ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ

ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་ཧའེ་ནན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་ཧུང་ཆའི་ཚོང་རྟགས་ཤིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་ (南海农场, Nánhǎi Nóngchǎng) དང་། མིང་འདྲ་མཚུངས་ཀྱི་ཇ་བཟོ་ཁང་ (南海茶厂, Nánhǎi Cháchǎng) བཅས་དང་འབྲེལ་བ་བཙན་པོ་ཡོད་པ་དང་། དེ་ནི་ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན་དིང་ཨན་རྫོང་ (定安县, Dìng’ān Xiàn) དུ་གནས་ཡོད། འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཧུང་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་སུ་མཚན་གྱིས་ཟིན་པའི་མིང་ཞིག་ཡིན་ཏེ། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་དུ། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་དེ་ཀྲུང་གོའི་ཇ་བཟོ་ལས་ཁང་ཆེ་ཤོས་ལྔའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད་པ་དང་། གྲགས་ཅན་ «ནན་ཧའི་སི་ཊི་སི་ཧུང་སུང་ཆ» (南海CTC红碎茶) ཞེས་པ་བཟོས་ཏེ། དེ་ཡུ་རོབ་དང་ཨ་རིའི་ཚོང་ཁྲོམ་རྣམས་སུ་ཁྱབ་ཆེན་པོར་བཀྲམ་ཡོད།

1. རིགས་དབྱེ་དང་ཁུངས་སྙན:

• རིགས: ཧུང་ཆ (红茶, hóngchá) — ཡོངས་སུ་ཡོས་ཟིན་པའི་ (ཆུ་འཁོར་གྱིས་སྒྱུར་བ) ཇ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་གཙོ་བོ་སི་ཊི་སི་ (CTC) ལག་རྩལ་བརྒྱུད་ནས་ཧུང་སུང་ཆ (红碎茶, hóng suì chá) ཟེར་བའི་ཧུང་ཆའི་རྫུལ་ཆ་བཟོས་ཡོད་པ་དང་། ཚད་ཉུང་ངུར་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆ (工夫红茶, gōngfū hóngchá) ཀྱང་བཟོས་ཡོད།
• རིགས་ཁག: ཧའེ་ནན་ཧུང་ཆའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་རྟགས། དེང་རབས་དུས་སྐབས་སུ་ས་གནས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་ཤིག་ཏུ་གསོན་གྲུབ་བྱུང་བ་དང་། ས་ཁམས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་རྟགས (地理标志, dìlǐ biāozhì) སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཆ་རྐྱེན་འདུས་ཡོད།
• ཁུངས་སྙན: ཀྲུང་གོ། ཧའེ་ནན་ཞིང་ཆེན (海南省, Hǎinán Shěng), དིང་ཨན་རྫོང (定安县, Dìng’ān Xiàn) ། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་ (南海农场) ནི་ཧའེ་ནན་མཚོ་གླིང་གི་བྱང་ཤར་ཆ་རུ་གནས་ཤིང་། འགྲམ་ཐང་ནས་དབུས་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ལ་བརྒྱུད་པའི་རྩ་སྒང་ས་ཁུལ་དུ་ཡོད།
• ས་ཁམས་ཀྱི་ཟུར་ཚད: ≈ 19.7° བྱང་། 110.3° ཤར། (དིང་ཨན་རྫོང་གི་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་གི་གནས་ཚད་ལ་གཞིགས།)

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་གལ་གནད:

• ལོ་རྒྱུས: ནན་ཧའི་ཧུང་ཆའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ཐུང་ངུར་བཤད་ན་ཧའེ་ནན་གྱི་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་ཇ་ལས་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་མདོར་བསྡུས་ཤིག་ཡིན།

  1950 ལོའི་དུས་མཇུག་ཏུ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཧུང་ཆའི་གཞི་རྟེན་གསར་འཛུགས་བྱེད་པའི་གཞུང་གི་ལས་གཞིའི་ཁྲོད་དུ། ཧའེ་ནན་དུ་ཇ་ཞིང་ལས་ཁང་ཆེན་པོ་འགའ་ཤས་བཙུགས་ཡོད། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་ (南海农场) ནི་1958 ལོར་བཙུགས་ཡོད་པ་དང་། དེ་ལས་རིགས་ཀྱི་དར་ཆ་ཞིག་ཏུ་གྱུར། དང་པོར་དེའི་ཞིང་འདེབས་སུ་ཧའེ་ནན་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས (海南大叶种) དང་། ཡུན་ནན་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས (云南大叶种) བཅས་འདེབས་ཏེ། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཁྲོམ་ལ་དམིགས་པའི་ཧུང་ཆ་བཟོས་ཡོད།

