ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ

ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་དམར་པོའི་ཇ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། དོན་དངོས་སུ་སྐར་ཆ་བབས་པའི་དོང་དུ་སྐྱེས་པ་སྟེ། རྒྱ་ནག་གི་ངོས་བཟུང་བྱུང་བའི་སྐར་ཆ་བབས་པའི་དོང་གཅིག་པུ་དང་། འཛམ་གླིང་ན་སྐར་ཆ་ཉིད་ཀྱི་དུམ་བུ་རྙེད་པའི་དོང་ ༡༣ ཡི་ནང་ཚན་ཞིག་ཡིན། ལོ་ ༧༠༠,༠༠༠ སྔོན་གྱི་སྤྱིར་བཏང་གི་ཟླ་གྲུ་ ༣༨༠ མཐོ་བའི་སྐར་ཆ་ཆུང་ངུ་ཞིག་ཧའི་ནན་གླིང་ཐོག་ཏུ་བབས་ཏེ། ཁ་ཙམ་ ༣.༧ སྤྱི་ལེ་ཡོད་པའི་སྙིང་ཟླུམ་པོའི་འཁོར་ཡུག་གྲུབ་པ་དང་། ས་གཞིར་གཏེར་ཁ་ ༥༠+ བསྣོན་པའི་ནང་དུ་དབྱིངས་ཀྱི་དཀོན་བའི་གསར་པ་མང་པོ་འདུས་ཡོད། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་འཁོར་ལོའི་ནང་དུ་ཇ་སྡོང་སྐྱེས་ཤིང་། དེའི་ལོ་མ་ནས་ ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་བཟོ་བ་ནི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏེར་ཁའི་དབྱེ་བ་དང་། སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ (རྒྱ་ནག། ཡུ་རོབ། ཨ་རི། ཇ་པན། རྒྱང་བསྒྲགས་མཐུན་ཚོགས་) མང་པོ་ཡོད།

༡. དབྱེ་བ་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• དབྱེ་རིགས: རྒྱ་ནག་གི་དམར་པོའི་ཇ་ (红茶, hóngchá) ཡིན་པ་དང་། ཡོངས་སུ་སྐྱུར་བསྒྱུར་བྱས་པ་ཡིན།
• དབྱེ་ཚན: ཧའི་ནན་གི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་དམར་པོའི་ཇ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ ཧའི་ནན་ཐྱན་རན་ཆ་ཡེ (海南天然茶叶有限公司, Hǎinán Tiānrán Cháyè) ཟེར་བའི་ཚོང་གཉེར་ཁང་གི་ནང་ཚན་ཡིན་པའི་ ཡུན་ཁེང (陨坑) ཞེས་པའི་ཚོང་གཉེར་མིང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཞིག་ཡིན། པེ་ཤ་ཇ (白沙茶) ཞེས་པའི་ཐོན་སྐྱེད་གྲལ་རིམ་ནང་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། སྔོན་པོའི་ཇ་དང་དཀར་པོའི་ཇ་བཅས་ཀྱང་ཡོད།
• འབྱུང་ཁུངས: རྒྱ་ནག། ཧའི་ནན་ཞིང་ཆེན (海南省, Hǎinán Shěng)། པེ་ཤ་ལི་རིགས་རང་སྐྱོང་རྫོང (白沙黎族自治县, Báishā Lízú Zìzhìxiàn)། ཡ་ཆ་གྲོང་རྡལ (牙叉镇, Yáchā Zhèn)། ཇ་བསྐྲུན་ས་ནི་པེ་ཤ་སྐར་ཆའི་དོང (白沙陨石坑, Báishā Yǔnshí Kēng) གི་ནང་དང་དེའི་མཐའ་སྐོར་གྱི་རྩམ་པར་ཡོད། དེང་རབས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན། དབྱིངས་ཀྱི་ར་བ་དེ་དམིགས་བསལ་གྱི་སྐར་ཆས་གྲུབ་པ་སྟེ། ལོ་ ༧༠༠,༠༠༠ སྔོན་གྱི་ལྟོ་འཕྲོག་གི་བྱ་བས་གྲུབ་པ་ཡིན། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ངོས་བཟུང་བྱུང་བའི་སྐར་ཆའི་དོང་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་མ་ཟད། འཛམ་གླིང་ན་ཉར་ཚགས་ལེགས་པོའི་དོང་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།
• ས་ཁམས་ཀྱི་ཟུར་ཚད: ཁ་ཙམ་ 19°05′ N, 109°26′ E.

