ཆུའི་ཤིན་

• རིགས། ཨུ་ལུང་ (བཟོ་སྦྱོང་གི་ཚད་གཞི་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་འབྲིང་བ་དང་མཐོ་བ་ (30-70%) ཡོད།) བཟོ་སྦྱོང་གི་ཚད་གཞི་དང་མེ་ཚིག་གི་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས། ནག་པོ་དང་སྐྱ་བོ་གཉིས་ཀ་ཡོང་ཐུབ།

• རིགས་སྡེ། རྒྱ་ནག་གི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཇ་རིགས། ཨུ་ལུང་གི་རིགས་སྣ་ཚོགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་མིང་གྲགས་ཆེ་ཤོས་དང་རྒྱ་ཆེ་ཤོས་སུ་སྐྱེད་པའི་རིགས་ཤིག་ཡིན།

• འབྱུང་ཁུངས། ཆུའི་ཤིན་ལ་གཙོ་བོའི་ཁྱད་པར་གཉིས་ཡོད་དེ།

  • ཝུའི་ཧྲན་ཆུའི་ཤིན་ (武夷山水仙, Wǔyíshān Shuǐ Xiān): ཧྥུའུ་ཇན་ཞིང་ཆེན་ (福建, Fújiàn) གྱི་ཝུའི་ཧྲན་གྲོང་རྡལ་ (武夷山, Wǔyí Shān) དུ་འབྱུང་། དེ་ནི་ རྡོ་ཀླུང་གི་ཨུ་ལུང་ (ཡན་ཆ) ཡིན་པར་བརྩི།
  • མིན་ནན་ཆུའི་ཤིན་ (闽南水仙, Mǐnnán Shuǐ Xiān): ཧྥུའུ་ཇན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད་མིན་ནན་ (闽南, Mǐnnán) ས་ཁུལ་དུ་འབྱུང་། དཔེར་ན་ཨན་ཞི་ (安溪, Ānxī) དང་ཡུང་ཆུན་ (永春, Yǒngchūn) ཀྲང་ཕིང་ (漳平, Zhāngpíng) རྫོང་ཁག་བཅས་སུ་འབྱུང་།
  • ཀོང་ཏུང་ཆུའི་ཤིན་ (广东水仙, Guǎngdōng Shuǐ Xiān): ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་ (广东, Guǎngdōng) གྱི་ཁྲའོ་ཀྲོའུ་ (潮州, Cháozhōu) ཁུལ་དུ་འབྱུང་བ་དང་། ཧྥེང་ཧོང་རི་རྒྱུད་ (凤凰山, Fenghuang Shan) ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད། ཧྥུའུ་ཇན་གྱི་རིགས་དང་བསྡུར་ན་མིང་གྲགས་ཉུང་ངུ་ཡིན།

• ས་ཁམས་ཀྱི་བྱེ་བྲག

  • ཝུའི་ཧྲན། བྱང་ཐག་ཚད་ 27° ཙམ། ཤར་རིང་ཚད་ 117° ཙམ།
  • ལྷོ་ཧྥུའུ་ཇན་ (མིན་ནན།): བྱང་ཐག་ཚད་ 24-25° ཙམ། ཤར་རིང་ཚད་ 117-118° ཙམ།

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་ཕན་ཡོན།

• ལོ་རྒྱུས། ཆུའི་ཤིན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ལ་ཁྱབ་ཡོད། དེ་ནི་ཧྥུའུ་ཇན་ཞིང་ཆེན་ནས་བཏོན་པ་དང་། དེ་ནས་ས་ཁུལ་གཞན་དུ་ཁྱབ་པར་བརྩི།
• གཏམ་རྒྱུད། མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་གྱི་གཏམ་རྒྱུད་ཅིག་ཡོད་དེ། ཞིང་པ་ཞིག་གིས་ཆུ་ཀ་ཞིག་གི་འགྲམ་དུ་ཇ་ཤིང་རྨ་མཆོག་ཅིག་རྙེད་པ་དང་། དེའི་ལོ་མ་ནས་བཟོས་པའི་ཇ་མྱོང་བས། མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་ཞི་ཞིང་སྤྲོ་བས་ཧ་ལས་པར་གྱུར། དྲི་བསུང་དེ་ནི་ཆུ་འགྲམ་དུ་སྐྱེ་བའི་མེ་ཏོག་ཅིག་གི་དྲི་དང་འདྲ་བར་སྣང་། ཇ་དེར་ “ཆུའི་ཤིན” ཞེས་མིང་བཏགས་པ་དང་། དོན་ནི་ “ཆུའི་ཤིན་མེ་ཏོག” ཟེར། རྒྱུ་མཚན་ནི་ཇ་ཤིང་དེ་ཆུའི་འགྲམ་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། དྲི་བསུང་དེ་ཆུའི་ཤིན་མེ་ཏོག་དང་འདྲ་བ་ཡིན།
• མིང་།
  • “ཤུད” (水) – ཆུ། ཆུ་དང་འབྲེལ་བ།
  • “ཞན” (仙) – མི་འཆི་བ། ལྷ་མོ། འདིར་ཆུའི་ཤིན་མེ་ཏོག་ལ་གོ་དགོས།
• རིག་གཞུང་གི་ཕན་ཡོན། ཆུའི་ཤིན་ནི་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཨུ་ལུང་རིགས་ཀྱི་ནང་ནས་ཆེས་མིང་གྲགས་ཆེ་བ་དང་གྲགས་པ་བ་ཡིན། དེ་ནི་རོ་ཚོར་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་གསལ་བ། མཐུན་སྒྲིལ་དང་ཞི་ལྷག་གི་ཚོར་བ་སྤྲོད་པའི་ཇ་ཞིག་ཏུ་བརྩི།

