home · article
ཉེ་ཝའི་དངུལ་རི་
Nǚwā yín fēng · 女娲银峰
ཉེ་ཝའི་དངུལ་རི་ (女娲银峰, Nǚwā yín fēng) — ཞིང་ཆེན་ཤན་ཞི་ (陕西省, Shǎnxī Shěng) ཨན་ཁང་གྲོང་ཁྱེར་ (安康市, Ānkāng Shì) ཕིང་ལི་རྫོང་ (平利县, Pínglì Xiàn) ནས་ཐོན་པའི་སྔོ་ཇ་ཞིག་ཡིན། ཇ་འདི་ཉེ་ཝ་རི་བོ་ (女娲山, Nǚwāshān) ཞེས་པའི་རི་སྒང་དུ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རི་བོ་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྷ་སྒྲུང་གི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལྷ་མོ་ཉེ་ཝ་ (女娲,…
ཉེ་ཝའི་དངུལ་རི་ (女娲银峰, Nǚwā yín fēng) — ཞིང་ཆེན་ཤན་ཞི་ (陕西省, Shǎnxī Shěng) ཨན་ཁང་གྲོང་ཁྱེར་ (安康市, Ānkāng Shì) ཕིང་ལི་རྫོང་ (平利县, Pínglì Xiàn) ནས་ཐོན་པའི་སྔོ་ཇ་ཞིག་ཡིན། ཇ་འདི་ཉེ་ཝ་རི་བོ་ (女娲山, Nǚwāshān) ཞེས་པའི་རི་སྒང་དུ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། རི་བོ་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྷ་སྒྲུང་གི་གཙོ་བོ་ཞིག་ཡིན་པའི་ལྷ་མོ་ཉེ་ཝ་ (女娲, Nǚwā) དང་འབྲེལ་བའི་གནས་དམ་པ་ཞིག་ཡིན། ལྷ་མོ་དེས་གནམ་ལ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོ་ (五色石, wǔsè shí) དག་གིས་བཟོ་བཅོས་བྱས་པ་དང་། སེར་པོའི་འཇིམ་པས་མི་བཟོས་པའི་སྒྲུང་ཡོད། ཇའི་དྲི་བྲོར་གཏེར་རྡོའི་དྲི་ཚོར་ཞིག་འདུས་ཡོད་ལ། དེ་ལ་སྙན་ངག་གི་ཚིག་གིས་ “ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོའི་དབུགས་དྲི” (五色石矿物气息) ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད། དེ་ནི་ཙན་དན་གྱི་ཕྲ་མོའི་དྲི་མ་ཞིག་ཡིན་པ་དང་། ཉེ་ཝ་རི་བོའི་གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞི་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། ཇ་འདིས་ ‘དཀར་གཏེར་ཇ་མཆོག་འགྲན་བསྡུར’ (世界绿茶评比金奖, 2022) གི་གསེར་གྱི་རྟགས་མ་དང་། ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མིང་ཁེ་དབང་ (2007), ཤན་ཞིའི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་གོ་གནས། ཇ་དེ་ལ་ “ཇའི་ནང་གི་ལྷ་མོ་བུ་མོ” (茶中仙子, Chá zhōng Xiānzǐ) ཞེས་པའི་སྙན་ངག་གི་མཚན་ཡང་ཐོབ་ཡོད། སེ་ལེ་ནིམ་གྱི་ཚད་ 2.26 ppm ནི་སྤྱིར་བཏང་གི་སྔོ་ཇ་ལས་ལྡབ་གསུམ་མཐོ་བ་ཡིན་ལ། ཕིང་ལི་རྫོང་གི་ས་ཁུལ་དེ་ UNESCO ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་ (联合国世界人与自然生物圈保护区) གི་ནང་ཚུད་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དྲི་ཏོག་ནི་ཨོ་ཀིཌ་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་ (兰花香 + 隐现檀香) ཡིན། ཨོ་ཀིཌ་ནི་རི་སྨུག་ནས། ཙན་དན་ནི་ “ཉེ་ཝའི་རྡོ” ནས་ཡོང་བ་ཡིན།
1. ཁྱབ་ཁོངས་དང་འབྱུང་ཁུངས།
-
རིགས།: སྔོ་ཇ་ (绿茶, lǜchá) དང་། ཡོངས་སུ་ཕབ་མ་བྱས་པ། དབྱིབས་ནི་ “དངུལ་གྱི་ཁབ” (形若银针, xíng ruò yínzhēn) ལྟ་བུ་སྟེ། དྲང་ཞིང་ཟླུམ་ལ། ཅུང་ཟད་ལེབ་མོ་དང་། དངུལ་མདོག་གི་སྦྲལ་སྤུ་མང་པོ་ཡོད། དུས་རབས་གསུམ་གྱི་རིགས། “མིང་ཆན་ཏན་ཡ་ཡིན་ཧྥེང” (明前单芽银峰) ནི་དཔྱིད་ཀའི་མྱུ་གུ་གཅིག་པ། “ཀུའུ་ཡུས་ཚུའི་ཧྥེང” (谷雨翠峰) ནི་ཀུའུ་ཡུས་དུས་སྐབས་ཀྱི་མྱུ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཅིག་ལྡན་པ། “ཆིའུ་ཡོན་ཡིན་ཧྥེང” (秋韵银峰) ནི་སྟོན་ཁའི་མྱུ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས་ལྡན་པ་དང་། “ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོ” ཡི་དྲི་ཏོག་ཡོད།
-