  1970 ལོའི་དུས་སྐབས་སུ། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་དུ་སི་ཊི་སི་ (CTC) ལག་རྩལ་འགོ་འཛུགས་པ་ནི་ཀྲུང་གོའི་དོན་དུ་གསར་པའི་ཧུང་ཆའི་རྫུལ་ཆ་བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་ཡིན། 1974–1976 ལོར་ཚོད་ལྟའི་སྐལ་ཚད་དང་པོ་བཟོས་ཡོད་ལ། 1982 ལོར་བཟོ་ཁང་དེས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་སི་ཊི་སི་ཡོ་ཆས་ཆ་ཚང་ཚུད་ཏེ། ཀྲུང་གོར་སི་ཊི་སི་ཧུང་ཆའི་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཆ་ཚང་གྲུབ་པའི་ལས་ཁུངས་དང་པོར་གྱུར། དོན་རྐྱེན་འདིས་ཀྲུང་གོའི་ཇ་ལས་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་སྐར་ཚེས་ཤིག་ཚོགས་པར་བྱས།

  1979 ལོར་སོན་སྐབས། ཧའེ་ནན་གྱི་ཧུང་ཆའི་རྫུལ་ཆ་དང་། གཙོ་བོ་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་གི་ཐོན་རྫས་ཀྱིས་རྒྱལ་སྤྱིའི་སྙན་གྲགས་ཐོབ་ཡོད། 1985 ལོར་དབྱི་ཇི་རུ་གནང་བའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཧུང་ཆའི་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་ཏུ། ཧའེ་ནན་གྱི་ཧུང་ཆའི་རྫུལ་ཆས་གསེར་གྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད། འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་དུ། 1980 ལོའི་དུས་མཇུག་དང་1990 ལོའི་འགོ་དུས་སུ། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་དེ་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཚད་གཞིར་རྒྱལ་ཡོངས་སུ་ལྔ་པའི་གོ་གནས་ཐོབ་ཡོད། ཧའེ་ནན་ཡོངས་ནི་ཀྲུང་ཧྭ་མི་དམངས་སྤྱི་མཐུན་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཧུང་ཆའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་གཞི་རྟེན་གཙོ་བོ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ཐོན་རྫས་དེ་ཡུ་རོབ། ཨ་རི། ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡ་བཅས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་༡༨ ལ་སྐྱེལ་ཡོད།

  འོན་ཀྱང་། 1990 ལོའི་དུས་དཀྱིལ་ནས་མར་བབས་འགོ་ཚུགས། རྒྱལ་སྤྱིའི་ཧུང་ཆའི་རྫུལ་ཆའི་ཚོང་ཁྲོམ་འགྲན་ཞིང་ཆེ་རུ་སོང་བ་དང་། (ཁེ་ནི་ཡ། ཤྲི་ལངྐ། རྒྱ་གར་བཅས་ཀྱིས་ཚད་གཞི་སྤར་ཡོད།) ནང་ཁུལ་གྱི་ཀྲུང་གོའི་ཚོང་ཁྲོམ་དེ་ལྗང་ཇའི་ཕྱོགས་སུ་གཏོད་པ་རེད། 1997 ལོར་ཧའེ་ནན་གྱི་རྫུལ་ཆའི་རྒྱལ་སྐྱེལ་ཚད་འཕྲི་ཆེན་པོ་བྱུང་། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་གིས་དོ་དམ་གྱི་དཀའ་ངལ་དང་རེ་འདུན་མར་འབབ་པའི་གནས་ཚུལ་ལ་འཕྲད་དེ། རིམ་གྱིས་ཐོན་སྐྱེད་བསྡུས་པ་རེད།