3. རྩྭ་ཆུང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཇ་ཤིང་གི་ལོ་མ།

• རིགས། ཆུའི་ཤིན་བཟོ་བར་མིང་གཅིག་པའི་ཇ་ཤིང་གི་རིགས་ཤིག་སྤྱོད་པ་སྟེ། ཆུའི་ཤིན་ (水仙, shuǐ xiān) ཡིན། དེའི་ཁྱད་ཆོས་ནི།
  • ལོ་མ་ཆེན་པོ། ཆུའི་ཤིན་གྱི་ལོ་མ་ནི་ཐེ་ཀོན་ཡིན་ (铁观音, Tiě Guānyīn) དང་བསྡུར་ན་སྤྱིར་བཏང་ཆེ་བ་དང་། རིང་ཐུང་གི་དབྱིབས་ཡོད།
  • མཐུག་ཅིང་ཤ་ཆགས་པའི་ལོ་མ། ལོ་མའི་ངོས་མཁྲེག་ལ་ཕོལ་ཁོའི་ལྡན་པ།
  • ལོ་མའི་ཚོན་ནག་ལྗང་ཁུ། ལོ་མ་ལ་ཚོན་ནག་ལྗང་ཁུ་འཁྱིལ་ཤས་ཡོད།
  • ལོ་མའི་ངོས་ལ་མདངས་ཡོད་པ། ལོ་མ་ལ་སྤྱིར་བཏང་འོད་མདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
  • རྩ་རྒྱུས་གསལ་བ། ལོ་མའི་སྟེང་དུ་རྩ་རྒྱུས་གསལ་བོར་མཐོང་རྒྱུ།
  • ཁྱད་པར་བའི་དྲི་བསུང་། ཆུའི་ཤིན་གྱི་རིགས་ལ་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་གསལ་བ་ཡོད་པ་དང་། སྤྱིར་བཏང་ཆུའི་ཤིན་མེ་ཏོག་གམ། ཨོར་ཀིད་མེ་ཏོག སྤྲི་མར་གྱི་བྱིལ་རྟགས་ལྟ་བུའི་དྲི་བསུང་ཡོད།
• བསྡུ་ལེན། དཔྱིད་དུས་དང་དབྱར་དུས། སྟོན་དུས་བཅས་སུ་བསྡུ་ལེན་བྱེད་ཀྱང་། དཔྱིད་དུས་ཀྱི་ཆུའི་ཤིན་ཆེས་རིན་ཐང་ཆེ་བར་བརྩི།
• བསྡུ་ལེན་གྱི་ཚད་གཞི། ཐོ་ཡོར་དང་གོང་མའི་ལོ་མ་གཉིས་དང་གསུམ་བསྡུ་བ་དང་། རེས་མངགས་སུ་སྨིན་པའི་ལོ་མ་ཡང་བསྡུ་གི་ཡོད།
• ཇ་ཤིང་ལོ་མའི་ཚད་གཞི། མཐོ་བ་དང་། ནད་མེད་ཅིང་གནོད་པ་མེད་པའི་ལོ་མ་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་བྱེད།

4. ས་ཆ་དང་སྐྱེ་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

• ས་ཆའི་ཁྱད་པར། ཆུའི་ཤིན་ས་ཁུལ་མང་པོར་སྐྱེད་པས། དེས་རོ་ཚོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས།
  • ཝུའི་ཧྲན་རི་རྒྱུད། རྡོ་རྫ་དམར་པོས་གྲུབ་པའི་རི་རྒྱུད་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན་ལ། “རྡོ་ཀླུང་” གི་ཡུལ་ལྗོངས་ལྡན། ས་ནི་གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིག་ཆེ་བས། ཇར་ “རྡོ་ཀླུང་གི་རང་བཞིན” (“ཡན་ཡུན”) སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། གནམ་གཤིས་རླན་པ་དང་ན་བུན་མང་བ་ཡོད། ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་ནི་རོ་ཚོར་དྲགས་ཤིང་འཕྲིག་ཚད་ཆེ་ལ། དྲི་བསུང་དྲགས་པ་དང་། གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་ “རྡོ་ཀླུང་” གི་མིང་མཚོན་གསལ་བོ་ཡོད།
  • ལྷོ་ཧྥུའུ་ཇན་ (མིན་ནན།): རྩེ་མཐོ་མིན་པའི་ས་ཁུལ་ཡིན་ལ། རྔ་སྲོད་རླུང་གི་གནམ་གཤིས་ཡོད། ས་ནི་འབྲས་ཆགས་ཤུགས་ཆེ་བ་ཡིན། ས་ཁུལ་འདིའི་ཆུའི་ཤིན་ནི་སྤྱིར་བཏང་རོ་ཚོར་འཇམ་པོ་དང་། མེ་ཏོག་གི་ཚོར་བ་གསལ་བོ་ཡོད།
• མཐོ་ཚད། ས་ཁུལ་ལ་གཞིགས་ནས་འགྱུར་བ་ཡོད་ཀྱང་། སྤྱིར་བཏང་རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ 400-1000 m དང་དེ་ལས་ལྷག་ཡོད།
• གནམ་གཤིས། རྔ་སྲོད་རླུང་གི་གནམ་གཤིས་ཡིན་ལ། དགུན་དྲོད་ཚ་པོ་དང་དབྱར་ཚ་ཆེ་བ། སྤྲིན་དྲོད་མཐོ་ལ་ཆར་ཆུ་མང་བ།