རིགས་ཁག: ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མིང་ཁེ་དབང་ཐོན་རྫས (国家地理标志保护产品, 2007)། ཤན་ཞི་ཞིང་ཆེན་གྱི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག (陕西省非物质文化遗产)། དཀར་གཏེར་ཇ་མཆོག་འགྲན་བསྡུར་གསེར་རྟགས (世界绿茶评比金奖, 2022)། ནུབ་ཀྲུང་ཇ་འགྲེམས་སྟོན་གསེར་རྟགས (2002)། པ་ན་མ་འགྲེམས་སྟོན་གསེར་རྟགས (2013, ཧན་ཀྲུང་ཞན་མའོ་སྒྲིལ་སྡེ་ནང་)། “ཀྲུང་ཆ་པེ” གསེར་རྟགས (中茶杯, 2022)། “ཀྲུང་གོའི་སྙན་གྲགས་ཅན་གྱི་ཇ་བརྒྱ་ཐམ་པ” ནང་ཚུད་ཡོད། སེ་ལེ་ནིམ་གྱིས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ། མཚན་གསོལ “ཇའི་ནང་གི་ལྷ་མོ་བུ་མོ” (茶中仙子)། “ཕིང་ལི་ཉེ་ཝ་ཇ” (平利女娲茶) ཞེས་པའི་ཚོང་རྟགས་དེ་ 2021 ལོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ 2.454 ཡིན་པའི་གཞི་རྩ་ཡོད།
-
འབྱུང་ཁུངས།: ཀྲུང་གོ། ཤན་ཞི་ཞིང་ཆེན (陕西省)། ཨན་ཁང་གྲོང་ཁྱེར (安康市)། ཕིང་ལི་རྫོང (平利县)། ཉེ་ཝ་རི་བོ (女娲山)། ཆིན་པ་རི་རྒྱུད་ཀྱི་ཤར་ཕྱོགས (秦巴山脉东段, Qínbā Shānmài) དང་། ཧན་གཙང་པོའི་ (汉江, Hànjiāng) དང་དེའི་ཡན་ལག་ནན་གཙང་པོའི (南河) གཙང་གཞུང་།
-
ས་འཛིན་ཨང་གྲངས།: ཧ་ལམ་ 32°22′ N, 109°21′ E ཁུལ་དུ་ཡོད།
2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གོ་གནས།
-
མིང་གི་འབྱུང་ཁུངས། “ཉེ་ཝ” (女娲, Nǚwā) ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྷ་སྒྲུང་གི་གལ་ཆེའི་མི་སྣ་ཞིག་ཡིན་པའི་སྲོག་ཆགས་བཟོ་མཁན་གྱི་ལྷ་མོའི་མཚན་ཡིན་ལ། “ཡིན་ཧྥེང” (银峰, Yín Fēng) ནི་ “དངུལ་གྱི་རི་རྩེ” སྟེ་ཇའི་མྱུ་གུའི་དངུལ་སྦྲལ་དང་ཉེ་ཝ་རི་བོའི་རི་རྩེ་ལ་མཚོན། དེར་བརྟེན་མིང་གི་དོན་ནི་ “ལྷ་མོ་ཉེ་ཝའི་དངུལ་རི” ཞེས་པ་ཡིན།
-
ཐང་རྒྱལ་རབས་དང་འབུལ་ཇ། ཕིང་ལི་རྫོང་གི་ཇ་ཞིང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཐང་རྒྱལ་རབས (唐, 618–907) ནས་ཡིག་ཐོག་ཏུ་འཁོད་ཡོད། དེ་དུས་ས་ཁུལ་འདི་ནི་དེའི་དུས་ཀྱི་གོང་མའི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཇ་ཁུལ་ཆེན་པོ་བརྒྱད་ཀྱི་ནང་གི་གཅིག་ཡིན། ཆིང་རྒྱལ་རབས (乾隆, 1735–1796) སྐབས་སུ་ས་ཁུལ་གྱི “སན་ལི་ཡ་མའོ་ཅན” (三里垭毛尖, Sānlǐyà Máojiān) དེ་ “གུང་ཇ” སྟེ་གོང་མའི་ཕོ་བྲང་ལ་འབུལ་བའི་ཇ་རུ་གྱུར་ཏེ། དུས་རབས་མང་པོའི་རིང་ཕིང་ལིའི་ཇ་ལ “འབུལ་ཇའི་ཕ་ཡུལ” (贡茶之乡) ཞེས་པའི་སྙན་གྲགས་ཐོབ།
-
“ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང” བཟོས་པ། དུས་རབས་ཉི་ཤུ་པའི་མཇུག་ཏུ་ས་གནས་ཀྱི་ཇ་མཁས་པ་ཚུད་པའི་ཚན་རིག་སྡེ་ཚན་གྱིས་སྔོན་གྱི་མཐོ་སྒང་གི་ཇ་རྒྱུ་ཆ་དང་། འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་ལག་རྩལ། ལག་པས་ལེགས་སྒྲིག་བྱེད་པ་བཅས་མཉམ་སྦྲེལ་བྱས་ནས་ཇ་གསར་པ་ཞིག་བཟོས། ཇ་དེ་ལ་ཉེ་ཝ་རི་བོའི་མཚན་བཏགས་ཏེ། ལྷ་མོས་གནམ་བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་གནས་དམ་པར་བརྩི་བ་ཞིག་ཡིན།
-
རྒྱལ་སྤྱིའི་ངོས་འཛིན། 2002 ལོར་ནུབ་ཀྲུང་ཇ་འགྲེམས་སྟོན་གསེར་རྟགས། 2007 ལོར་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་མིང་ཁེ་དབང་ཐོབ། 2013 ལོར་པ་ན་མ་འགྲེམས་སྟོན་གསེར་རྟགས (ཧན་ཀྲུང་ཞན་མའོ་སྒྲིལ་སྡེ་ནང་)། 2022 ལོར་དཀར་གཏེར་ཇ་མཆོག་འགྲན་བསྡུར་གསེར་རྟགས (世界绿茶评比金奖) དང་། དེའི་ལོ་དེར་ “ཀྲུང་ཆ་པེ” (中茶杯) གསེར་རྟགས་ཐོབ། ཚོང་རྟགས “ཕིང་ལི་ཉེ་ཝ་ཇ” དེ་ 2021 ལོར་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ 2.454 ཡིན་པའི་གཞི་རྩ་ཐོབ།
-
ཁྱབ་ཚད། ད་ལྟ་ཕིང་ལི་རྫོང་གི་ཞིང་ཚོ་ 11 ཡི་ནང་ཚང་མར་མུའུ་ 10,000 ལྷག་གི་ཇ་གཞི་རྟེན་ཡོད། སྲིད་འཛིན་གྲོང་ཚོ་ 137 ཀྱི་ནང་ནས 55 ནི་མུའུ་ 1,000 ལྷག་གི་ཆེད་ལས་ཇ་གྲོང་ཡིན། ཇ་དང་ཅའོ་ཀུ་ལན་ཞིང་གི་སྤྱིའི་རྒྱ་ཁྱོན་ནི་ 25 万亩 (མུའུ་ 250,000, ~ཧེག་ཐེར་ 16,700) ཡིན། ལོ་རེའི་ཐོན་ཚད་ཧ་ལམ་ཊོན་ 13,900 ཡིན་ལ། སྤྱིའི་རིན་ཐང་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ 15.5 བརྒལ་ཡོད། ཁྱིམ་ཚང་ 10,000 ལྷག་ཇ་ལས་དང་འབྲེལ་ཡོད་ལ། ཇ་བརྒྱུད་མི་རེའི་ཡོང་འབབ་སྤར་བ་སྒོར་ 1565 ཡིན། རྫོང་དེས་ “རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་སྔོ་ཇའི་གཙོ་གནད་ཁུལ” (全国绿茶重点产区, 2025) ཞེས་པའི་མཚན་ཐོབ།