༢. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་།

• ལོ་རྒྱུས: པེ་ཤའི་སྐར་ཆའི་དོང་དེ་ལོ་ ༧༠༠,༠༠༠ སྔོན་གྱི་རྡོ་རྒྱུས་ཀྱི་སྐར་ཆ་ཞིག་བབས་པས་གྲུབ། བཤད་སྲོལ་ལྟར་ན་བབས་པའི་ནུས་པ་དེ་ཧི་རོ་ཤི་མའི་གྲུམ་གསར་ ༣༦༠ ཡི་ཚད་ལ་སླེབས། དོང་དེར་རྒྱ་ནག་གི་ས་སྙིང་རིག་པ་བས་ ༡༩༩༢ ལོར་ངོས་འཛིན་བྱས་པ་དང་། སྐར་ཆའི་དུམ་བུ་ནི་ “ཀལ་སིམ་གྱིས་ཕྱུག་པའི་རྡོ་ཞབས་མེད་པའི་སྐར་ཆ” (富钙无球粒陨石) ཞེས་པའི་དཀོན་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན། ཧའི་ནན་གླིང་ཐོག་ཏུ་ཀུན་ལ་ནག་པོའི་ཤེལ་ལྟ་བུའི་རྡོ་ ལེ་ཀུང་མོ (雷公墨) ཞེས་པ་རྙེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་བབས་པའི་སྐབས་སུ་འཕུར་ཡོང་བའི་ཤེལ་རྡོ་ཡིན། དོང་གི་ས་ཁུལ་ནང་དུ་ཇ་བསྐྲུན་པ་ནི་ ༡༩༦༠ ལོར་དངོས། དེ་སྐབས་སུ་གཞུང་གི་ཚ་བའི་ས་ཞིང་གི་འཕེལ་རྒྱས་ལས་གཞིའི་སྒྲིག་གཞིའི་ནང་དུ་ཇ་ཞིང་གསར་གཏོང་བྱས་པ་དང་། སྔོན་གྱི་ཁྲིམས་ལྟར་པེ་ཤའི་གཞུང་གི་ཇ་ཁང་དུ་གྱུར། ཐོག་མར་ས་གནས་ཀྱི་ཧའི་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་བསྐྲུན་པ་དང་། དེ་ནས་ ཡུན་ནན། ཀོང་ཏུང་། ཧྥུ་ཅན། ཐའི་ཝན་སོགས་ནས་རིགས་སྣ་མང་པོ་སྤྱད་དེ། ཡུན་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྱུང (云南大叶种)། ཧྥུང་ཧོང་ཧྲུའེ་ཅན (凤凰水仙)། ཆི་ལན (奇兰)། ཧྥུ་ཏིང་ཏ་པེ (福鼎大白)། ཧྥུ་ཡུན ༦ ཧོ (福云6号) སོགས། ༡༩༩༠ ལོར་དོང་ནས་བསྐྲུན་པའི་སྔོན་པོའི་ཇ་ པེ་ཤ་ལིའུ་ཆ (白沙绿茶) དེ་ཞིང་ལས་པུའི་ “སྔོན་པོའི་ཐོན་སྐྱེད” (绿色食品) དུ་ངོས་འཛིན་བྱུང་བ་དང་། ༢༠༠༤ ལོར་ས་ཁོངས་ཀྱི་ས་མཚོན་གྱི་ངོས་འཛིན་ཐོབ། ཧའི་ནན་ཐྱན་རན་ཆ་ཡེ (海南天然茶叶有限公司) ནི་ ༢༠༡༦ ལོར་ཧའི་ནན་ཞིང་ལས་ཚོང་གཉེར་ཁང་གི་ཡན་ལག་ཏུ་གསར་སྟེར་བྱས་པ་དང་། དོང་གི་ནང་གི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ཇར་གཙོ་བོར་བཟུང་སྟེ་ ཡུན་ཁེང (陨坑) ཞེས་པའི་ཚོང་གཉེར་མིང་འོག་ཐོན་སྐྱེད་སྤེལ། ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་དམར་པོའི་གྲལ་རིམ་ཡིན་པ་དང་། མྱུར་དུ་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པ་སྟེ། ༢༠༢༠ ལོར་ ཀྲུང་ཆ་པེ (中茶杯) གསེར་གྱི་ཐག་རྟགས། ༢༠༢༡–༢༠༢༢ ལོར་དམིགས་བསལ་གསེར་གྱི་ཐག་རྟགས། ༢༠༡༩ ལོར་འཛམ་གླིང་གི་དམར་པོའི་ཇའི་འགྲན་བསྡུར་དུ་དངུལ་གྱི་ཐག་རྟགས། ༢༠༢༠ ལོར་ 「རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལེགས་བསྐྱེལ་ཇ」ཞེས་པའི་ནང་དུ་དངུལ་གྱི་ཐག་རྟགས། ༢༠༢༤ ལོར་རྒྱ་ནག་གི་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་དམར་པོའི་ཇའི་ནང་དུ་ ༤ སྐར་མའི་འོས་སྦྱོར་ཐོབ། ད་ལྟ་ཚོང་གཉེར་ཁང་གིས་མུའུ ༡༥༠༠+ (ཧེག་ཐ ༡༠༠ ཙམ) གྱི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ཇ་ཞིང་བསྐྲུན་ཡོད་པ་དང་། དེར་རང་སྒྲིག་གི་ཆུ་གཏོར་མ་ལག་སྒྲིག་སྦྱོར་བྱས་ཡོད། ཇ་ཞིང་ནས་བཟོ་བའི་ཁང་པ་བར་དང་། ཐོན་སྐྱེད་ཆ་ཚང་གི་གཞི་རྩ་བསྐྲུན་ཡོད། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དམར་པོའི་ཇ། སྔོན་པོའི་ཇ། དཀར་པོའི་ཇ་བཅས་ཡིད་ཆེས་ཀྱི་ཡོངས་ལ་ཕྱི་ཚོང་དུ་གཏོང་བ་དང་། ཡུ་རོབ། ཨ་རི། ཇ་པན་སོགས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་སྤྲོད། ༢༠༢༢ ལོར་ ཡུན་ཁེང ཞེས་པའི་ཚོང་གཉེར་མིང་དེ་ 「ཧའི་ནན་གྱི་ལེགས་ཤོས་ཞིང་ལས་ཚོང་གཉེར་མིང་ ༡༥」ཡི་ནང་ཚུད།
• མཚན་སྙན: 陨坑 (yǔnkēng) ནི “སྐར་ཆའི་དོང” དང་། 红茶 (hóngchá) ནི “དམར་པོའི་ཇ” ཡིན་པས། “སྐར་ཆའི་དོང་གི་དམར་པོའི་ཇ” ཞེས་པ་ཐད་ཀར་གོ་བདེ་བོ་ཡིན། འདི་ནི་ཚོང་གཉེར་མིང་ཡིན་པ་མ་ཟད། ས་གཤིས་ཀྱི་ཐད་ཀར་བཤད་པའི་ཚིག་ཡང་ཡིན། ཇ་དེ་དོང་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན།
• རིག་གནས་ཀྱི་དོན་སྙིང་།: ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཇ་ཁག་ནང་དུ་འབྱུང་ཁུངས་ཀྱི་ཐོག་ནས་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། དེས་ “གནམ་གྱི་ལེགས་སྐྱེས” (天赐, tiāncì) ཀྱི་གོ་བ་མཚོན་པ་སྟེ། ལོ་ ༧༠༠,༠༠༠ སྔོན་གྱི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་བྱུང་བ་དེས་འཛམ་གླིང་གི་གཞན་སུ་ཡང་མེད་པའི་ས་གཞི་གྲུབ་པ་དང་། དེར་ཇ་སྐྱེས་པ་ཡིན། པེ་ཤའི་དོང་ནི་ལི་མི་རིགས (黎族, lízú) ཀྱི་སྤོབས་པ་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁོང་ཚོས་ལོ་རྒྱུས་རིང་པོར་དོང་གི་རྩམ་པར་ཇ་བསྐྲུན་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་སྲུང་། པེ་ཤ་ལ་ “རྒྱ་ནག་གི་དཔྱིད་ཀྱི་ཇ་ཐོག་མའི་ཕ་ཡུལ” (中国早春茶之乡) དང་ “རྒྱ་ནག་གི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ཇའི་ཕ་ཡུལ” (中国生态茶叶之乡) ཞེས་པའི་གོ་མཚན་ཐོབ། པེ་ཤའི་ཇའི་དུས་ཚོད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་གཙོ་བོའི་ཇ་བསྐྲུན་ས་ཁུལ་ལས་ཟླ་བ་ ༡–༣ སྔ་བ་དང་། ཟླ་ ༡༢–༡ པར་ཇ་བསྐྲུན་པ་ཡིན།