5. བཟོ་རྒྱུན་གྱི་ལག་རྩལ།

ཆུའི་ཤིན་གྱི་བཟོ་རྒྱུན་ནི་ཨུ་ལུང་གཞན་དང་འདྲ་བ་ཡིན་ཀྱང་། མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་སྲུང་སྐྱོབ་དང་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བར་དམིགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡོད།

• བསྡུ་ལེན (采摘 - cǎi zhāi): གོང་དུ་བཤད་ཟིན།
• སྐམ་བཟོ (萎凋 - wěidiāo): བསྡུས་པའི་ལོ་མ་རྣམས་ཕྱི་ལོགས་སུ་ (ཉི་མའི་འོད་དུ་ངམ་གྲིབ་གསང་དུ) ཡང་ན་ཁང་པའི་ནང་དུ་ཆུ་ཚོད་ཁ་ཤས་ཀྱི་རིང་བཞག་སྟེ་སྐམ་བཟོ་བྱེད།
• སྒུལ་བཟོ (摇青 - yáo qīng): ལོ་མ་རྣམས་སྨྱུག་གི་ལྷག་མའི་སྟེང་དུ་བཞག་སྟེ་སྙོམས་སྒུལ་གྱིས་སྒུལ་བཟོ་བྱེད་པ་དང་། དེས་ཆ་སྦྱོར་གྱི་ལས་འགོ་རྩོམ། དུས་ཚིགས་འདི་ནི་ཐེངས་མང་པོར་བྱེད་ལ། བར་སྐབས་སུ་ལོ་མར་ “ངལ་གསོ” སྤྲོད། ཆུའི་ཤིན་གྱི་སྒུལ་བཟོའི་ཤུགས་ཚད་དང་དུས་ཡོལ་ནི་ས་ཁུལ་དང་འདོད་པའི་འབྲས་བུ་ལ་གཞིགས་ནས་མི་འདྲ་བ་ཡོད།
• ཆ་སྦྱོར (发酵 - fājiào): སྒུལ་བཟོ་དང་ངལ་གསོའི་སྐབས་སུ་བྱུང་བའི་ཆ་སྦྱོར་གྱི་ལས་རིམ་ཡིན། ཆུའི་ཤིན་གྱི་ཆ་སྦྱོར་ཚད་ནི་འབྲིང་བ་ནས་མཐོ་བའི་བར་ (30-70%) ཡོད་པས། དེར་ནག་པོའི་ཨུ་ལུང་དུ་གྲངས་ཀྱང་། དེ་ལས་ཀྱང་སྐྱ་བ་དང་ “ལྗང་ཁུ” ཡི་རྣམ་པ་ཡོད།
• “ལྗང་ཁུ་གསོད་པ” (杀青 - shā qīng): ཆ་སྦྱོར་གྱི་ལས་རིམ་བཀག་སྡོམ་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་དྲོད་ཚད་མཐོ་བོར་བཙོ་བ།
• ཆག་བཟོ (揉捻 - róuniǎn): ལོ་མ་རྣམས་རིང་དུ་ཆག་པའི་གཙུག་རིས་སུ་གྲུབ་པར་བཟོ་བ། ཆུའི་ཤིན་ནི་སྤྱིར་བཏང་ཐེ་ཀོན་ཡིན་ལྟར་མཁྲེག་པོར་མི་ཆག
• སྐམ་བཟོ (烘干 - hōnggān): ཇར་རླན་པ་མེད་པར་བཟོ་བ།
• མེ་ཚིག (焙火 - bèihuǒ): ཆུའི་ཤིན་ལ་མེ་ཚིག་ཡང་བོ་དང་དྲག་པོ་གཉིས་ཀ་བྱེད་པ་དང་། དེ་ནི་ས་ཁུལ་དང་བཟོ་མཁན་ལ་གཞིགས། མེ་ཚིག་ནི་སོལ་དུམ་བུའི་མེ་ལས་སམ་ཐབས་གཞིའི་ཚང་ངོས་སུ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེས་ཇའི་རོ་ཚོར་དང་དྲི་བསུང་ལ་ “མེ” དང་། བུ་རམ། སྟར་ཀའི་རོ་སོགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་ནི་ལྷོ་ཧྥུའུ་ཇན་གྱི་རིགས་ལས་སོལ་དུམ་བུའི་མེ་ལས་དུས་ཡོལ་རིང་བོར་མེ་ཚིག་བྱེད་པར་སྲོལ་ཡོད།
• རིགས་ཕྱེ (分级 - fēnjí): བཟོ་གྲུབ་པའི་ཇར་ཚད་ལྡན་དང་སྤུས་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་རིགས་ཕྱེ།