-
རིག་གནས་ཀྱི་གོ་གནས། ཉེ་ཝ་ (女娲) ནི་རྒྱ་ནག་གི་སྔ་ཤོས་ཀྱི་ལྷ་སྒྲུང་གི་མི་སྣ་ཞིག་སྟེ། གནམ་ལ་ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོ་དག་གིས་བཟོ་བཅོས་བྱས་ཤིང་། སེར་པོའི་འཇིམ་པས་མི་བཟོས། ཁོང་གི་བཟའ་ཟླ་ནི་ཧྥུ་ཞི་ (伏羲, Fúxī) ཡིན་ལ། དེ་ནི་ 《ཡི་ཅིང》 གི་སྤར་ཁ་བརྒྱད་བཟོ་མཁན་ཡིན། ཕིང་ལི་རྫོང་གི་ཉེ་ཝ་རི་བོ་ནི་ལྷ་མོས་བརྩོན་འཕྲིན་སྒྲུབས་པའི་གནས་དམ་པ་ཡིན། རི་མགོའི་ཞོལ་དུ་ “ཀོན་ཡེ་ཀུ་ཆང་ཆེང” (关垭古长城) གི་ཤུལ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་ལོ་ 2700 ཙམ་རྙིང་བའི་ཁྲུའུ་རྒྱལ་པོའི་ལྕགས་རིའི་ལྷག་མ་སྟེ། ཀྲུང་གོའི་རྙིང་ཤོས་ཀྱི་ལྕགས་རི་ཡིན། ཇའི་མཚན་གསོལ “ཇའི་ནང་གི་ལྷ་མོ་བུ་མོ” (茶中仙子) ཞེས་པས་ལྷ་སྒྲུང་གི་ཁྱད་ཆོས་འབུར་དུ་ཐོན་པར་བྱེད། ཕིང་ལི་རྫོང་ནི་ “ཕིང་ཞན” (平利弦子戏) ཞེས་པའི་སྒྲོལ་མའི་སྒྲུང་གཏམ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་པགས་པའི་གར་སྟེགས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་ཡང་ཡིན་ལ། དེ་ཤན་ཞིའི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་ནང་ཚུད་ཡོད།
3. སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་ངོ་སྤྲོད་དང་རྒྱུ་ཆ།
-
རིགས། གཙོ་བོ་ནི — ཕིང་ལི་ཆོན་ཐི་ཀྲུང (平利群体种, Pínglì Qúntǐzhǒng) — ས་གནས་ཀྱི་མང་ཚོགས་རིགས་ཤིག་སྟེ། Camellia sinensis var. sinensis ལ་གཏོགས། འདབ་ཇ (灌木型, guànmù xíng)། ལོ་མ་ནི་གཟུགས་དབྱིབས་དབྱིབས་ནས་ལྕང་མའི་ལོ་མ་ (柳叶形) ལྟ་བུ། མྱུ་གུ་འབུས་ས་སྔ། གྲང་བརྒྱག་ནུས་པ་མཐོ། གཞན་པའི་རིགས། ལུང་ཅིང 43 (龙井43号) དང་ཧྥུ་ཏིང་ཏ་པའེ་ཆ (福鼎大白茶)། རྫས་འགྱུར་གྱི་ཁྱབ་ཚད། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་ 22.1–25%, ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས་ 3.86–5.2%, སེ་ལེ་ནིམ་ནི་སྤྱིར་བཏང་ལས་ཧ་ཅང་མཐོ (ཇ་སྦེད་ནང་ 2.26 ppm; ས་གཞིར་ 0.35–3.85 mg/kg, སྤྱིར་བཏང་ལས་ལྡབ་གསུམ་མཐོ།)
-
འཚག་སྡུད། དཔྱིད་ཁ (明前, Míngqián — ཆིང་མིང་གོང་།; 谷雨, Gǔyǔ — ཀུའུ་ཡུས་གོང་), དབྱར་ཁ་དང་སྟོན་ཁ། དཔྱིད་ཁའི་ཇ་ནི་གཙོ་བོ་ཡིན་ལ་རྩ་ཆེ་ཤོས་ཡིན།
-
གྲལ་རིམ།
- དམིགས་བསལ་ “ཡིས་མའོ” (玉毫, Yùháo): མྱུ་གུ་གཅིག་པ (单芽, dānyá), 90%+ གཙང་མའི་མྱུ་གུ། རིང་ཚད་ 1.5–2.0 cm། དབྱིབས་ནི་ “དངུལ་གྱི་ཁབ” ལྟ་བུ། སྦྲལ་སྤུ་མང་པོ། དྲི་བྲོ་ཞིང་ཕྲ། སོས་ཚད་མཐོ་ཤོས།
- དང་པོ་ “ཡོན་ཧྥེང” (云峰, Yúnfēng): མྱུ་གུ་གཅིག་དང་འབུས་འགོའི་ལོ་མ་གཅིག (一芽一叶初展), ≥90%། ཁྲ་མོ་ཨོ་ཀིཌ་གྱི་དྲི།
- གཉིས་པ་ “ཚུའེ་ཧྭ” (翠华, Cuìhuá): མྱུ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས། རོ་གར་པོ། སྦྲལ་སྤུ་ཉུང་།
4. ཞིང་ཆམས་ཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེད་སྲིང་གི་ཁྱད་ཆོས།
-
གནམ་གཤིས། ཆིན་པ་རི་རྒྱུད (秦巴山脉) ནི་བྱང་དང་ལྷོའི་ཀྲུང་གོའི་མཚམས་ཡིན་ལ། ས་མཚམས་དྲོད་ལྡན་ནས་དྲོད་འཇམ་པའི་གནམ་གཤིས་ཁུལ་དུ་འགྲོ་ས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ 14–16°C། ཆར་ཆུའི་ཚད་ལོ་རེར་ཧ་ལམ་ 900 mm (འོན་ཀྱང་སྐྱེ་འཕེལ་དུས་སུ་ ཟླ་བཞི་པ་ནས་དགུ་པའི་བར་ 1000 mm བརྒལ་ཡོད)། སྤྲིན་པའི་ཚད་ 65–85% ཡིན་པས་འོད་ཟེར་ཁ་ཐོར་བྱུང་སྟེ་འཁྲུ་འཕེལ་ཡང་དུས་བསྐྱོད་བྱེད། ནགས་ཁེབས་ཀྱི་ཚད་ 76%།
-
མཐོ་ཚད། ཇ་ཞིང་གཙོ་བོ་ནི་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ 400–800 m ཡིན། སྙིང་པོའི་ཐོན་ཁུལ་ནི་ 600–1500 m ཡིན་ལ། སེ་ལེ་ནིམ་དང་དྲི་སྐྱེ་སྔོན་རྫས་འཛོམས་པའི་ས་ཁུལ་ཡིན།
-