༣. རྩི་ཤིང་གི་བཤད་པ་དང་རྒྱུ་ཆ།

• རིགས། / སྐྱེད་ཚུལ: ཡུན་ཁེང གི་ཇ་ཞིང་གི་གཙོ་བོའི་རིགས་ནི། ཡུན་ཁང ༡༠ ཧོ (云抗10号, Yúnkàng 10 hào — ཡུན་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོ། འཁྱག་སྲུང་ཡོད་པ།)། ཡིང་ཧུང ༩ ཧོ (英红9号, Yīnghóng 9 hào — ཀོང་ཏུང་གི་དམར་པོའི་ཇར་གྲ་སྒྲིག་བྱས་པའི་རིགས།)། ཧྥུ་ཏིང་ཏ་པེ (福鼎大白, Fúdǐng Dàbái)། ཆི་ལན (奇兰, Qílán)། ཧྲུའེ་ཅན (水仙, Shuǐxiān) བཅས་ཡིན། རིགས་ཡོངས་ནི Camellia sinensis ཡིན་པ་དང་། ལོ་མ་ཆེན་པོ ( var. assamica ) དང་ལོ་མ་འབྲིང་པོའི་གཟུགས་ཚད་ཀྱང་ཚུད་ཡོད། ཇ་ཞིང་ནི་ཞིང་ལས་ཀྱི་རིགས་སྣ་མང་པོའི་རྩ་དོན་ལྟར་བསྒྲིགས་ཡོད་པ་སྟེ། ཇ་སྡོང་ནི་ཨ་རེ་ཁ (槟榔) དང་། ཨ་མ་ཁ། ཤིང་ཚ། ཁོ་ཧྥེའི་སྡོང་པོའི་ནང་དུ་སྐྱེས་ཡོད་པས། དབྱིངས་ཀྱི་གྲིབ་མ་དང་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་བརྟན་ལྷིང་བྱེད་པ་ཡིན།
• བསྡུ་ལེན། ཧའི་ནན་གྱི་ཚ་བའི་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྟར། ཇ་བསྡུ་ལེན་པ་ནི་དུས་ཚོད་ཀུན་ཏུ་ཡོད། རིན་ཐང་ཆེ་ཤོས་ནི་ “དཔྱིད་ཀྱི་ཆུང་མའི་ཇ” (早春茶, zǎochūn chá) ཡིན་པ་དང་། ཟླ་ ༡༢–༡ པར་བསྡུ་ལེན་པ་ཡིན། དེ་སྐབས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་གཙོ་བོའི་ཇ་བསྐྲུན་ས་ཁུལ་རྣམས་དགུན་སླེབས་ཀྱི་གཉིད་འཕྲོག་ཏུ་ཡོད་པའི་སྐབས་ཡིན། འདི་ནི་རྒྱལ་ཡོངས་ནང་གི་དཔྱིད་ཀྱི་ཇ་སྔོས་ཤོས་ཡིན་པ་མ་ཟད། “རྒྱ་ཡོངས་ཀྱི་དཔྱིད་ཀྱི་ཇ་ཐོག་མ” (华夏第一早春茶) ཡིན།
• བསྡུ་ལེན་ཚད། ཇ་རལ་ཁག་མཐོན་པོའི་ཆེད་དུ་མྱུག་ཏིག ༡ + ལོ་མ་ཆུང་ངུ ༡–༢།
• རྒྱུ་ཆར་དགོས་པའི་ཚད། ཞིང་ནས་ཇ་བརྒྱབ་པའི་བར་གྱི་གོ་རིམ་ཚང་མར་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ནན་མོར་སྲུང་། ཇ་ཞིང་ལ་ལུད་རྫུན་པར་ ནང་སོག་གི་ཕྱུགས་ལུད་དང་། རྒྱ་མཚོའི་གཏིང་གི་ཉ་ཤ་དང་ཞིག་ཤའི་ལུད་བཅས་ཁོ་ན་གཏོང་། ས་གཞིའི་ནང་གི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཚད་ནི་ ༤.༧༦% ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱང་བསྒྲགས་སྐྱེ་སྟངས་ཞིང་ལས་མཐུན་ཚོགས (IFOAM) ཀྱི་ཇ་ཞིང་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ཚད་གཞི ( ≥ ༣.༥%) ལས་མངོན་གསལ་དུ་མཐོ་བ་ཡིན།

༤. ས་གཤིས་དང་སྐྱེད་ཚུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

• སྐྱེས་སའི་མཐོ་ཚད: སྨི་ ༡༠༠–༤༠༠ (དོང་གི་ས་བབས་ནི་ནང་གི་ཚ་བའི་ཟུར་གཡོན་དང་འཁོར་ཡུག་གི་གཏིང་ཡིན།) མཐོ་ཚད་མི་ཆེ་ནའང་། དོང་གི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་མཐོ་ཚད་ཆེ་བའི་ས་ཁུལ་དང་མཚུངས་པའི་གནས་བབ་སྒྲིག
• གནམ་གཤིས: ཚ་བའི་རླུང་སྤྱོད་ཀྱི་གནམ་གཤིས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་ ༢༣.༤ °C ཡིན་པ་དང་། ལོ་རེའི་ཆར་བབས་ཀྱི་ཚད་ནི་སྨི་ ༡༥༠༠–༢༠༠༠ ཡོད། དོང་དེ་རྟག་ཏུ་སྤྲིན་དང་ན་བུན་གྱིས་ཁེབས་ཡོད་པ་དང་། ལྷོ་ཟུར་གྱི་ ནན་ཏུའུ་ཅང (南渡江, Nándù Jiāng) གཙང་པོ་དེ་ཤར་དང་ནུབ་ཟུར་ནས་དོང་ལ་སྐོར་ཏེ་འབབ་པས། རླན་ཚད་མཐོ་རུ་གཏོང་། དགུན་ཁ་ཕོགས་ཤིང་། སྐྱེད་པའི་དུས་ཚོད་རིང་པོ་དང་། དཔྱིད་ཁ་སྔ་བ་སོགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།
• ས་གཞི: དོང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་སྣོད་ལྷུང་བའི་གཡུར་བ་ཅན་གྱི་ས་གཞི། སྐར་ཆ་བབས་པའི་སྐབས་སུ་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་དངོས་པོ་ས་གནས་ཀྱི་རྡོ་དང་སའི་གོ་ལའི་ནང་གི་རིམ་པ་དང་འདྲེས་ཤིང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏེར་ཁས་ཕྱུག་པའི་ས་གཞི་གྲུབ། ཤེལ་འོད་འགྲེམ་སྤྱོད་ཀྱི་དབྱེ་ཞིབ་ལྟར་ན། ལྷུང་བའི་རྡོའི་ནང་དུ་ཁ་ཙམ་སྤྱི་ལེ་ ༤ གྲུ་བཞི་མའི་ནང་དུ་གཏེར་ཁ་ ༤༨ ཡོད་པ་དང་། ཇ་བསྐྲུན་སའི་ས་གཞིའི་ནང་གི་གཏེར་ཁའི་རིགས་ཁྱོན་བསྡོམས་ན་ ༥༠+ ཡོད། ས་གཞིའི་གཙོ་བོའི་རིགས་ནི་དམར་སེར་གྱི་འདམ་གཞི་ཅན་གྱི་ས་གཞི (红黄壤) ཡིན་པ་དང་། སྐྱུར་གཤིས་ཅན་གྱི་བྱ་སྤྱོད (pH ༤.༥–༥.༥) ཡོད། མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་ཚུལ་ལྟར་ན། དེ་ལྟ་བུའི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་ “སྙོམས་སྦྱོར” དེས་ཇའི་རོ་དང་དྲི་མའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་རྣམ་པ་གྲུབ་པར་བྱེད།
• སྐྱེ་སྟངས: པེ་ཤ་ནི་ “ཧའི་ནན་གྱི་དབུགས་གློ” ཡིན་པ་དང་། གཙང་པོ་ཆེན་པོ་ ༣ གྱི་འབྱུང་ཁུངས་དེར་ཡོད། ཤིང་ནགས་ཀྱི་ཚད་ནི་ ༨༤% ཡིན། དོང་དེ་མཐུག་པོའི་ཚ་བའི་རྩི་ཤིང་གིས་བསྐོར་ཡོད། དོང་གི་ནང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཤུགས་ཆེན་གྱི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གནས་སྟངས (ཕྱག་ལག་གི་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་གཡོག་བྱེད་ཀྱི་མདའ་རྩེ་དང་། གློག་ཆས་རྣམས་ལ་འཁྲུག་སྐྱོན་བྱུང་བ་སོགས) ནི་ཚན་རིག་གི་གླེང་མོལ་གྱི་བྱ་གཞག་ཞིག་ཡིན། ས་གནས་མི་ཚོས་དོང་གི་ནང་གི་རྩི་ཤིང་རྣམས་ཕྱི་ལས་ལྷག་པར་དུ་འཚར་ལོངས་ཀྱི་ཚད་མཐོ་བ་དང་། སྨན་རྩིའི་ནུས་པ་ཆེ་བ། བུ་རམ་ཤིང་གི་རིགས་གཅིག་པའི་མངར་ཆ་ཅུང་མཐོ་བ་སོགས་མཐོང་། ཡུན་ཁེང གི་ཇ་ཞིང་ལ་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ ༥ མ་ལག་ཐོབ་ཡོད་པ་སྟེ། རྒྱ་ནག ། ཡུ་རོབ (རྒྱལ་ཁབ་ ༢༧)། ཨ་རི། ཇ་པན། རྒྱང་བསྒྲགས་མཐུན་ཚོགས (Rainforest Alliance) བཅས་ཡིན།