6. ཚོར་མྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• ལོ་མ་སྐམ་པོའི་རྣམ་པ། ཚད་ཅུང་ཆེ་བའི་རིང་དུ་ཆག་པའི་ལོ་མ་ཡིན་ལ། ཚོན་ནག་ལྗང་ཁུ་དང་། སྨུག་པོ་ལྗང་ཁུ། ཡང་ན་སྨུག་པོའི་ཚོན་ལྡན། (ཆ་སྦྱོར་དང་མེ་ཚིག་གི་ཚད་ལ་གཞིགས) ཅུང་འོད་མདངས་ཡོད། ཁྲག་ཆུང་སྐེ་ཤོད་ཀྱི་སྤུ་ཡོད་པའི་ལོ་ཆུང་ཡོད་སྲིད།
• ལོ་མ་སྐམ་པོའི་དྲི་བསུང་། འཕྲིག་ཚད་ཆེ་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་གསལ་བ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་ཆུའི་ཤིན་མེ་ཏོག་དང་། ཨོར་ཀིད་མེ་ཏོག གར་ཌི་ནི་ཡ་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་ལྟ་བུ། དེ་བཞིན་ཤིང་ཏོག་དང་། སྦྲང་རྩི། སྤྲི་མར། སྟར་ཀ། སྣུམ་རྩི། ཤིང་གི་དྲི་བསུང་། མེ་ཚིག་གི་དྲི་བསུང་བཅས་ཡོད་སྲིད། ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་ལ་སྤྱིར་བཏང་ “རྡོ་ཀླུང་” གི་དྲི་བསུང་ (“ཡན་ཡུན”) ཁྱད་པར་བ་ཡོད།
• ཁུ་བའི་དྲི་བསུང་། གསལ་བོ། མེ་ཏོག་གི་དྲི། མངར་བ། ཤིང་ཏོག་དང་སྦྲང་རྩི། སྤྲི་མར་གྱི་དྲི་བསུང་ལྡན།
• རོ་ཚོར། ཚང་བ། འཕྲིག་ཚད་ཆེ་བ། སྣུམ་པོ། སྐ་ཚད་ཕྲ་མོ་ཡོད་ལ། མངར་བ་དང་སྤྲི་མར་གྱི་རོ་མྱང་ལྷག་མར་ལྡན། ཟུང་ལྡན་ནང་དུ་མེ་ཏོག་གི་རོ་ (ཆུའི་ཤིན་མེ་ཏོག ཨོར་ཀིད) གཙོ་བོར་ཡོད་ལ། ཤིང་ཏོག་དང་སྦྲང་རྩི། སྤྲི་མར། སྟར་ཀ། སྣུམ་རྩིའི་རོ་ཡང་ཡོད། ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་གྱི་རོ་ཚོར་ནང་དུ་གཏེར་རྫས་དང་ “རྡོ་ཀླུང་” གི་རོ་གསལ་པོར་མངོན།
• ཁུ་བའི་ཚོན། གསེར་སེར་པོ་ནས་བར་མ་དམར་པོའི་བར། གསལ་ཞིང་དྭངས་པ། འོད་མདངས་ཡོད། ཚོན་ནི་ཆ་སྦྱོར་དང་མེ་ཚིག་གི་ཚད་ལ་གཞིགས།
• ཇ་གཞི (བཙོས་པའི་ལོ་མ།): ལོ་མ་ཚང་བ། མཉེན་པོ། བཙོས་རྗེས་ཁ་ཕྱེ་བ། ལྗང་ཁུ་སྨུག་པོ་ནས་དམར་སྨུག་གི་ཚོན་ལྡན།

7. རྫས་འཕྲོད་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན།

ཆུའི་ཤིན་ལ་གཤམ་གྱི་རྫས་འཕྲོད་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་ཡོད།

• ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ (ཀ་ཏེ་ཆིན།): ཟ་འདུ་ན་གསོ་རྫས།
• ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས། དེའི་ནང་ L-ཐེ་ཨ་ནིན་ཡང་ཡོད།
• ཨལ་ཀ་ལཽ་ཌ། ཁཕེ་ཤིན། ཐེ་ཨོ་བྲོ་མིན། ཐེ་ཨོ་ཕི་ལིན།
• སྣུམ་སྙིགས་རྩི། མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
• ཝི་ཏ་མིན། C, B རིགས། E, K།
• གཏེར་རྫས། ཀ་ལི་ཡམ། ཧྥོར། མེག་ནེ་སི་ཡམ། མེང་ག་ནིས། ལྕགས།