  2010 ལོའི་དུས་སྐབས་སུ། ཧའེ་ནན་གྱི་ཧུང་ཆར་དོ་སྣང་ཡར་རྒྱས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་མངོན་པ་དང་། དེ་ནི་ནང་ཁུལ་གྱི་ཚོང་ཁྲོམ་ལ་དམིགས་པའི། ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཇ་རྒྱུ་ནས་བཟོས་པའི་ལོ་མ་ཧྲིལ་པོའི་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆའི་རྣམ་པ་གཞིར་བཟུང་ཡོད། 2016 ལོར་ཉེ་འདབས་ཀྱི་ཨུ་ཀྲི་ཧྲན་ཧུང་ཆ (五指山红茶) ལ་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས་ས་ཁམས་ངོས་འཛིན་རྟགས (农产品地理标志) སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་གནས་ཚད་ཐོབ་པ་དང་། དེས་སྔོན་གྱི་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་གི་ས་ཁུལ་ཚུད་པའི་ཧའེ་ནན་ཡོངས་སུ་ཧུང་ཆའི་ཇ་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་སྐུལ་སློང་བྱས་ཡོད། དེང་རབས་ཀྱི་གོ་བཞིན་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་ད་ནི་སི་ཊི་སི་རྫུལ་ཆ་མིན་པར། ལོ་མ་ཧྲིལ་པོའམ་གཙུག་རྩེའི་ཧུང་ཆ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ས་ཁུལ་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་མུ་མཐུད་དུ་འཛིན་བཞིན་པའམ་བཟོ་ཚུལ་གསར་པའི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡིན།

• མིང་གི་གོ་དོན: «ནན» (南) ནི་ «ལྷོ» དང་། «ཧའི» (海) ནི་ «རྒྱ་མཚོ» ཟེར། «ལྷོ་རྒྱ་མཚོ» ཟེར་བ་ནི་ལྷོ་ཀྲུང་གོ་རྒྱ་མཚོའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་མིང་དུ་གྲགས་པ་དང་། ཧའེ་ནན་གྱི་གཞི་རྟེན་ཞིག་གི་ཆེད་དུའང་ཡོང་། «ཧུང་ཆ» (红茶) ནི་ «ཧུང་ཆ» ཞེས་པ་ཡིན། ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ཞེས་པའི་ཚིག་གཞིའི་དོན་ནི་ «ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཧུང་ཆ» སྟེ།

• རིག་གཞུང་གི་གལ་གནད: ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་ཧའེ་ནན་གྱི་ཇ་ལས་རིགས་ཀྱི་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་འདས་པའི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་ནི་མཚོ་གླིང་གི་ཧུང་ཆས་ «འཛམ་གླིང་ཡོངས་སུ་དྲི་བསུང་ཁྱབ་པ» (香飘全世界, xiāng piāo quán shìjiè) ཟེར་བའི་དུས་རབས་ཀྱི་དམིགས་བསལ་ཡིན། ཧའེ་ནན་གྱི་ཇ་ལས་བྱེད་པའི་མི་རབས་མང་པོར། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་ནི་ལས་ཀའི་ས་དང་སྤོབས་པའི་གནས་ཤིག་ཡིན། ཚོང་རྟགས་འདིའི་དེང་རབས་ཀྱི་གསོན་གྲུབ་དེ་རང་དབང་ཚོང་འགྲུལ་གྲུ་ཁ (自由贸易港, zìyóu màoyì gǎng) ཀྱི་སྒྲོམ་གཞིའི་ནང་ཇ་ལས་རིགས་འཕེལ་རྒྱས་གཏོང་བའི་ཧའེ་ནན་གྱི་ཐབས་བྱུས་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཡིན་ལ། ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཧའེ་ནན་གྱི་ཇ་རྒྱུ་ནས་བཟོས་པའི་ཧུང་ཆ་དེ་འཛམ་གླིང་རིམ་པའི་ཐོན་རྫས་ཤིག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད་པ་དང་། རྒྱ་གར་དང་སི་ལོན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ལེགས་ཤོས་དང་འགྲན་ཐུབ་པར་བཞག་ཡོད།

3. རྩི་ཤིང་རིག་པའི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཇ་རྒྱུ:

• རིགས། སྣ་འཛིན་རིགས: ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་གི་ཞིང་སྒོར་སྣ་འཛིན་རིགས་གཙོ་བོ་གཉིས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད:

  • ཡུན་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང (云南大叶种, Yúnnán Dàyè Zhǒng) — Camellia sinensis var. assamica ཟེར་བའི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་སྣ་འཛིན་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཡུན་ནན་ནས་དྲངས་པ་ཡིན། དེར་སྟོབས་ཆེན་གྱི་མྱུ་གུ་དང་། ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ་མང་བའི་ལོ་མ་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། ཧུང་ཆ་བཟོ་བར་ཧ་ཅང་འཚམ་པོ་ཡོད།
  • ཧའེ་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང (海南大叶种, Hǎinán Dàyè Zhǒng) — ས་གནས་ཀྱི་ཧའེ་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཨ་སམ་རིགས་སུ་གཏོགས་པ་དང་། རྒྱལ་ཡོངས་རིགས་ «ཧྭ་ཆ་བཅུ་དྲུག་པ» (华茶16号, GSCT16) ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཞིབ་འཇུག་གི་གྲངས་ཀ་ལྟར་ན། ཇའི་ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ་གྱི་ནང་དོན་%35 ཙམ་དང་། ཀོ་ཧྥེ་ཡིན་%6 ཙམ་ཡོད་པས། དེ་ནི་ཁྱད་པར་བའི་རིན་ཐང་ཅན་གྱི་རིགས་རྒྱུ་ཞིག་ཏུ་ངོས་བཟུང་ཐུབ། དེང་རབས་ཀྱི་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆའི་སྐལ་ཚད་ཁ་ཤས་སུ། ཕྱེད་སྐྱེས་དང་རྙིང་པའི་ལྗོན་ཤིང་ནས་འཕྲོས་པའི་ཇ་རྒྱུའམ། སྔོན་དུ་ཧའེ་ནན་དུ་ལྗང་ཇ་བཟོ་ཆེད་འདེབས་པའི་ཧྥུ་ཅན་རིགས (福鼎大白, 福云6号) བཅས་ཀྱང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། འོན་ཀྱང་། ཧུང་ཆར་ཡང་འཚམ།

• འཐུ་བསྡུ: ཧའེ་ནན་གྱི་ཁྲོད་རྒྱ་ཤུགས་པའི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཚལ་སྐྱེས་ཀྱི་འཚར་ལོངས་སྐྱེལ་ཐུབ། དུས་ཚིགས་གཙོ་བོ་ནི། དཔྱིད་ཀ (ཟླ་༢–༤) ། དབྱར་ཀ (ཟླ་༥–༧) ། སྟོན་ཀ (ཟླ་༨–༡༠) དང་དེ་བཞིན་དགུན་གྱི་འཐུ་བསྡུ (ཟླ་༡༡–༡) བཅས་ཡིན། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་སི་ཊི་སི་ཐོན་སྐྱེད་ལ་དུས་ཚིགས་རེ་རེའི་འཐུ་བསྡུ་ཡོངས་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཡོད་ལ། དེང་རབས་ཀྱི་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆར་དཔྱིད་ཀའི་འཐུ་བསྡུ་ཤིན་ཏུ་གལ་ཆེ།

• འཐུ་བསྡུའི་ཚད་གཞི: སི་ཊི་སི་ཆེད་དུ། ལོ་མ་སྨིན་ཙམ་ཞིག (གཙུག་རྩེ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས་སུམ) དགོས། དེང་རབས་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆ་ཆེད་དུ། གཙུག་རྩེ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཅིག (一芽一叶, yī yá yī yè) གམ། གཙུག་རྩེ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས (一芽二叶, yī yá èr yè) དགོས། གཙུག་རྩེའི་སྐལ་ཚད་ཆེད་དུ། གཙུག་རྩེ་རྐྱང་པ (单芽, dān yá) དགོས།

• ཇ་རྒྱུའི་རེ་འདུན: སི་ཊི་སི་ཆེད་དུ། འགྱུར་བཅོས་མེར་བྱེད་བདེ་བའི་ཚད་མང་བའི་ཇ་རྒྱུ་སྲ་བོ་མེད་པ་དགོས། ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆ་ཆེད་དུ། རྩེ་མོ་གསལ་བའི་མྱུ་གུ་ཞིག་དགོས་ལ། མེ་ཤུགས་མིན་པའི་གནོད་པ་མེད་པ་དང་། རླན་པ་མང་བའི་སོས་པའི་ཇ་རྒྱུ་དགོས།