༥. བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ།

ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆའི་ལག་རྩལ་ལྟར་བཟོ་བ་དང་། དེའི་ནང་དུ་ཀོང་ཏུང་གི་ ཡིང་ཧུང དང་ ཧྥུ་ཅན་གྱི་དམར་པོའི་ཇའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་ཆ་ཤས་འདྲེས་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཧའི་ནན་གྱི་ཚ་བའི་ཁུལ་གྱི་རྒྱུ་ཆར་བསྟུན་པའི་གོ་བཅོས་ཀྱང་བྱས་ཡོད།

• བསྡུ་ལེན (采摘 — cǎizhāi): མྱུག་ཏིག ༡ + ལོ་མ་ ༡–༢ ལག་པས་བསྡུ་ལེན།
• དྲོད་བསྐྱོལ (萎凋 — wěidiāo, ཡང་ན་ 摊青 — tānqīng): ལོ་མ་རྣམས་གཙང་ལྷག་དང་རླུང་འཁོར་ཡོད་པའི་ཁང་པའི་ཏབ་སྟེགས་སུ་སྤེལ། དམར་པོའི་ཇའི་ཆེད་དུ་དྲོད་བསྐྱོལ་གྱི་དུས་ཚད་ནི་ཆུ་ཚོད་ ༡༢–༡༦ (སྔོན་པོའི་ཇ་ལས་ལྷག་པར་དུ་རིང་པོ་ཡིན། འདིས་སྐྱུར་བསྒྱུར་གྱི་བྱ་རིམ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་པ་དང་། དྲི་མ་འཕེལ་རྒྱས་ལ་རོགས་པ་བྱེད།)
• དཀྲུག་པ (揉捻 — róuniǎn): འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་དཀྲུག་པ་དང་། དེས་ཚོས་ཚོས་ཀྱི་སྒོ་ངོས་རྣམས་ཞིག་སྟེ། དམ་ཟབ་ཀྱི་དཀྲུག་གཟུགས (条索紧细) གྲུབ།
• སྐྱུར་བསྒྱུར (发酵 — fājiào): ཚད་ལྡན་གྱི་དྲོད་ཚད་དང་རླན་ཚད་ཀྱི་འོག་ཏུ་སྐྱུར་བསྒྱུར་ཚོད་འཛིན་བྱེད། རྒྱུ་ཆའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏེར་ཁའི་ཆ་ཤས་ཀྱིས་སྐྱུར་བསྒྱུར་གྱི་རྒྱུན་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་ཏེ། དམིགས་བསལ་གྱི་ “དོང་གི་རོ” གྲུབ་པ་སྟེ། མངར་ཆ་མཐོ་བ་དང་། གཏེར་ཁའི་རྗེས་སུ་རོ་ལྷག་ཡོད།
• སྐམ་པ (烘干 — hōnggān): སྐྱུར་བསྒྱུར་གྱི་ནུས་པ་ཞིག་པ་དང་དྲི་མ་འཆང་བའི་ཆེད་དུ་དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་སྐམ་པ། གྲ་སྒྲིག་ཡོད་ཚད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ནི། “ཇའི་སྦུ་གུ་དཀྲུག་པ་ན་ཀྲག་ཀྲག་ཟེར་ཏེ་ཆག་པ་དང་། ལོ་མ་བཙིར་ན་ཕྱེ་མ་རུ་འགྱུར” (条一折就断，手捏成粉) ཞེས་པ་ནི་སློབ་དཔོན་གྱི་རྩ་བའི་བརྟག་དཔྱད་ཡིན།
• དབྱེ་བ (分级 — fēnjí): ཚད་དང་རིམ་པར་དབྱེ་བ་དང་། གཙང་ལྷག་གི་བཟོ་སྐྲུན་ཁོར་ཡུག་ནང་དུ་ཐུམ་སྒྲིལ་བྱེད།

༦. དབང་པོའི་རྟོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས།

• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་རྣམ། དཀྲུག་གཟུགས་ནི་དམ་ཟབ་ཅིང་རྒྱས་པ (肥硕, féishuò) ཡིན་པ་དང་། ལོ་མ་ནག་ཅིང་ཞག་མདངས་འོད་ལྡན (色泽乌润油亮) ཡིན། རིམ་པ་མཐོན་པོའི་ནང་དུ་གསེར་མདོག་གི་མྱུག་ཟུར་མངོན་གསལ་དུ་སྣང་།
• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་མ། མངར་མོ་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་ལྡན་པ་དང་། དྲོ་སྐྱིད་ཀྱི་ཤིང་ཏོག་གི་རྒྱབ་ལྗོངས་ཡོད། ཡང་ན་ཇེ་ཕྲ་བའི་གཏེར་ཁའི་སྐད་ཆ་ཡོད། དྲི་མའི་གཙང་ལྷག་ནི་དམིགས་བསལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་སྟེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ “རྫས་འཕྲོད” ཀྱི་དྲི་མ་དང་། “བསྲེགས” ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ་ནི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་སྒྲིག་གཞིའི་འབྲས་བུ་ཡིན།
• ཁ་ཇའི་དྲི་མ། གསལ་ཞིང་རིམ་པ་མང་པོ་ཡོད་པ་སྟེ། སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་དང་། ཤིང་ཏོག་གི་སྐད་ཆ་འདྲེས་ཡོད། དྲི་མ་ནི་ “香、醇、韵、滑、甜” (དྲི་མ་ལྡན། གཙང་མ། ཁྱད་ཆོས་ལྡན། འཇམ་པོ། མངར་མོ་) ཞེས་པའི་ཚིག་སྦྱོར་ལྟར་ཡིན།
• རོ། ལུས་པོ་ཡོངས་རྫོགས་དང་མངར་མོ (甘甜, gāntián) ཡིན་པ་དང་། དར་ལྟ་བུའི་བྱུག་པའི་ཚོར་བ་གསལ་པོ་ཡོད། འཇམ་པོའི་རྩི་ཆུ་དང་རོ་ཚ་ཆུང་ངུ་ཡོད། རྗེས་སུ་རོ་ལྷག་པ་ནི་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ཤིང་། སྦྲང་རྩིའི་ “མངར་རོ་བསྐྱར་ལོག” (回甘) ཡོད། ཁྱད་ཆོས་ནི་མཐའ་མཇུག་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ “གཏེར་ཁའི་ཐིག་རིས” ཡོད་པ་སྟེ། བསིལ་བའི་ཚོར་བ་དང་ “རྡོ” འི་ཚོར་བ་ཅུང་ཟད་ཡོད་པ་དེ་མཁྱེན་རབས་རྣམས་ཀྱིས་དོང་གི་ས་གཞིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གཏེར་ཁའི་རྒྱུད་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།
• ཁ་ཇའི་མདོག དམར་བའམ། ཟབ་པོའི་པདྨ་རཱ་གའི་མདོག་ལྟ་བུ། གསལ་ཞིང་དྭངས་པ (汤色红亮) ཡིན།
• ཇ་བསྐོལ་བའི་ལོ་མ། དམར་ཟངས་ཀྱི་མདོག་དང་། མཉེན་གཤིས་ལྡན་ཞིང་། ལོ་མ་ཆ་ཚང་བ་ཡོངས་སུ་ཁ་ཕྱེ་ཡོད།