8. ཕན་ཡོན་ལྡན་པའི་ཁྱད་ཆོས།

• སེམས་ཤུགས་གསོ་བའི་ནུས་པ། སེམས་པ་གསོ་བ། ངལ་དུབ་སེལ་བ། ལས་དོན་གྱི་ནུས་པ་མཐོ་རུ་གཏོང་བ། ཡིད་གཅིག་ཏུ་བཟུང་བའི་ནུས་པ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ།
• ཟ་འདུ་ན་གསོ་བའི་འགོག་རྒོལ། ཚོད་མའི་ཕུང་པོ་རྣམས་རང་དབང་གི་རང་བཞིན་གྱི་གནོད་པ་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ། ལོ་ན་བཞུར་བའི་ལས་རིམ་དལ་དུ་གཏོང་བ།
• ཟས་འཇུ་སྐྱོང་བ། ཟས་འཇུ་ལ་སྐུལ་སློང་བྱེད་པ། ཟས་རིགས་ཟིན་པར་རོགས་པ།
• དྲོད་སྤྲོད་པའི་ནུས་པ། གནམ་གྲང་མོའི་དུས་སུ་དྲོད་ལེགས་པར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
• སྙིང་དང་ཁྲག་རྩའི་མ་ལག དུག་རྫས་ཀྱི “ངན་པའི” ཀོ་ལེས་ཊོ་རོལ་གྱི་ཚད་མར་གཅོག་པ་དང་། ཁྲག་རྩའི་རྩ་སྒོ་སྲ་བར་བྱེད་པར་རོགས་པ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
• རྒྱུད་འགྲོལ་བའི་ནུས་པ། སེམས་ཤུགས་གསོ་བའི་ནུས་པ་ཡོད་ཀྱང་། ཇའི་དྲི་བསུང་དང་ L-ཐེ་ཨ་ནིན་གྱིས་སེམས་པ་ལྷོད་དུ་གཏོང་བ་དང་སེམས་ཁྲལ་སེལ་བར་རོགས་པ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
• བསིལ་སྟེར་བའི་ནུས་པ། སྐོམ་པ་ལེགས་པར་སེལ་བ།

9. བཙོ་ཐབས།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད། 85-95°C (ཇའི་སྤུས་ཚད་དང་། མེ་ཚིག་གི་ཚད། དྲག་ཆུང་གི་འདོད་པ་ལ་གཞིགས) མེ་ཚིག་ཆེ་བའི་ཝུའི་ཧྲན་གྱི་རིགས་ནི་སྤྱིར་བཏང་ 95°C ག་ཙམ་གྱི་ཆུས་བཙོ་གི་ཡོད།

• ཇའི་གྲངས་ཀ། ཆུ་ 150-200 ml ལ་གྲམ་ 5-7 བེད་སྤྱོད།

• ཡོ་ཆས། གའི་ཝན། ཡི་ཞིང་གི་འཇིམ་པས་བཟོས་པའི་འཇིམ་ཇ་ཚང་ (ལྷག་པར་དུ་ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཨུ་ལུང་ལ་འོས་སྦྱོར་བྱེད) ཡང་ན་དཀར་ས་གྱི་ཡོ་ཆས།

• ལས་རིམ།

  1. ཡོ་ཆས་ཁོལ་ཆུས་དྲོད་བསྐྱེད་བྱེད།
  2. ཇ་གའི་ཝན་ངམ་ཇ་ཚང་ནང་དུ་བཞག
  3. ཇའི་སྟེང་དུ་ཆུ་བླུགས་ཏེ་སྐད་ཅིག་གིས་ཐོག་མའི་བཙོ་ཆུ་བཟོས་ཏེ་བཤོར་བ། (ཇ་བཀྲུ་བ།)
  4. སླར་ཡང་ཇར་ཆུ་བླུགས་ཏེ་སྐར་མ་ 1-3 རིང་བཞག (ཐོག་མའི་བཙོ་ཐེངས།) བཞག་ཡོལ་ནི་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་དང་། ཇའི་ལོ་ཚད། མེ་ཚིག་གི་ཚད་ལ་གཞིགས།
  5. ཁུ་བ་ཇ་ཀུན་ཁོངས་སུ་བཤོར།
  6. བཙོ་ཐེངས་ 5-7 (ཝུའི་ཧྲན་གྱི་རིགས་ལ་རེས་མངགས་སུ་དེ་ལས་ལྷག་ཀྱང་བཙོ་གི་ཡོད) བསྐྱར་བཙོ་བྱེད་པ་དང་། རིམ་བཞིན་བཞག་ཡོལ་རིང་དུ་གཏོང་དགོས།

གལ་ཆེའི་ཞིབ་ཆ།

• བཞག་ཡོལ་ཧ་ཅང་རིང་དུ་མི་གཏོང་། ཧ་ཅང་རིང་དུ་བཞག་ན་རོ་ཚོར་སྐ་བ་ཡོང་སྲིད།
• ཚོད་ལྟ་བྱེད། རང་ཉིད་ལ་མཁོ་ཤོས་ཀྱི་ཐབས་ལམ་རྙེད་པའི་ཆེད་དུ་ཆུའི་དྲོད་ཚད་དང་བཞག་ཡོལ་འགྱུར་བ་གཏོང་དགོས།