ས་གཞི། གྲཱ་ནིཊི་རྩིབ་ཀྲག་མདོག་ (花岗岩酸性棕壤, pH 4.5–5.5)། སྐྱེ་ལྡན་དངོས་པོའི་ཚད་ 1.5% ལྷག ས་གཞིར་སེ་ལེ་ནིམ་གྱི་ཚད་ 0.35–3.85 mg/kg ཡིན་པ་དེ་ཀྲུང་གོའི་ཆ་སྙོམས་ལས་ལྡབ་གསུམ་མཐོ། ཕིང་ལི་རྫོང་ནི་ “སེ་ལེ་ནིམ་ཕྱུག་པའི་སྐེད་རགས” (富硒带, fùxī dài) ཞེས་པའི་ས་རྫས་ཁྱད་པར་བའི་ས་ཁུལ་དུ་གནས་ཏེ། ཤན་ཞིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་དང་ཧོ་པེའི་བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ས་ཆ་ལ་ཁྱབ་ཡོད།
-
སྐྱེ་ཁམས། རྫོང་གི་ས་ཁུལ་དེ་ UNESCO ཀྱི་ “མི་དང་སྐྱེ་ཁམས” སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ (联合国人与自然生物圈保护区) གི་ནང་ཚུད་ཡོད། ལྕི་བའི་བཟོ་ལས་མེད། རྫོང་གི་ཇ་ཁེ་ལས་ 26 ལ་སྐྱེ་ལྡན་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཁེར་རྟགས་ཡོད་ལ། 12 ལ་ “ཞིང་ལས་ལག་ལེན་བཟང་པོ” (GAP) ཁེར་རྟགས་ཡོད། 64 ལ་ SC ཐོན་སྐྱེད་ཆོག་འཐུས་ཡོད། ཁེ་ལས་ 170 ལྷག་ལ་སྤུས་ཚད་རྗེས་འདེད་མ་ལག་གིས་ཁྱབ་ཡོད།
5. བཟོ་གྲྭའི་ལག་རྩལ།
ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་གི་ལག་རྩལ་ནི་གཙོ་བོའི་རིམ་པ་རྣམས་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བྱེད་པ་དང་། མཇུག་མཐའི་ལག་པའི་ “སྦྲལ་སྤུ་འདོན་པ” (提毫, tíháo) ཞེས་པའི་ཁྱད་འཕགས་ཀྱི་ལས་སྦྱོར་ཞིག་གིས་མཉམ་སྦྲེལ་བྱེད། སྟོན་ཁའི་ཇར་ “ཚན་གསུམ་བསྲེག་མེ” (三层焙火, sāncéng bèihuǒ) ཞེས་པའི་སྔོ་ཇའི་བཟོ་སྐྲུན་ནང་དཔེ་མེད་ཀྱི་ཚན་གསུམ་གྱི་བསྲེག་སྦྱོང་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
-
སིལ་སྙོམས (摊晾, tān liáng): སོས་པའི་ལོ་མ་སྨྱུག་མའི་ཚགས་བྱེར་སྣོམ། དུས་ཡུན་ཆུ་ཚོད་ 12 ཡིན་པ་དེ་ཀྲུང་གོའི་སྔོ་ཇའི་ནང་རིང་ཤོས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། ཐབས་ཤེས་འདི་ལ་སྙན་ངག་གིས་ “སྤྲིན་ནང་གི་སིལ་སྙོམས” (云雾摊晾, yúnwù tān liáng) ཞེས་འབོད། གྲང་སར་མཐོ་སྒང་དྲོད་ཚད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་ཉམས་ཞན་དུ་གཏོང་བས་དྲི་སྐྱེའི་སྔོན་རྫས་སྐྱེ་སྟེ་ཨོ་ཀིཌ་གྱི་དྲི་འཛུགས་པར་བྱེད།
-
“སྔོ་འཚུལ་གསོད་པ” (杀青, shāqīng): འཁོར་ལོའི་གཞོང་ནང་དྲོད་ཚད་ 140°C ཡིན་པ་དེ་སྔོ་ཇ་མང་པོའི (སྤྱིར་བཏང་ 200–300°C) ལས་དམའ་བས་ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས་དང་སེ་ལེ་ནིམ་འཛིན་པའི་རྒྱུ་ཆ་གང་ཡོད་ཉར་ཚགས་བྱེད།
-
རླུང་གིས་གྲང་བཏང (清风摊凉, qīngfēng tān liáng): དམིགས་འཛུགས་བྱས་པའི་ལོ་མ་ལ་རླུང་བུ་གཏོང་བས་མྱུར་དུ་གྲང་བཏང་སྟེ། བསྲེག་པའི་ལྷག་མ་དང་དྲི་ཞིང་ཕྲ་མ་ཉམས་པ་སྲུང་།
-
དབྱིབས་གཅོད (整形, zhěngxíng): ལས་འཕྲོ་མང་པོའི་ཡོ་ཆས་དྲོད་ཚད་ 100°C ཡོད་པས་བྱེད། ཡང་སེར་གནོན་ནས་ “ཁབ་དབྱིབས” (圆直似针) ཉར་ཚགས་བྱེད། གནོན་ཤུགས་ཆེ་དྲགས་མི་རུང་སྟེ། ལོ་མ་ཁོངས་གཅིག་གྱུར་དང་ཟླུམ་པོའི་གཞི་རིས་ཉར་དགོས།
-
སྦྲལ་སྤུ་འདོན་པ (提毫, tíháo): དྲོད་ཚད་ 90–100°C ཡོད་པར། ལག་པའི་ལས་སྦྱོར ཞིག་སྟེ། སློབ་དཔོན་གྱིས་འཁོར་སྐྱོད་ཀྱི་ལག་འགུལ་གྱིས་མྱུ་གུའི་ངོས་སུ་དངུལ་མདོག་གི་སྦྲལ་སྤུ་ཕྱིར་འདོན་པ་ཡིན། རིམ་པ་འདིས་ཇར་ “དངུལ་གྱི” མཚན་གཟུགས་དང་ཇ་ཁུར་ “གསེར་མདོག་གི་སྦྲལ་འོད” (金色毫晕, jīnsè háoyùn) སློབ་པར་བྱེད།
-
གྲང་བཏང་ → མཐའ་མའི་སྐམ་དུ་གཏོང་བ (足干, zúgān): 70–80°C ནས་ལྷག་མའི་རླན་ཚད་ ≤6% བར་སྐམ་པར་བྱེད།
-
སྟོན་ཇར་ཚན་གསུམ་བསྲེག་མེ (三层焙火, sāncéng bèihuǒ): དུ་བས་དྲི་བཅང་བའི་ཁྱད་འཕགས་ལག་རྩལ་ཞིག་སྟེ། ཐན་ཤིང་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་སྟེ། ཐང་ཤིང་གི་བུད་ཤིང་ (松柴) → སྨྱུག་མའི་སོལ་བ (竹炭) → འཁྲི་ཤུག་པ (艾草, àicǎo)། རིམ་པ་རེ་རེས་རང་གི་དྲི་ཆས་སྣོན་ཏེ། ཐང་ཤིང་གིས་ཐང་དྲི། སྨྱུག་མས་གཏེར་རྡོའི་གཙང་མ། འཁྲི་ཤུག་པས་རྩྭ་མཁྲིས་ཀྱི་དྲི་བཅང་སྤྲོད། རྨང་གཞི་ནི་ “ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོའི” དྲི་མངོན་གསལ་དུ་གྱུར་པའི་སྟོན་ཇ་ཡིན།