༧. རྫས་འཕྲོད་ཀྱི་གྲུབ་ཚུལ།

• པོ་ལི་ཧྥི་ནོལ། ཚ་བའི་གནམ་གཤིས་དང་ཉི་འོད་ཚ་བའི་རྐྱེན་གྱིས་ཇའི་པོ་ལི་ཧྥི་ནོལ་གྱི་ཚད་མཐོ་བ་ཡིན། སྐྱུར་བསྒྱུར་གྱི་རྒྱུན་དུ་ཐེ་ཨ་ཧྥི་ལ་ཝིན་དང་ཐེ་ཨ་རུ་བི་གིན་གྲུབ་པ་དང་། དེས་གསལ་བའི་དམར་པོའི་མདོག་དང་། ཁ་ཇའི་ “དར་ལྟ་བུ” རྣམ་པ་ངེས་པར་བྱེད།
• ཨ་མིནོ་སྐྱུར་རྫས། ཚད་མཐོ་བ་ཡིན། ཞིབ་འཇུག་ལས་པེ་ཤའི་དོང་གི་ཇའི་ཨ་མིནོ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ཚད་ས་ཁུལ་གཞན་གྱི་ཇ་ལས་མཐོ་བར་ཐོན་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ས་གཞིའི་གཏེར་ཁས་ཕྱུག་པའི་རྐྱེན་དུ་བརྗོད།
• EGCG (ཨེ་པི་གལ་ལོ་ཀ་ཐེ་ཁིན-༣-གལ་ལ་ཐི): པེ་ཤ་ལིའུ་ཆའི་སྔོན་པོའི་ཇའི་ནང་དུ་ EGCG གི་ཚད་ནི་ ༠.༨༦ མི་གལ/སྤྱི་རྡེལ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མ་ཡུལ་གྱི་ཇ་ལས་ ༡–༢ ལྟག་ཙམ་མཐོ། དམར་པོའི་ཇའི་ནང་དུ་ EGCG གི་ཆ་ཤས་སྐྱུར་བསྒྱུར་གྱི་རྒྱུན་དུ་གཡུར་བ་བྱུང་ཡོད་ནའང་། ལྷག་མའི་ཚད་ནི་ད་དུང་གལ་ཆེན་པོ་ཡོད།
• སི་ཨ་ནི་ཏིན-༣-གལ་ལག་ཐོ་སིཏ། དོང་གི་ཇའི་ནང་དུ་རྙེད་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་དང་། འདི་ནི་སྙིང་སྲུང་གི་ནུས་པ་ཡོད་པའི་ཨན་ཐོ་སི་ཡ་ནིན་ཞིག་ཡིན། ས་ཁུལ་གཞན་གྱི་ཇའི་ནང་དུ་འདིའི་རིགས་མ་རྙེད།
• ཨལ་ཀ་ལོའིཏ། ཁ་ཧྥེ་ཡིན ( ༣–༥% — དམར་པོའི་ཇའི་ཆ་སྙོམས་ལས་ཅུང་མཐོ་བ་ཡིན་པ་དང་། དེ་ནི་ཚ་བའི་ཁུལ་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།) ཐེ་ཨོ་བྲོ་མིན། ཐེ་ཨོ་ཧྥི་ལིན།
• ཝི་ཏ་མིན། ཝི་ཏ་མིན C (ཚད་མཐོ་བ) དང་། ཝི་ཏ་མིན B ཚན་པ།
• གཏེར་ཁ། ཟིང་ཁ (ཚད་མཐོ་བ)། མང་ག་ནིས། སེ་ལེ་ནིམ། ཧྥེར། ཁ་ལིམ། དེ་བཞིན་ལྷུང་བའི་ས་གཞིའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གྲུབ་ཚུལ་གྱིས་ངེས་པར་བྱེད་པའི་དབྱིབས་ཕྲ་མོའི་ཡུལ་སྐྱེས་མང་པོ་ཡོད (གཏེར་ཁའི་རིགས་ ༥༠+)།
• སྣུམ་དྲི་མ། སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་དང་། “གཏེར་ཁའི་ཐིག་རིས” ཀྱང་གྲུབ་པར་བྱེད།

༨. ཕན་ཡོན།

• དྲོ་འཇམ་གྱིས་སེམས་ཤུགས་སློང་བ་དང་། སེམས་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་པ་དང་ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེད་ལས་མཐོ་རུ་གཏོང་ (ཁ་ཧྥེ་ཡིན + L-ཐེ་ཨ་ནིན)།
• ཉེས་གཟུགས་ལྡོག་པའི་ནུས་པ་ལྡན། པོ་ལི་ཧྥི་ནོལ་དང་ EGCG གི་ཚད་མཐོ་བས་རང་དབང་གི་རྫས་ཕྲ་རྣམས་ཚར་གཅོད་ཐུབ།
• ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཨན་ཐོ་སི་ཡ་ནིན་ སི་ཨ་ནི་ཏིན-༣-གལ་ལག་ཐོ་སིཏ འདུས་ཡོད་པ་དང་། འདིས་སྙིང་སྲུང་གི་ནུས་པ་སྤྲོད་པ་མ་ཟད། ས་ཁུལ་གཞན་གྱི་ཇའི་ནང་དུ་འདི་མི་འདུག
• དྲོད་སྐྱེད་དང་ཟས་འཇུ་ལ་རོགས་པ་བྱེད། དམར་པོའི་ཇས་ཕོ་བའི་ནད་གཞིར་འཇམ་པོའི་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས།
• ཟིང་ཁའི་ཚད་མཐོ་བས་ནད་འགོག་ནུས་པ་དང་སྐྱེ་འཕེལ་གྱི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་རོགས་པ་བྱེད།
• འཇམ་པོའི་གཅིན་སྐྱེད་ཀྱི་བྱེད་ལས་ཡོད་པ་དང་། དུག་རྫས་ཕྱིར་འབུད་ལ་རོགས་པ་བྱེད།
• སེམས་ཀྱི་དང་ལུས་ཀྱི་ངལ་དུབ་ལས་བསྐྱར་གསོར་རོགས་པ་བྱེད།
• སྦྲང་རྩིའི་དྲི་མ་དང་ L-ཐེ་ཨ་ནིན་ གྱིས་སེམས་ཁྲལ་ཆུང་དུ་གཏོང་བར་རོགས་པ་བྱེད།