10. ཉར་ཚགས།

ཆུའི་ཤིན་ནི་སྐམ་ཞིང་མུན་ནག བསིལ་བའི་ཡུལ་དུ། ཁ་དམ་པོའི་སྣོད་དུ་ (འཇིམ་པ། དཀར་ས། ཤེལ་དམ ཡང་ན་ལྕགས་ཀྱི་ཊིན་) ཉར་དགོས་ཤིང་། ཕྱིའི་དྲི་མ་མི་ཚོར་བར་བྱེད་དགོས། 11. རིན་གོང་དང་རྫུན་མ།

ཆུའི་ཤིན་ནི་སྤུས་དང་ལྡན་པའི་རིན་གོང་ཅུང་ཚ་པོའི་ཨུ་ལུང་རིགས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ལྷག་པར་དུ་ཝུའི་ཧྲན་གྱི་རིགས་ཡིན། རིན་གོང་ནི་ཇ་ཤིང་གི་སྤུས་ཚད་དང་། སྐྱེ་ཁུལ་གྱི་ས་ཁུལ་ (ཝུའི་ཧྲན་པར་ 郑岩, 半岩, 洲茶 བཅས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ཡོད) བསྡུ་དུས། བཟོ་མཁན་གྱི་རྩལ། མེ་ཚིག་གི་ཚད། ཉོ་ས་བཅས་ལ་གཞིགས། རྫུན་མ་སྤང་ཐབས།

• ཡིད་ཆེས་འོས་པའི་ཚོང་པ་ནས་ཉོས། ཇའི་འབྱུང་ཁུངས་སྐོར་གནས་ཚུལ་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད་ཐུབ་པའི་མིང་གྲགས་ལེགས་པོ་ཡོད་པའི་ཇ་འཁྲུངས་ཀྱི་ཚོང་ཁང་དམིགས་བསལ་ཅན་དག་ལ་འཚོལ།
• རིན་གོང་ཧ་ཅང་དམ་པོར་ཟོན། རིན་གོང་ཧ་ཅང་དམ་པོ་ཡིན་ན་དོགས་གཞི་བཟོ་དགོས།
• ངོ་རྣམ་ལ་ཞིབ་ཏུ་ལྟོས། ལོ་མ་ཚང་བ་དང་ཆེ་བ། ཁྱད་པར་བའི་མདངས་དང་ཚོན་ལྡན་པ་ཡིན་དགོས།
• དྲི་བསུང་ལ་དཔྱད། ཇ་སྐམ་པོ་ལ་གོང་དུ་བཤད་པ་ལྟར་གྱི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་འཕྲིག་ཤས་ཡོད་དགོས།
• ཁུ་བ་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད། ཁུ་བའི་ཚོན་ནི་གསེར་སེར་པོ་ནས་བར་མ་དམར་པོའི་བར་གསལ་ཞིང་དྭངས་པ་ཡིན་དགོས།

12. དོ་སྣང་འཕྲོད་པའི་གནས་ཚུལ།

• ཆུའི་ཤིན་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་ཆེས་ཁྱབ་ཆེ་བ་དང་སྐྱེད་པའི་ཇ་ཤིང་གི་རིགས་ཤིག་ཡིན།
• ས་ཁུལ་དང་བཟོ་རྒྱུན་ལ་གཞིགས་ནས། ཆུའི་ཤིན་གྱི་རོ་ཚོར་དང་དྲི་བསུང་ཚད་ལྡན་གྱིས་འགྱུར་བ་ཡོད།
• ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་ནི་རྡོ་ཀླུང་གི་ཨུ་ལུང་གྲགས་ཅན་གཞན་ཞིག་སྟེ་ རོའུ་གུད་ (肉桂, Ròu Guì) དང་བསྡུར་ཞིང་། ཁྱད་ཆོས་སྤྱི་ཡོད་ཀྱང་། ཆུའི་ཤིན་ལ་མེ་ཏོག་གི་རོ་ཚོར་གསལ་བོ་ཡོད་ལ། རོའུ་གུད་ལ་རྩི་སྣའི་རོ་ཡོད།