6. དབང་པོས་ཚོར་བའི་ཁྱད་ཆོས།
-
སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་གཟུགས། དྲང་པོའི “དངུལ་ཁབ” (圆直似针, yuánzhí sì zhēn) ཅུང་ཟད་ལེབ་མོ་དང་མཚུངས་པ། (微扁匀齐)། མྱུ་གུ་རེ་རེའི་ངོས་སུ་དངུལ་གྱི་སྦྲལ་སྤུ་མང་པོས་ཁེབས་ཡོད། མདོག་ནི་མར་གད་ལྗང་གི་དངུལ་མདོག་འཁྱིལ་བ་ཡོད།
-
སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་བྲོ། “ཞིང་ཕྲ” (嫩香, nèn xiāng) དེ་གཙོ་བོ། ཁྲ་མོའི་དྲི (栗香) ནི་དང་པོའི་གྲལ་རིམ་ལ། ཨོ་ཀིཌ་གི་དྲི (兰花香, lánhuā xiāng) ནི་ཇ་སྤྱད་དྲོད་བཏང་སྐབས་ཐོན་གྱི་ཡོད།
-
ཇ་ཁུའི་དྲི་བྲོ། རིམ་པ་མང་པོ་ལྡན། སྟེང་གི་དྲི་ནི་ཨོ་ཀིཌ (兰花香)། དཀྱིལ་མ་ནི་ཁྲ་མོ། གཞི་མ་ནི་ “གབ་པའི་ཙན་དན” (隐现檀香, yǐnxiàn tánxiāng) སྟེ་གཏེར་རྡོའི་དྲི་ཞིག་ཡིན་ལ། སྙན་ངག་གིས་ “ཉེ་ཝའི་ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོའི་དབུགས་དྲི” (五色石矿物气息) ཞེས་འཇུག ཨོ་ཀིཌ་ནི་རི་སྨུག་ནས། ཙན་དན་ནི་གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞི་ནས་ཡོང་།
-
རོ། སོས་ཚད (鲜爽, xiānshuǎng) གཙོ་ཁྲིད། གར་པོ (醇厚, chúnhòu) ནི་པོ་ལི་ཕི་ནོལ་ 22.1% ཡིན་པའི་འབྲས་བུ། “འཇམ་བརྡལ” (甘滑, gānhuá) སྟེ་ལྕེའི་སྟེང་དར་གྱི་རེག་ཚོར་ལྟ་བུ། མངར་ལོག (回甘) མངོན་གསལ། མཇུག་རོ་ཡུན་རིང་དུ་གནས་ལ་གཏེར་རྡོའི་དྲི་ཚོར་ཡོད།
-
ཇ་ཁུའི་མདོག ཞིང་ལྗང་དང་། གསལ་ཞིང་དྭངས་པ། “གཡང་ཊི་ལྟ་བུ” (清澈如翡翠, qīngchè rú fěicuì)། ཁྱད་ཆོས་གལ་ཆེན་ཞིག་ནི — གསེར་མདོག་གི་སྦྲལ་འོད (泛金色毫晕, fàn jīnsè háoyùn) སྟེ། ཇ་ཁུར་གཡོ་བའི་ཕྲ་མོའི་སྦྲལ་སྤུས་ཉི་འོག་གསེར་མདོག་གི་འོད་སྟོན།
-
ཇ་གཤིས (བཏུངས་པའི་ལོ་མ།): ཞིང་ཕྲ་དང་། “མེ་ཏོག་ཆུང་ཚོམ” (成朵, chéng duǒ) ལྟ་བུ། སེར་ལྗང་དང་འཇམ་པོ། མྱུ་གུ་ཁོངས་གཅིག་ལ་མཁྲེགས་པོ་ཡོད།
7. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཚད།
-
སེ་ལེ་ནིམ (Se): ཇ་སྦེད་ནང་ 2.26 ppm ཡིན་པ་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྔོ་ཇ་ལས་ལྡབ་གསུམ། འབྱུང་ཁུངས་ནི་ཆིན་པ་རི་རྒྱུད་ཀྱི “སེ་ལེ་ནིམ་སྐེད་རགས” (ས་གཞིར་ 0.35–3.85 mg Se/kg)། སེ་ལེ་ནིམ་ནི་སྟོབས་ཆེན་གྱི་དྲི་མེད་འཇོམས་རྫས་ཤིག་སྟེ། ཕྲ་ཕུང་གི་སྐྱི་གཡོགས་སྲུང་སྐྱོབ་དང་། ལྦ་བ་དང་མཆིན་པའི་བྱེད་ལས་སྙོམས་སྒྲིག་ལ་ཞུགས།
-
པོ་ལི་ཕི་ནོལ: 22.1% (ཐོན་སྐྱེད་པས་ཐོན་པ་ལྟར་ན 25% བར།) གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་ནི་ཀེ་ཊི་ཆིན་ཡིན་ལ། དེའི་ནང་ EGCG ཚུད་ཡོད། མཐོ་སྒང་ཇ་ལ་ཆ་སྙོམས་ལས་མཐོ་བ་དེ་སེ་ལེ་ནིམ་ཕྱུག་པའི་ས་གཞི་དང་བ་ཤན་རི་བོའི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་ཉི་འོད་འདང་ངེས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན།
-
ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས: 3.86% (གྲལ་རིམ་ “ཡོན་ཧྥེང”)། གྲལ་རིམ་ “ཡིས་མའོ” (དཔྱིད་ཁའི་མྱུ་གུ་གཅིག་པ) ནི 5.2% བར་ཡོད། གཙོ་བོ་ནི L-ཐེ་ཨ་ནིན་ཡིན།
-
ཁོ་ཧྥིན: 2–4% (སྔོ་ཇར་སྤྱིར་བཏང་ཡོད་པ།) L-ཐེ་ཨ་ནིན་དང་མཉམ་དུ་འཇམ་པོའི་སེམས་སྣང་སྐྱེད།
-
འཚོ་བཅུད་གྲངས། འཚོ་བཅུད C (140°C ཡི་འཇམ་པོའི་དམིགས་འཛུགས་ལས་ཉར་ཚགས་བྱུང་བ) དང་། འཚོ་བཅུད B1, B2, E, ཀེ་རོ་ཊི་ནོཡིཌ།
-
གཏེར་རྫས: ཟིང་ཀྲན། པོ་ཊ་སིམ། མང་ག་ནིས། — གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞི་ནས། སེ་ལེ་ནིམ་མཐོ་བ་ནི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན།
-
སྣུམ་ཞིང་ཕྲའི་དྲི་རྫས: ཐེར་པིན་དང་ཕི་ནོལ་རིགས་ཀྱི་འདུས་རྫས་ཏེ་ཨོ་ཀིཌ་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་གཤིས་གྲུབ། ཆུ་ཚོད་ 12 ཡི་གྲང་སར་སིལ་སྙོམས་ཀྱིས་ལི་ན་ལུ་ཨོལ་དང་གེ་ར་ནི་ཨོལ (ཨོ་ཀིཌ་གྱི་ཆ་ཤས) གྲུབ་པར་ཤུགས་ཆེར་སྐྱེད་ལ། གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞིས་གཏེར་རྡོའི་དྲི་ཚོར་སྣོན།