༩. ཁ་ལག་བཟོ་ཚུལ།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད: 90–95 °C ཡིན་པ་དང་། མྱུག་ཏིག་གི་ཁྱད་ཚད་ཕྲ་ཞིང་འཇམ་པོའི་ཇ་ལ་ 85–90 °C ཡིན།
• ཇའི་ཚད: སྤྱི་རྡེལ་ ༡༠༠–༡༢༠ ཡིན་ན་སྐར་གྲངས་ ༤–༥ (ཀུང་ཧྥུ) ཡིན་པ་དང་། སྤྱི་རྡེལ་ ༢༠༠–༢༥༠ ཡིན་ན་སྐར་གྲངས་ ༢–༣ (རྒྱུན་ལྡན་གྱི་བཞོལ་ཚུལ) ཡིན།
• སྣོད་ཆ: དཀར་པོའི་རྡེའུ་ཡི་ ཀའེ་ཝན སྤྱི་རྡེལ་ ༡༠༠–༡༢༠ ཡིན་པ་དང་། རྡེའུ་ཡི་ཇ་སྣོད་དམ་ཤེལ་གྱི་ཇ་སྣོད།
• བྱ་རིམ:
  1. སྣོད་ཆ་དྲོད་བསྐྱོལ་བྱོས།
  2. ཇ་རྒྱགས་ཀྱི་ནང་དུ་བླུགས་ཏེ། ཁ་ཁེབས་ཀྱིས་སྐར་ཆ་ ༣–༥ བཀག་ལ་ སྦྲང་རྩི་དང་གཏེར་ཁའི་དྲི་མ་བསྣུབས།
  3. བཀྲུ་བ། མྱུར་པོའི་ཆུ་བླུགས་པ་སྐར་ཆ་ ༡–༢ བཞག་ནས་ཆུ་བཤོག (མོས་མཐུན)
  4. ཐོག་མའི་ཆུ་བླུགས། སྐར་ཆ་ ༥–༨
  5. དེ་ནས་ཀྱི་ཆུ་བླུགས་རྣམས། +༣–༥ སྐར་ཆ་
  6. ཆུ་བླུགས་ཐེངས། ༦–༨. གསལ་བའི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་ནས་སྦྲང་རྩིའི་ཟབ་ཚད་དང་། གཏེར་ཁའི་རྗེས་སུ་རོ་ལྷག་པའི་བར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་དོ་སྣང་བྱོས། ཡུ་རོབ་ཀྱི་ཚུལ་ལྟར་བཞོལ་སྐབས། སྤྱི་རྡེལ་ ༣༠༠ ལ་སྐར་གྲངས་ ༣ ཡིན་པ་དང་། སྐར་མ་ ༣–༤ བཞག་པ་ཡིན། ཚ་བའི་ཁུལ་གྱི་ཇས་ཆུ་བླུགས་ཡུན་རིང་བྱས་ཀྱང་རོ་ཚ་ཆེ་དྲགས་མི་འབྱུང་བར་ལེགས་པོར་ཁ་ཕྱེ་ཡོད། ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆའི་བསིལ་མོའི་ཁུ་བ་ཡང་དོ་སྣང་བྱེད་རུང་བ་མ་ཟད། བསིལ་མོར་སོང་རྗེས་རོ་ཚ་དང་རོ་ཁ་ཕལ་ཆེར་ཡལ་བ་དང་། མངར་རོ་དེ་བས་ཀྱང་གསལ་བོར་འཆར་བ་དེ་ས་གནས་ཀྱི་མྱོང་མཁན་རྣམས་ཀྱི་བཤད་སྲོལ་ལྟར་ “རི་བོའི་ཆུ་མིག་ལྟ་བུ” ཡིན།

༡༠. ཉར་ཚགས།

རླུང་མི་འགྲོ་བའི་མདོག་མི་གསལ་བའི་སྣོད་ཆ (ལྕགས་ཀྱི་ཊིན་དམ་རྡེའུ་ཡི་ཏོག་ཊམ) ནང་དུ་ཉར་བ་དང་། བསིལ་ཞིང་སྐམ་པོའི་ས་ཆར་དྲོད་ཚད་ 10–25°C ཡིན་པར་བཞག འོད་དང་ཕྱིའི་དྲི་མ་ལས་རིང་དུ་བཞག ཧའི་ནན་ལྟ་བུའི་ཚ་བ་དང་རླན་པ་ཆེ་བའི་ས་ཆར། ལྷག་པར་དུ་དྲོད་འཁོར་མེད་པའི་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཁ་ཕྱེས་ཏེ་ཉར་བ་སྤང་དགོས། ལེགས་ཤོས་ནི་རླན་ཚད་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པའི་ཏག་ཏིར་ནང་དུ་ཉར་ན་ལེགས། དཔྱིད་ཀྱི་ཇའི་ཆེད་དུ་དུས་ཡུན་ལེགས་ཤོས་ནི་ཟླ་བ་ ༡༢–༡༨ ཡིན་པ་དང་། ཇ་རྒྱགས་མཐུག་པོའི་ཆེད་དུ་ཟླ་བ་ ༢༤ བར་ཉར་ཆོག འཁྱགས་སྒམ་ནང་དུ་ཉར་བ་དགོས་མེད་ནའང་། ཚ་བའི་ས་ཁུལ་ན་རླུང་མི་འགྲོ་བའི་ཐུམ་སྒྲིལ་བྱས་ཡོད་ན་འཁྱགས་སྒམ་ནང་དུ་ཉར་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཐུམ་སྒྲིལ་རླན་པས་ཐིགས་པ་ཆགས་པ་སྔོན་འགོག་བྱེད་དགོས།

༡༡. རིན་གོང་དང་བརྫུས་བསླུ།

ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་ཧའི་ནན་གྱི་དམར་པོའི་ཇའི་ནང་དུ་རིན་གོང་འབྲིང་པོ་ནས་མཐོ་བའི་གྲས་སུ་གཏོགས། རིན་གོང་ནི་ཇའི་རིམ་པ། དུས་ཚོད (དཔྱིད་ཐོག་མ་ནི་རིན་གོང་ཆེ་བ)། སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་གནས་བབ (ངོས་འཛིན་ ༥ ཡོད་པས་རིན་གོང་མཐོ་རུ་གཏོང་།)། བྱ་དགའི་ཐོབ་ཐང་སོགས་ལ་རག་ལས། ཐོན་སྐྱེད་རྣམས་ ཧའི་ནན་ཐྱན་རན་ཆ་ཡེ ཡི་ཚོང་ཁུངས་ཀྱི་རྒྱུད་ནས་མར་ཚོང་བྱེད་པ་དང་། དྲ་ལམ་གྱི་སྡིངས་ཆས། ཧའི་ནན་གྱི་ཚོང་ཁང་ཁག་བརྒྱུད་ནས་འཚོང་།