13. ཆུའི་ཤིན་གྱི་ཁྱད་པར་ཁག

• ཝུའི་ཧྲན་ཆུའི་ཤིན་ (武夷山水仙): ཆེས་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ལྷག་པར་དུ་ “郑岩” (“རྡོ་ཀླུང་དངོས་”) ཀྱི་ས་ཁུལ་ནས་ཡོང་བ་ཡིན། རོ་ཚོར་དྲགས་པོ་དང་། གསལ་བའི་ “རྡོ་ཀླུང་གི་དབྱངས་རྟ” (“ཡན་ཡུན”) དང་རོ་མྱང་ལྷག་མ་རིང་བོ་ཡོད། སྤྱིར་བཏང་སོལ་དུམ་བུའི་མེ་ལས་འབྲིང་བ་ངམ་དྲག་པོའི་མེ་ཚིག་བྱེད།
• མིན་ནན་ཆུའི་ཤིན་ (闽南水仙): ཧྥུའུ་ཇན་ཞིང་ཆེན་གྱི་ལྷོ་རྒྱུད་ (མིན་ནན་ས་ཁུལ་) དུ་བཟོ་གི་ཡོད། ཝུའི་ཧྲན་པ་དང་བསྡུར་ན། སྤྱིར་བཏང་རོ་ཚོར་སྐྱ་བ་དང་ “ལྗང་ཁུ” ཡི་རྣམ་པ་ཡོད། མེ་ཚིག་གི་ཚད་ཀྱང་སྤྱིར་བཏང་དམའ་བ་ཡིན།
• ལའོ་ཆུའི་ཤིན་ (老水仙): དུས་ཡོལ་བྱས་པའི་ཆུའི་ཤིན། དུས་གོང་དུ་སོང་བ་དང་ལྷན་དུ་ཇའི་རོ་ཚོར་དང་དྲི་བསུང་འགྱུར་ཞིང་། དེ་ལས་ཀྱང་འཇམ་པོ་དང་ཟབ་མོ། འཁྲིལ་བག་ཅན་དུ་འགྱུར།
• ཏན་ཚུང་ཆུའི་ཤིན་ (单丛水仙): ཀོང་ཏུང་གི་ཨུ་ལུང་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ཧྥེང་ཧོང་རི་རྒྱུད་ (ཀོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་) དུ་ཇ་ཤིང་སོ་སོའི་ (ཏན་ཚུང་) རྒྱུ་ཆ་ནས་བཟོ་གི་ཡོད། དེ་ནི་རིགས་མིང་མ་གཏོགས། ཧྥུའུ་ཇན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་དང་འབྲེལ་བ་ཉུང་ངུའི་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན།
• ཆག་བཟོས་པའི་ཆུའི་ཤིན། མིན་ནན་ས་ཁུལ་ (ལྷོ་ཧྥུའུ་ཇན་) དུ་ཆུའི་ཤིན་སྤྱིར་བཏང་པུའེར་ཇའི་ “པིང་ཆ” (བྱིལ་རྟགས) ལྟ་བུའི་དབྱིབས་ཀྱི་ཆུང་ངུའི་བྱིལ་རྟགས་སུ་ཆག་བཟོ་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཇ་དེ་ནི་ཉར་ཚགས་བྱེད་པ་དང་ལམ་ཞོལ་དུ་ཁྱེར་རྒྱུར་སྟབས་བདེ་པོ་ཡོད།

14. ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་དང་ “ཡན་ཡུན” (岩韵)

ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་ནི་དེའི་ཁྱད་པར་བའི་ “རྡོ་ཀླུང་” གི་རང་བཞིན་ལ་བརྩི་སྲུང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ “ཡན་ཡུན” (岩韵, yányùn) ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ཀྱིས་མཚོན་ཡོད། དེ་ནི་ཚིག་གིས་བཤད་དཀའ་བའི་རྙོག་འཛིང་ཅན་གྱི་འདུ་ཤེས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང་། གཤམ་གསལ་ལྟར་བཤད་ཐུབ།

• གཏེར་རྫས་ཀྱི་རང་བཞིན། “ཡན་ཡུན” ནི་སྤྱིར་བཏང་ཇའི་རོ་ཚོར་དང་དྲི་བསུང་ནང་གི་གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཚོར་བ་དང་འབྲེལ་ཡོད། དེའི་ཚོར་བ་ནི་རྡོའི་བསིལ་ཞིང་གྲང་བའི་ཚོར་བ་དང་། སའི་དྲི་མ། ཚྭ་དམ་པོའི་ཚོར་བ་ལྟ་བུ་ཡོད།
• རྒྱུན་ལྡན། “ཡན་ཡུན” ནི་ཇ་འཐུང་ཟིན་རྗེས་ཀྱང་ལྕེ་དང་ལྐོག་མའི་སྟེང་དུ་ལྷག་པའི་རོ་མྱང་ལྷག་མ་རིང་ཞིང་བརྟན་པོར་མངོན།
• ཇའི་ “རུས་སྤྱི” འདིས་རོ་ཚོར་གྱི་གྲུབ་ཚུལ་དང་། འཕྲིག་ཚད། ཚང་བ་བཅས་བཤད་ཀྱི་ཡོད། “ཡན་ཡུན” གསལ་བོ་ཡོད་པའི་ཇ་ནི་ “བརྟན་པོ” “ཤུགས་ཆེན” “སྙིང་ལྡན” དུ་ཚོར།
• དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་རྩལ། ཇ་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པའི་མི་འགས་ “ཡན་ཡུན” ནི་ཇས་མིར་སྤྲོད་པའི་དམིགས་བསལ་གྱི་ནུས་པ་དང་ཤུགས་ཞིག་ཏུ་བཤད་ཀྱི་ཡོད།

“ཡན་ཡུན” ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཁྱད་པར་བའི་འདུས་འབྱུང་གི་འབྲས་བུ་ཡིན་པར་བརྩི།