8. ཕན་ནུས།
-
སེ་ལེ་ནིམ་གྱིས་འཐུས་སྒོ་ཚང་བ (×3)། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་རྣམ་པའི་སེ་ལེ་ནིམ་འདིས་དྲི་མེད་འཇོམས་རྫས་ཀྱི་སྲུང་སྐྱོབ (གླུ་ཏ་ཐ་ཡོན་པར་ཨོག་སི་ཌེས) དང་། ལྦ་བའི་སྙོམས་སྒྲིག མཆིན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར་ལ་ཞུགས། ཉིན་རེར་ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་ཇ་ཁུག་གཉིས་གསུམ་གིས་སེ་ལེ་ནིམ་གྱི་ཉིན་རེའི་དགོས་ཚད་གལ་ཆེན་ཞིག་བསྐྲུན།
-
དྲི་མེད་འཇོམས་ནུས། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་མཐོ་བ (22.1%) + སེ་ལེ་ནིམ = ཉིས་ལྡབ་ཀྱི་དྲི་མེད་འཇོམས་མ་ལག EGCG གྱིས་རང་དབང་གི་རྡུལ་ཕྲན་མེད་པར་བྱེད་ལ། སེ་ལེ་ནིམ་གྱིས་རྫས་འགྱུར་གྱི་སྲུང་སྐྱོབ་ཤུགས་ཆེར་གཏོང་།
-
སེམས་ཤུགས་སྐྱེད་པའི་ནུས། ཁོ་ཧྥིན་ L-ཐེ་ཨ་ནིན་དང་མཉམ་སྦྲེལ་གྱིས་འཇམ་པོའི་སེམས་དགའ་དང་། དམིགས་གཅོད་ལེགས་སུ་གཏོང་བ་མ་གཏོགས་སེམས་འཚབ་མི་སྐྱེད།
-
མཆིན་པའི་རྒྱབ་སྐྱོར། སེ་ལེ་ནིམ་དང་ཀེ་ཊི་ཆིན་གྱིས་མཆིན་པ་སྲུང་བའི་ནུས་པ་སྟོན་ཏེ་དུག་སེལ་ལ་ཕན།
-
སྙིང་ཁྲག་རྒྱུ་ལམ་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་གྱིས་ LDL དང་ཁྲག་གནོན་སྙོམས་སུ་གཏོང་། སེ་ལེ་ནིམ་གྱིས་ཁྲག་རྩའི་དྲི་མེད་འཇོམས་པའི་གནོད་སྐྱོན་སྔོན་འགོག་ལ་ཞུགས།
-
ཤེས་རབ་ཀྱི་རྒྱབ་སྐྱོར། L-ཐེ་ཨ་ནིན་གྱིས་ཀླད་པའི་ α-རླབས་སྐུལ་སློང་བྱས་ནས་དམིགས་གཅོད་དང་དྲན་པ་ལེགས་སུ་གཏོང་།
-
ནད་འགོག་སྙོམས་སྒྲིག་གི་ནུས། སེ་ལེ་ནིམ + ཟིང་ཀྲན + EGCG = གསུམ་ལྡབ་ཀྱི་ནད་འགོག་མ་ལག་རྒྱབ་སྐྱོར།
-
འབུ་སྲིན་འཇོམས་ནུས། ཀེ་ཊི་ཆིན་གྱིས་ཁ་ནང་འབུ་སྲིན་འཚར་རྒྱས་འགོག་པའི་བྱེད་ནུས་སྟོན།
9. ཇ་བཏུང་ཐབས།
-
ཆུའི་དྲོད་ཚད། 80°C (沸水晾3分钟, “ཆུ་བཙོད་སྐད་ཆུ་ཚོད་ 3 གྲང་བཏང་”)།
-
ཇའི་ཚད། ཇ་སྲན་ 3g ལ་ཆུ་ 150 ml །
-
ཇ་སྤྱད། “ཧྥུ་ཞིའི་ཤེལ་ཇ་སྤྱད” (伏羲式玻璃杯, Fúxī shì bōlíbēi) སྟེ་ཤེལ་གྱི་ཇ་སྤྱད་ཞིག དེ་ལ་ཉེ་ཝའི་བཟའ་ཟླ་དང་ 《ཡི་ཅིང》 གི་སྤར་ཁ་བརྒྱད་བཟོ་མཁན་ཧྥུ་ཞི་ (伏羲) གི་མཚན་བཏགས། ལྷ་སྒྲུང་གི་ཁྱོ་ཤུགས་ཇ་སྤྱད་གཅིག་ནང་འདུས། གཞན་པ་ནི་ས་གནས་ཀྱི་ནག་པོའི་འཇིམ་རྫ (本地黑陶碗, běndì hēi táo wǎn) ཡིན།
-
རིམ་པ།
- ཆུ་བཙོད་སྐད་ཀྱིས་ཇ་སྤྱད་དྲོད་བཏང་ནས་བཤོ།
- ཇ་སྲན་ 3g བླུག
- “དཀྱིལ་མའི་ཆུ་གཏོང” (先注水1/3摇香,再注满) ཐབས་ཤེས། ཆུ་ཚད་ 1/3 བླུགས་ལ་ཇ་སྤྱད་ཅུང་ཟད་བསྐོར་ནས་དྲི་འབྱེད་པ (摇香, yáo xiāng) དེ་རྗེས་ཆུ་ཚང་བར་བླུགས།
- དང་པོའི་བཏུང་ཆུ་ཆུ་ཚོད་ 2 ཀླག (སྔོ་ཇ་སྤྱི་མང་ལས་ཡུན་རིང་སྟེ་ཨོ་ཀིཌ་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་མངོན་གསལ་དུ་འགྲོ་ཆེད།)
- རིམ་པ་རེ་རེར་སྐར་མ 15 སྣོན།
- ཆུ་བཏུང་ 3–5 ཐེངས། མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གྲལ་རིམ་ “ཡིས་མའོ” ནི་ཐེངས་ 5 བར་དང་ལེན་ནུས།
-
གྲང་མོའི་ཆུ་བཏུང་། ཇ་སྲན་ 3g + གཏེར་ཆུ་ 500 ml མཉམ་སྦྲེལ་ནས་མཛུབ་ཁང་ནང་དུ་ཆུ་ཚོད་ 4 བཞག རྨང་གཞི་ནི་སིལ་བསློང་གི་སྐྱེམས་ཤིག་ཡིན་ལ་མངར་ཆ་མངོན་གསལ་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་ཚོར་ཡོད། ཆུ་ཚོད་ 24 ནང་བཏུང་དགོས – སེ་ལེ་ནིམ་ནི་རླུང་དང་འཕྲད་ནས་ཡུན་རིང་གནས་ན་དྲི་མེད་འཇོམས་པར་འགྱུར།
10. ཉར་ཚགས།
- གནས་ཚད། རླུང་ཚང་མར་བརྒྱ་བའི་ཐུམ་སྒྲིལ། མཛུབ་ཁང་ 0–5°C སེ་ལེ་ནིམ་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་རྣམ་པར་ཉར་ཆེད་དེ་གལ་ཆེན་ཡིན།
- ཇའི་དགྲ་བོ། རླན། འོད། གཞན་གྱི་དྲི། ཊུང་རླུང (སེ་ལེ་ནིམ་དྲི་མེད་འཇོམས་སུ་འགྱུར)།
- ཉར་ཚགས་ཀྱི་དུས་ཡུན། འོས་འཚམས་ཀྱི་གནས་ཚད་ཡོད་ན་ཟླ་བ་ 12–18 གྲང་མོའི་ཆུ་བཏུང་ནི་ཆུ་ཚོད་ 24 ནང་བཏུང་དགོས།