4. ས་ཁོར་ཡུག་དང་སྐྱེ་འཚར་གྱི་ཁྱད་ཆོས:

• སྐྱེ་འཚར་གྱི་མཐོ་ཚད: མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད་ 50–300 མི་ཊར། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་གི་ས་ཁུལ་དེ་འགྲམ་ཐང་ནས་དབུས་ཀྱི་མཐོ་སྒང་ལ་འགྱུར་བའི་རྩ་སྒང་ས་ཁུལ་དུ་གནས་ཡོད།

• གནམ་གཤིས: ཁྲོད་རྒྱ་ཤུགས་པའི་ཆར་རླུང་གི་རིགས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་ 23.8°C ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཇ་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ནང་དུ་ཆེ་ཤོས་ཡིན། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཆར་འབབ་ཚད་ནི་ 1 900–2 000 མི་ལི་མི་ཊར་ཡིན་ཀྱང་། རྙེད་སྟངས་མི་སྙོམས་པ་ཞིག་སྟེ། ཆར་ཆུའི་ཕྱེད་ཀ་ཡན་ཟླ་༨ ནས་༡༠ བར་ལ་འབབ་ཀྱི་ཡོད་ལ། དགུན་དང་དཔྱིད་ཀའི་འགོ་དུས་སུ་སྐམ་ཙམ་ཡོད། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་རླན་ཚད་ནི་%85 ཙམ་ཡིན། རྩ་སྒང་ས་ཁུལ་དུ་རྨུ་བ་དང་སྤྲིན་པ་མང་བ་ཡོད། ཁྲོད་རྒྱ་ཤུགས་པའི་གནམ་གཤིས་ཀྱིས་ལོ་ཧྲིལ་པོར་ཇ་སྡོང་གི་ཚལ་སྐྱེས་འཚར་ལོངས་ཡོང་བར་བྱེད། — དཔྱིད་དང་དབྱར། སྟོན་བཅས་ཀྱི་འཐུ་བསྡུ་མ་ཟད། དགུན་གྱི་འཐུ་བསྡུ་ཡང་ཡོང་སྲིད།

• ས་ཞིང: གཙོ་བོ་སོ་ཕག་དམར་པོའི་ལ་ཏ་རའི་ཊི་ས་ཞིང (砖红壤, zhuān hóng rǎng) ཡིན་ལ། བ་སལ་ཊི་རྡོ (玄武岩, xuánwǔyán) ཡི་སྟེང་དུ་གྲུབ་ཡོད། ས་ཞིང་ནི་གཏིང་ཟབ་ཅིང་། འཇམ་ཞིང་སྦྲེལ་ཆགས་ཆེ་བ་དང་། ཞིང་བཅུད་ནི་འབྲིང་རིམ་ཡིན། བ་སལ་ཊི་ཁུངས་ཀྱིས་གཏེར་རྫས་བཟང་པོར་སྐྱེལ་བ་དང་། དཔེར་ན། ལྕགས། མང་ག་ནིས། པོ་ཊ་སིམ་དང་མེའི་རྫས་ཕྲ་མོ་བཅས་ཡོད་པས། དེས་ཧུང་ཆའི་«གཟུགས་པོ» དང་གཏེར་ཁུངས་ཀྱི་གཤིས་ཀ་ལ་ཕན་ཐོགས་ཡོད།

• ཞིང་ལས་ལག་རྩལ: ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་གིས་སི་ཊི་སི་ཐོན་སྐྱེད་ཆེད་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བསྡུ་བའི་ཞིང་ལས་ཆེ་ཚད་ཀྱི་ཇ་འདེབས་ལག་ལེན་བྱས་ཡོད། དེང་རབས་ཀྱི་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་པོ་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆར་དམིགས་པས་རིམ་གྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་ཅན་གྱི་ལག་ལེན་དུ་འགྱུར་བཞིན་ཡོད་དཔེར་ན། ལག་པས་བསྡུ་བ། ཞིང་ཁེམས་ཀྱི་ཚད་ཚགས། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་བཅུད་སྐྱེལ་བཅས་ཡིན། མདོར་ན། ཧའེ་ནན་གྱི་ཇ་ལས་རིགས་ནི་མཐུན་རྐྱེན་གྱིས་སྐྱེ་ཁམས་ཅན་དང་ལག་འཁྱེར་ངོས་འཛིན་གྱི་ཕྱོགས་སུ་འགྲོ་བཞིན་ཡོད།