• བརྫུས་བསླུ་སྤང་ཚུལ:
  1. “陨坑” ཞེས་པའི་ཚོང་གཉེར་མིང་དང་། སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གྱི་མཚོན་རྟགས (རྒྱ་ནག ། ཡུ་རོབ། ཨ་རི། ཇ་པན། Rainforest Alliance) ཡོད་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ཉོས།
  2. ཕྱི་རྣམ། དམ་ཟབ་ཀྱི་ “རྒྱས་པ” ཡི་དཀྲུག་གཟུགས། ཞག་མདངས་འོད་ལྡན་གྱི་ནག་པོའི་མདངས། གསེར་མདོག་གི་མྱུག་ཟུར།
  3. དྲི་མ་ནི་གཙང་ལྷག་དང་། སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་ཡིན་པ་མ་གཏོགས། རྫས་འཕྲོད་ཀྱི་དྲི་མ་མེད་པ།
  4. ཁ་ཇ་ནི་དྭངས་གསལ་དང་། དམར་པོའི་སྤོས་ཆུའི་མདོག་ལྟ་བུ་ཡིན། རྙོག་པ་དང་སྨུག་པོའི་མདོག་ཡིན་ན་བརྫུས་བསླུའི་རྟགས་ཡིན།
  5. སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ ༥ ཡོད་པའི་ཇ་ལ་རིན་གོང་དོགས་པ་ཟ་བའི་ཚོད་ཙམ་ཞན་པ་ཡོད་ན། ཐེ་ཚོམ་སྐྱེ་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།

༡༢. དོ་སྣང་འོས་པའི་དོན་ཚན།

• པེ་ཤའི་དོང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ངོས་བཟུང་བྱུང་བའི་སྐར་ཆའི་དོང་གཅིག་པུ་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ན་སྐར་ཆ་ཉིད་ཀྱི་དུམ་བུ་རྙེད་པའི་དོང་ ༡༣ ཡི་ནང་ཚན་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་མིང་ཅན་གྱི་ཨ་རི་ཞོའུ་ནཱའི་དོང་ལས་རྒས་པ་མ་ཟད། ཉར་ཚགས་དེ་བས་ལེགས།
• དོང་གི་ནང་གི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ཕྱག་ལག་གི་ཆུ་ཚོད་ཀྱི་མདའ་རྩེར་འཕྲུལ་ཤུགས་སྤྲོད་པ་དང་། གློག་ཆས་རྣམས་ལ་འཁྲུག་སྐྱོན་བཏང་བ་སོགས་ཡོད། དེའི་རྒྱུ་མཚན་ད་དུང་ཆ་ཚང་བ་ཞིག་ཤེས་མེད་པ་མ་ཟད། འཁོར་ལོ་ ༧༠༠,༠༠༠ སྔོན (བབས་པའི་དུས) སུ་སའི་འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཧྲིལ་པོར་ལྡོག་པའི་བྱུང་བ་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད་སྲིད།
• ཧའི་ནན་གླིང་ཐོག་ཏུ་ཀུན་ལ་ཤེལ་རྡོ་ ལེ་ཀུང་མོ (雷公墨) ཞེས་པ་རྙེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་བབས་པའི་སྐབས་སུ་བཞུར་ཡོང་བའི་རྡོ་ཡིན་པ་མ་ཟད། དེ་ནི་གླིང་ཐོག་ཡོངས་སུ་འཕུར་ཏེ་ཁྱབ་པ་ཡིན། ལྷ་གནམ་གྲོགས་ཀྱི་ཚན་རིག་གི་གཏེར་འདི་ལ་ད་དུང་ཡང་ས་སྙིང་རིག་པ་བས་ཧུར་ཐག་གིས་ཞིབ་འཇུག་བྱེད་བཞིན་ཡོད།
• ཡུན་ཁེང གི་ཇ་ཞིང་གི་ས་གཞིའི་ནང་གི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་དངོས་པོའི་ཚད་ནི་ ༤.༧༦% ཡིན། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཇ་ཞིང་ཁག་གི་ནང་དུ་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། IFOAM ཀྱི་ཇ་ཞིང་ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ཚད་གཞི ( ≥ ༣.༥% ) ལས་མངོན་གསལ་དུ་བརྒལ་ཡོད།
• ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་དུས་གཅིག་ལ་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ ༥ མ་ལག་ལོན་པའི་དམར་པོའི་ཇ་ཉུང་ཤས་ཤིག་ཡིན་པ་སྟེ། རྒྱ་ནག ། ཡུ་རོབ། ཨ་རི། ཇ་པན། རྒྱང་བསྒྲགས་མཐུན་ཚོགས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་བཅས་ཡིན། དེས་ནས་དམིགས་བསལ་གྱི་ཞིབ་བཤེར་མེད་པར་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་གང་བྱུང་དུ་ཇ་འདི་ཕྱི་ཚོང་བྱེད་ཆོག
• ས་གནས་མི་ལི་རིགས་ཀྱིས་དོ་སྣང་འོས་པའི་བྱུང་རིམ་ཞིག་མཐོང་ཡོད་དེ། དོང་གི་ནང་དུ་སྐྱེས་པའི་ཇ་ནས་སྨན་རྩི། ཤིང་ཏོག་བར་གྱི་དངོས་པོ་ཡོངས་རྫོགས་ཀྱི་རོ་དང་ཕན་ཡོན་ཁྱད་པར་དུ་གསལ་ཞིང་ཆེ་བ་ཡོད་པ་མ་ཟད། ཕྱིའི་སྙིང་ཟླུམ་གྱི་ར་བའི་ཕྱི་ལས་ཀྱང་དེ་ལྟ་བུ་ཡིན། ད་དུང་ཚན་རིག་གི་འགྲེལ་བཤད་མེད་ནའང་། བསམ་ཚུལ་འགའ་ཞིག་ལ་ས་གཞིའི་གཏེར་ཁའི་གྲུབ་ཚུལ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་དང་། འཕྲུལ་འཁོར་གྱི་གནས་སྟངས་ཤུགས་ཆེན་པོ་སོགས་དང་འབྲེལ་བ་ཡོད།
• པེ་ཤའི་ཇའི་དུས་ཚོད་ནི་ཟླ་ ༡༢ པར་འགོ་ཚུགས་པ་དང་། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་མ་ཡུལ་ལས་ཟླ་བ་ ༡–༣ སྔ་བ་ཡིན། དེས་ན ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་ “རྒྱ་ནག་གི་དམར་པོའི་ཇ་སྔོས་ཤོས” ཀྱི་མཚན་སྙན་དུ་བགྲགས་ཆོག་པ་མ་ཟད། ཇ་བསྐྲུན་ས་གཞན་དག་གཉིད་འཕྲོག་ཏུ་ཡོད་སྐབས་སུ་ཚོང་རར་ཐོན་སྐྱེད་སྤྲོད་ཐུབ།