- ཁྱད་ཆོས། ཇར་སེ་ལེ་ནིམ་གཙོ་བོར་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་རྣམ་པ (སེ་ལེ་ནོ་མེ་ཐ་ཡོ་ནིན། སེ་ལེ་ནོ་སིས་ཐེ་ཡིན) ཡོད་པ་དེ་མི་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་རྣམ་པ་ལས་སྐྱེ་ལྡན་གྱིས་ལེན་སླ་རུང་དྲི་མེད་འཇོམས་པར་ཡང་སླ། དེར་བརྟེན་ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་ལ་རླུང་ཚང་མར་བརྒྱ་བའི་ཐུམ་སྒྲིལ་དང་ཊུང་རླུང་དང་འཕྲད་མེད་པར་བྱེད་པ་གལ་ཆེན་ཡིན – སེ་ལེ་ནིམ་འཛིན་པའི་འདུས་རྫས་རྣམས་པོ་ལི་ཕི་ནོལ་དང་ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས་ལས་མྱུར་དུ་ཉམས་འགྱུར་བྱེད། ཁ་ཕྱེ་བའི་ཐུམ་སྒྲིལ་ཟླ་བ་ 2 ཡི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱ་དགོས།
11. རིན་གོང་དང་བརྫུས་མ།
-
རིན་གོང་གི་ཁྱབ་ཚད། གྲལ་རིམ་ “ཡིས་མའོ” (特级) — སྤྱི་རྒྱ་ 500 g ལ་སྒོར་ 800 ནས་མགོ་ཚུགས། “ཡོན་ཧྥེང” (一级) — སྒོར་ 400–800 ། “ཚུའེ་ཧྭ” (二级) — སྒོར་ 200–400 ། སྟོན་ཁའི “ཆིའུ་ཡོན་ཡིན་ཧྥེང” ནི་ཚན་གསུམ་བསྲེག་མེ་ཡོད་པ་དེ་ལོགས་སུ་རིན་གོང་གི་ཁྱབ་ཚད་ཡོད།
-
བརྫུས་མ་སྤང་ཐབས།
- ས་མིང་ཁེ་དབང་གི་ “女娲银峰” དང་ “平利女娲茶” ཡི་རྟགས་ཡོད་པའི་ཐོན་རྫས་ཉོ།
- གཟུགས་མཐོང་གི་གཙོ་བོའི་ཚད་བཀྲ། “གསེར་མདོག་གི་སྦྲལ་འོད” (金色毫晕) ཇ་ཁུར་ཡོད་པ། བརྫུས་མར་དེ་མེད།
- དྲི་བྲོའི་ཚད་བཀྲ། “གབ་པའི་ཙན་དན” (隐现檀香) ཡོད་པ་དེ་ཉེ་ཝ་རི་བོའི་གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞིས་བྱུང་བའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། དེ་མེད་ན་ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་མིན།
- དབྱིབས། ངོ་མའི་ “དངུལ་ཁབ” ནི་དྲང་པོ་དང་། གཞི་རིས་ཟླུམ་པོ། སྦྲལ་སྤུ་མང་པོ། བརྫུས་མ་ནི་ལེབ་མོ་དང་། ལྷོད་པོ། སྦྲལ་སྤུ་མེད་པ།
- དོགས་པའི་རིན་གོང་དམའ་དྲགས། གྲལ་རིམ་ “ཡིས་མའོ” ནི་སྤྱི་རྒྱ་ 500 g ལ་སྒོར་ 500 མན་ཡིན་མི་ཆོག
12. དོ་སྣང་འཕྲོད་པའི་དོན་དངོས།
-
ལྷ་མོ་ཉེ་ཝ་དང་ “ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོ”། ཉེ་ཝ་རི་བོ་ནི་ལྷ་མོས་ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོ་ (五色石) དག་གིས་གནམ་བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་ས་ཆ་ཡིན། ཇའི་དྲི་བྲོའི་གཏེར་རྡོའི་ཆ་ནི་གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞིས་བྱུང་བའི་ཙན་དན་གྱི་དྲི་ཞིག་ཡིན་ལ། སྙན་ངག་གིས་ “ཉེ་ཝའི་རྡོའི་དབུགས་དྲི” ཞེས་འཇུག ལྷ་སྒྲུང་དང་ཞིང་ཆམས་ཀྱི་འབྲེལ་བ་འདི་ཇའི་འཇིག་རྟེན་ནང་ཁྱད་འཕགས་ཡིན།
-
ཧྥུ་ཞིའི་ཤེལ་ཇ་སྤྱད། ཐོན་སྐྱེད་པས་ “伏羲式” ཤེལ་ཇ་སྤྱད་ནང་བཏུང་བར་འབོད་སྐུལ་བྱེད་པ་དེ་ཉེ་ཝའི་བཟའ་ཟླ་དང་ 《ཡི་ཅིང》 གི་སྤར་ཁ་བརྒྱད་བཟོ་མཁན་ཧྥུ་ཞི་ (伏羲) ལ་མཚོན། ལྷ་སྒྲུང་གི་ཁྱོ་ཤུགས་ཇ་སྤྱད་རེ་རེར་མཉམ་འདུས་བྱེད།
-
དཀར་གཏེར་ཇ་མཆོག་གི་གསེར (2022)། སྔོ་ཇ་ལ་སྤྱིའུ་ཆེས་མཐོའི་ངོས་འཛིན། དེའི་ལོ་དེར་ “ཀྲུང་ཆ་པེ” (中茶杯) ཞེས་པའི་ལོ་རྒྱུས་རྙིང་ཤོས (1994 ནས) ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་འགྲན་བསྡུར་གསེར་ཡང་ཐོབ། ལོ་གཅིག་ལ་ཉིས་ལྡབ་ཀྱི་གསེར་ཐོབ་པ་དེ་ས་ཁུལ་གྱི་ཇར་དཀོན་པོ་ཡིན།
-
“ཚན་གསུམ་བསྲེག་མེ” (三层焙火)། ཐང་ཤིང་ → སྨྱུག་མའི་སོལ་བ → འཁྲི་ཤུག་པ — སྟོན་ཇར་དུ་བའི་དྲི་བཅང་གི་རིམ་པ་གསུམ། ལག་རྩལ་འདི་ལ་སྔོ་ཇའི་བཟོ་སྐྲུན་ནང་དཔེ་མེད་པ་སྟེ། ཉེ་ཤོས་ཀྱི་འདྲ་བ་ནི་ཨུས་ཤན་གྱི་ཨུ་ལུང་ཇའི་བསྲེག་སྦྱོང་ཡིན་ནའང་། དེར་རིགས་གཅིག་གི་ཤིང་སོལ་བ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
-
Se 2.26 ppm × 3། UNESCO ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་གྱི་ས་གཞིའི་སེ་ལེ་ནིམ། ཆིན་པ་རི་རྒྱུད་ཀྱི “སེ་ལེ་ནིམ་སྐེད་རགས” ནི་ཀྲུང་གོའི་ས་རྫས་ཁྱད་པར་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གཅིག་སྟེ། ཤན་ཞིའི་ལྷོ་ནས་ཧོ་པེའི་བྱང་བར་ཁྱབ།