• ས་རྫས། ཝུའི་ཧྲན་རི་རྒྱུད་ཀྱི་རྡོ་མང་ལ་གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཆ་འཕྲིག་ཆེ་བའི་ས།
• ཁྲོད་གནམ་གཤིས། སྤྲིན་དྲོད་མཐོ་བ། ན་བུན་མང་བ། ཉི་འོད་ཁྱབ་བསྒྲེས་ཡོད་པ།
• ཇ་ཤིང་གི་ལོ་ཚད། ཇ་ཤིང་ལོ་ཚད་ཅི་ཙམ་རྒས་ཀྱི་ཡོད་ན། དེའི་ལོ་མའི་ནང་གི་ “ཡན་ཡུན” དེ་ཙམ་གསལ་བོར་ཡོང་།
• བཟོ་རྒྱུན་གྱི་རྩལ། སོལ་དུམ་བུའི་མེ་ལས་དུས་ཡོལ་རིང་བོར་མེ་ཚིག་བྱེད་པ་བརྒྱུད་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་བཟོ་རྒྱུན་གྱིས་ཀྱང་ “ཡན་ཡུན” གྲུབ་པར་རོགས་པ་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།

15. ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་དང་ལྷོ་ཧྥུའུ་ཇན་ (མིན་ནན་) གྱི་ཁྱད་པར།

མཚོན་རྟགས	ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན	ལྷོ་ཧྥུའུ་ཇན་ (མིན་ནན་) གྱི་ཆུའི་ཤིན
རྣམ་པ	ཚོན་ནག་པོ་དང་དམར་པོའི་མདངས་ཡོད། མཁྲེག་ཏུ་ཆག་ཡོད།	ཚོན་སྐྱ་བོ་དང་ལྗང་ཁུ་ཡོད། མཁྲེག་ཏུ་མི་ཆག
དྲི་བསུང་།	འཕྲིག་ཤས་ཆེ་བ་དང་། མེ་ཚིག་གི་དྲི་བསུང་། ཤིང་ཏོག་སྐམ་པོ། “རྡོ་ཀླུང་” གི་དྲི་བསུང་ལྡན།	དྲི་བསུང་གསར་པ། མེ་ཏོག་གི་དྲི། སྤྲི་མར་གྱི་དྲི།
རོ་ཚོར།	འཕྲིག་ཤས་ཆེ་བ། སྐ་བ། གཏེར་རྫས་ཀྱི་རོ་ཚོར། “ཡན་ཡུན” ལྡན།	འཇམ་པོ། མངར་བ། མེ་ཏོག་གི་རོ་ཚོར།
ཁུ་བའི་ཚོན།	ཚོན་ནག་པོ། བར་མ་དམར་པོ།	ཚོན་སྐྱ་བོ། གསེར་སེར་པོ།
མེ་ཚིག་གི་ཚད།	སྤྱིར་བཏང་འབྲིང་བ་ངམ་དྲག་པོ། སོལ་དུམ་བུའི་མེ་ལས།	སྤྱིར་བཏང་སྐྱ་བོ་ངམ་འབྲིང་བ།
རོ་མྱང་ལྷག་མ།	རིང་བོ། གཏེར་རྫས་དང་རྩི་སྣའི་རོ་ཚོར།	སྐྱ་བོ། མེ་ཏོག་གི་རོ་ཚོར།
ཤུགས་རྐྱེན།	ཤུགས་ཆེ་བ། སེམས་ཤུགས་གསོ་བ། དྲོད་སྤྲོད་པ།	འཇམ་པོ། བསིལ་སྟེར་བ།

མཇུག་བསྡོམས།

ཆུའི་ཤིན་ནི་རོ་ཚོར་དང་དྲི་བསུང་གི་ཁྱད་པར་མང་པོ་སྤྲོད་པའི་ཟབ་རྒྱས་ཅན་གྱི་ཨུ་ལུང་ཞིག་ཡིན། འབྱུང་ཁུངས་དང་བཟོ་རྒྱུན། མེ་ཚིག་གི་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས། དེ་ནི་མེ་ཏོག་གི་དྲི་བསུང་འཇམ་པོ་ནས་གཏེར་རྫས་ཀྱི་རོ་ཚོར་གསལ་བོ་དང་འཕྲིག་ཤས་ཆེ་བའི་རོ་ཚོར་བར་གྱི་རྣམ་པ་སྣ་ཚོགས་སྟོན་ཐུབ། ཝུའི་ཧྲན་གྱི་ཆུའི་ཤིན་ནི་རྡོ་ཀླུང་གི་ཨུ་ལུང་གི་དབུས་སུ་མུ་ཏིག་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ “རྡོ་ཀླུང་གི་དབྱངས་རྟ” སྟེ་ “ཡན་ཡུན” གྱི་གཟུགས་བརྙན་ཡིན། ཆུའི་ཤིན་དངོས་ལ་མྱོང་བ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཇའི་ངོ་མཚར་ཅན་གྱི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་འཛུལ་ཞིང་། རང་བྱུང་གི་མཐུན་སྒྲིལ་ཚོར་བ་དང་ཇ་སྐྱེད་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལ་ཐུག་པ་ཡིན། ཇ་འདི་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་ཇ་འཐུང་ལ་མ་ཟད། ཁྱད་པར་བའི་དུས་ཚོད་དུ་དམིགས་བསལ་བ་ཞིག་ལ་རོལ་འདོད་པའི་སྐབས་སུའང་འོས་པར་བྱེད།