༡༣. དམར་པོའི་ཇ་གཞན་དང་བསྡུར་བ།

• པེ་ཤ་ལིའུ་ཆ (白沙绿茶, Báishā Lǜchá): དོང་གཅིག་པའི་ནང་ནས་བསྐྲུན་པའི་སྔོན་པོའི་ཇ་ཡིན་པ་དང་། འདི་ནི་ GI (༢༠༠༤) ཡོད་པའི་ཧའི་ནན་གྱི་མིང་ཅན་གྱི་ཇ་ཡིན། གཉིས་ཀ་ནི་ “ཕྱི་སྣོད” ཀྱི་ས་གཞིའི་ཇ་ཡིན་ནའང་། སྔོན་པོའི་ཇ་ནི་ཀྲག་ཀྲག་ཟེར་བ་དང་། ཤོད་འབྲས་ཀྱི་རོ། གཏེར་ཁའི་བསིལ་ལྷིང་ལྡན། དམར་པོའི་ཇ་ནི་དྲོ་སྐྱིད་དང་། སྦྲང་རྩི། འཇམ་གཤིས་ལྡན། སྔོན་པོའི་ཇ་ པེ་ཤ་ཆ ནི་ ༡༩༦༠ ལོ་ནས་གྲགས་པ་དང་། “ཇོ་ཇོ” ཡིན། ཡུན་ཁེང གི་དམར་པོའི་གྲལ་རིམ་ནི་གཞོན་པ་ཡིན་ནའང་། མྱུར་དུ་དབང་ཆ་ཆེ་རུ་འགྲོ་བཞིན་པའི “ཨ་ཡོངས” ཡིན།
• ཨུ་ཀྲི་ཀྲི་ཧྲན་ཧུང་ཆ (五指山红茶, Wǔzhǐshān Hóngchá): ཧའི་ནན་གྱི་རི་བོ་ ཨུ་ཀྲི་ཀྲི་ཧྲན ནས་བསྐྲུན་པའི་དམར་པོའི་ཇ་སྟེ། ཧའི་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་ནས་བཟོ། དེ་ལ་ “ཚ་བའི” ཤུགས་ཆེན་ཡོད་པ་དང་། རོ་ཚ་ཆེ་བ། གསལ་བ། སི་ལོན་གྱི་མཐོ་སའི་དམར་པོའི་ཇ་དང་མཚུངས། ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་དེ་ལས་འཇམ་པོ་དང་ཕྲ་ཞིང་། “དོང” གི་ས་གཞིས་གཏེར་ཁས་ཕྱུག་པས་ཚ་བའི་རོ་ཚ་བསལ་ཏེ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་མངར་རོ་སྤྲོད།
• ཡིང་ཧུང ༩ ཧོ (英红9号, Yīnghóng 9 Hào): ཡིང་ཏ ནས་བསྐྲུན་པའི་ཀོང་ཏུང་གི་མིང་ཅན་དམར་པོའི་ཇ། དེ་ནི་ ཡུན་ཁེང གི་ཇ་ཞིང་དུ་སྤྱོད་པའི་སྐྱེད་ཚུལ་ཞིག་ཡིན། ཡིང་ཧུང ༩ ནི་ཀོང་ཏུང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་རྣམ་པ་སྟེ། “ཞག” གི་འོད། ལུས་པོ་དམ་པོ། སྦྲང་རྩི་དང་རྒྱ་ཚ་འདྲེས་པ། ཡུན་ཁེང་ནི་རིགས་དེ་ག་རང་སྤྱོད་ནའང་། དོང་གི་ས་གཤིས་སུ་སྐྱེས་པས་གཏེར་ཁའི་ཚོར་བ་དེ་བས་གསལ་བ་དང་། “བསིལ་བ” འི་མཐའ་མཇུག་ཡོད།
• ཏན་ཧུང (滇红, Diān Hóng): ཡུན་ནན་གྱི་དམར་པོའི་ཇ་སྟེ། ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་ནས་བཟོ། (ཡུན་ཁེང གི་ཇ་ཞིང་དུ་སྐྱེས་པའི་ ཡུན་ཁང ༡༠ ཧོ དང་མཚུངས་པའི་རིགས་འགའ་ཞིག་ཡོད།) ཏན་ཧུང་ནི “མེ” ལྟ་བུ་དང་ཉི་མའི་གཤིས་ཀ་ལྡན། ཡུན་ཁེང་ནི “ཕྱི་སྣོད” ཀྱི་གཤིས་ཀ་ལྡན། རིགས་མཚུངས་ནའང་། སྐར་ཆས་གྲུབ་པའི་ས་གཞི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ནང་དུ་སྐྱེས་པས། གཏེར་ཁའི་ཟབ་ཚད་ཁྱད་པར་བ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།

མཐའ་མཇུག་ཏུ:

ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་ཕྱི་སྣོད་ཀྱི་ས་སྙིང་དང་། ཚ་བའི་ཞིང་ལས། གནའ་བོའི་སྐར་ཆའི་ལྷུང་བ། དེང་རབས་ཀྱི་སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ཚད་གཞི་བཅས་འདྲེས་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། དེའི་སྦྲང་རྩིའི་མངར་རོ། དར་ལྟ་བུའི་བྱུག་པ། རྗེས་སུ་རོ་ལྷག་པའི་ནང་གི་མགོ་བརྗེད་ཀྱི “གཏེར་ཁའི་ཐིག་རིས” དེ་དོན་དངོས་སུ་ཇའི་ཀུན་སྣང་གི་ནང་དུ་བཞུར་བའི་གཟའ་སྐར་གཞན་གྱི་རོ་ཡིན། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ས་གཤིས་ལ་དགའ་བའི་མཁྱེན་རབས་རྣམས་ལ། ཡུན་ཁེང་ཧུང་ཆ་ནི་དོན་དངོས་སུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་གཏེར་ཞིག་ཡིན། འཛམ་གླིང་ན་གཞན་སུ་ཡང་ཕྱི་སྣོད་ནས་ཡོང་བའི་གཏེར་ཁ་ ༥༠+ ལྡན་པའི་ས་གཞིའི་ནང་དུ་དམར་པོའི་ཇ་སྐྱེས་མེད། གཙང་ལྷག་དང་ཉེན་མེད་ཀྱི་ཇ་ལ་དགའ་བའི་མི་རྣམས་ལ། སྐྱེ་སྟངས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་ ༥ ལྡན་པ་ནི་སྐད་ཡིག་གང་ལའང་གོ་བདེ་བའི་གཏན་འཁེལ་ཡིན། གལ་ཏེ་ཁྱེད་དགུན་ཁར་ཧའི་ནན་དུ་འགྲོ་བའི་གོ་སྐབས་ཡོད་ན། དོང་དེར་དངོས་སུ་མཇལ་བའི་གོ་སྐབས་བྱུང་བར་མ་འཇོམས་པར་གཟིགས། ཨོ་ཅན་ལིང (峨剑岭) གི་རྩེ་མོར་འཛེགས་ཏེ། ཇ་ཞིང་གི་སྔོན་པོའི “སྡེར་ཆུང” ལ་མིག་གིས་བལྟས། ཇའི་དྲི་མས་མངར་ཆུང་གྱུར་པའི་རླུང་ལ་དབུགས་ལེན། དེ་ནས་ལོ་ ༧༠༠,༠༠༠ སྔོན་གྱི་གནམ་གྱི་འགྲུལ་བ་དེ་འདིར་བབས་པ་དེ་དོན་མེད་མིན་པར་རྟོགས་པ་ཡིན།