-
ཆུ་ཚོད་ 12 ཡི་སིལ་སྙོམས། “སྤྲིན་ནང་གི་སིལ་སྙོམས” (云雾摊晾) ནི་སྔོ་ཇའི་བཟོ་སྐྲུན་ནང་ཡུན་རིང་ཤོས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན། དཔེར་ན། ལུང་ཅིང་ལ་ཆུ་ཚོད་ 6–10, པི་ལོ་ཆུན་ལ་ཆུ་ཚོད་ 3–4 ཡིན།
-
ཇ་ཞིང་གི་ཞོལ་གྱི་ཁྲུའུ་རྒྱལ་པོའི་ལྕགས་རི། ཉེ་ཝ་རི་བོའི་འགྲམ་དུ་ “ཀོན་ཡེ་ཀུ་ཆང་ཆེང” གི་ཤུལ་ཤས་ཡོད་པ་དེ་ལོ་~2700 རྙིང་བའི་ཁྲུའུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ལྕགས་རིའི་ལྷག་མ་སྟེ། ཀྲུང་གོའི་ཤེས་རྟོགས་བྱུང་བའི་ “རིང་བའི་ལྕགས་རི” ཁྲོད་རྙིང་ཤོས་ཡིན། ཇ་དང་གནའ་བོའི་ལྕགས་རི་རི་བོ་དེ་ཉིད་དུ་གནས།
13. སྔོ་ཇ་གཞན་དང་བསྡུར་ན།
-
ཙི་ཡང་མའོ་ཅན (紫阳毛尖, Zǐyáng Máojiān): ཨན་ཁང་ནས་ཐོན་པའི་སེ་ལེ་ནིམ་ཕྱུག་པའི་ཇ་གཞན་ཞིག སྦྲལ་སྤུ་ཅན། སོས་ཚད་ཆེ། ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་དང་ཁྱད་པར་ནི་དབྱིབས (སྒྲིལ་མ vs ཁབ་དབྱིབས), ཙན་དན་གྱི་དྲི་མེད་པ་དང་ཨོ་ཀིཌ་གྱི་དྲི་ཉུང་བ་ཡིན།
-
ཨན་ཞི་ཡིས་ལུ (恩施玉露, Ēnshī Yùlù): ཧོ་པེ་ནས་ཐོན་པའི་སེ་ལེ་ནིམ་ཕྱུག་པའི་སྔོ་ཇ་ཞིག རླངས་པས་དམིགས་འཛུགས་བྱས་པ (蒸青)། ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་ནི་བསྲེག་འཛུགས (炒青/烘青) ཡིན་པས་དྲི་གཤིས་མི་འདྲ་སྟེ། ཁྲ་མོ་ཨོ་ཀིཌ་དང་རྒྱ་མཚོ་དང་རྩྭ་མཁྲིས་ཀྱི་དྲི།
-
ཧོང་ཤན་མའོ་ཧྥེང (黄山毛峰, Huángshān Máofēng): སྦྲལ་སྤུ་ཅན། ཨོ་ཀིཌ་གྱི་དྲི། མཐོ་ཚད་ 700–1800 m ཨོ་ཀིཌ་གྱི་དྲི་གཤིས་འདྲ་ཡང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་དང་སེ་ལེ་ནིམ་ཕྱུག་པ་མེད། ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་ནི་གཏེར་རྡོའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
-
ཞིན་ཡང་མའོ་ཅན (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān): སྦྲལ་སྤུ་ཅན། སོས་ཚད་ཆེ། ཁ་ཚ་བ། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་ 18–25% ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་ལ་པོ་ལི་ཕི་ནོལ་གྱི་ཚད་འདྲ་ཡོད་ཀྱང་སེ་ལེ་ནིམ་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་ཁྱད་འཕགས་ལྡན།
-
ཨན་ཅི་པའེ་ཆ (安吉白茶, Ānjí Báichá): ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས་ཆེས་མཐོ – 5–7% ལུས་པོ་ཡང་བ། ཞིང་ཕྲའི་ཨུ་མ་མི། ཉེ་ཝ་ཡིན་ཧྥེང་ནི་གར་པོ (པོ་ལི་ཕི་ནོལ་ 22% vs ཨན་ཅིར 10–14%) སེ་ལེ་ནིམ་ཕྱུག་པ་དང་གཏེར་རྡོའི་གཤིས་ཡོད་པ་ཨན་ཅིར་མེད།
མཇུག་སྡོམ།
ཉེ་ཝའི་དངུལ་རི་ — ལྷ་མོས་གནམ་བཟོ་བཅོས་བྱས་པའི་རི་བོའི་ “དངུལ་གྱི་རི་རྩེ” སྟེ། ཨོ་ཀིཌ་དང་ཙན་དན་གྱི་དྲི་ལ་ “ཚོན་སྣ་ལྔའི་རྡོའི་དབུགས་དྲི” ལྡན་པ། སེ་ལེ་ནིམ་སྤྱིར་བཏང་ལས་ལྡབ་གསུམ་མཐོ་བ། དཀར་གཏེར་ཇ་མཆོག 2022 གི་གསེར། UNESCO སྐྱེ་ཁམས་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ། ཧྥུ་ཞིའི་ཤེལ་ཇ་སྤྱད་ཀྱིས་བཏུང་བ་བཅས་ཡོད། འདི་ནི་ལྷ་སྒྲུང་དང་ཞིང་ཆམས་གཉིས་མེད་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། ཉེ་ཝ་རི་བོའི་གྲཱ་ནིཊི་ས་གཞིས་གཏེར་རྡོའི་དྲི་སྟེར་ལ། སྙན་ངག་པས་དེར་ “རྡོའི་དབུགས་དྲི” ཞེས་འབོད་ཀྱི་ཡོད་ལ། རྫས་འགྱུར་རིག་པས་སེ་ལེ་ནིམ་ས་རྫས་ཁྱད་པར་བའི་འབྲས་བུར་འབོད། ཆུ་ཚོད་ 12 ཡི་ “སྤྲིན་ནང་གི་སིལ་སྙོམས” དང་། ལག་པའི་ “སྦྲལ་སྤུ་འདོན་པ” ། སྟོན་ཇར་ཚན་གསུམ་བསྲེག་མེ་བཅས་ནི་སྔོ་ཇའི་འཇིག་རྟེན་ནང་དཔེ་མེད་པའི་ལག་རྩལ་ཡིན། ཉེ་ཝའི་དངུལ་རི་ནི་ལྷ་སྒྲུང་ཇ་སྤྱད་རེ་རེར་གསོན་པོར་གནས་པར་ཡིད་ཆེས་བྱེད་མཁན་དང་། སེ་ལེ་ནིམ ། EGCG ། དངུལ་མདོག་སྦྲལ་སྤུའི་གསེར་འོད་ལ་གཙིགས་ཆེན་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ “ཇའི་ནང་གི་ལྷ་མོ་བུ་མོ” ཡིན།