5. བཟོ་ཐོན་ལག་རྩལ:

ལོ་རྒྱུས་ཐོག་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་ཐོག་མར་སི་ཊི་སི་ཧུང་ཆའི་རྫུལ་ཆ་ཡིན། དེང་རབས་ཀྱི་སྐལ་ཚད་དེ་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆའི་གཞི་རྩའི་ལག་རྩལ་བརྒྱུད་ནས་ཀྱང་བཟོ་གི་ཡོད། འོག་ཏུ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀར་འགྲེལ་བཤད་བྱས་ཡོད།

སི་ཊི་སི་རྣམ་པ (ལོ་རྒྱུས་ཅན):

• སྐམ་བཟོ (萎凋, wěidiāo): དུས་ཚད་ཐུང་བར་བཟུང་། ཐེངས་མང་པོར་ཚ་རླུང་བེད་སྤྱོད་བྱས་ཏེ། ཆུ་རླན་ཚད་%65–68 བར་ལ་མར་འབབ་པར་བྱེད་པའི་ཆ་རྐྱེན་ལ་ཆུ་ཚོད་ 4–8 བཟོས།
• སི་ཊི་སི་བཟོ་བཅོས (CTC切碎, CTC qiēsuì): ལོ་མ་དེ་མྱུར་ཚད་མི་འདྲ་བའི་འཁོར་སྤྲོད་ཟུང་གི་བར་དུ་བཏང་སྟེ། དེས་བཅིངས་པ (Crush) དང་། དབྱེ་བ (Tear) དང་། སྒྲིལ་བ (Curl) བཅས་ཀྱི་ལས་གསུམ་སྒྲུབ། ཇ་རྒྱུའི་ཕྲ་ཕུང་གི་གཟུགས་དབྱིབས་ཡོངས་སུ་ཉམས་པས། མྱུར་བ་དང་ཚ་ཤུགས་ཅན་གྱི་ཡོས་བཅོས་ཡོང་བར་བྱེད།
• ཡོས་བཅོས (发酵, fājiào): ཕྲ་ཕུང་གི་ཉམས་པ་ཆེས་ཆེ་བས། མྱུར་བ་དང་ཚ་ཤུགས་ཅན་དུ་གྱུར་ཏེ། དྲོད་ཚད་ 25–30°C ཡིན་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཆུ་ཚོད་ 1–2 བཟོ་དགོས། ཐེ་ཨ་ཧྥེ་ལ་ཝིན་དང་ཐེ་ཨ་རུ་བི་ཅིན་གྱི་ཚད་མཐོ་པོ་གྲུབ་ཡོད།
• སྐམ་བཟོ (干燥, gānzào): མྱུར་བའི་ཚ་ཚད་མཐོ་བའི་སྐམ་བཟོ།
• དབྱེ་བཤེར (分级, fēnjí): ཁྱོན་ཆེན་པོའི་རྡོག་རིལ (BOP དང་མཚུངས་པ) ནས་ཐལ་ཕྲ་མོ (Dust) བར་གྱི་ཚད་ཁག་ལ།

ཀུང་ཧྥུ་རྣམ་པ (དེང་རབས):

• འཐུ་བསྡུ (采摘, cǎizhāi): མྱུ་གུ་ཞིག་པོ་ལག་པས་སེལ།
• སྐམ་བཟོ (萎凋, wěidiāo): རང་བྱུང་གིས། རླུང་འཁོར་བཟང་བའི་ཁང་པའི་ནང་དུ། ཆུ་ཚོད་ 12–18 བཟོས།
• བསྒྲིལ་བཟོ (揉捻, róuniǎn): ལོ་མའི་དབྱིབས་གྲུབ་པ་དང་ཁུ་བ་ཕྱིར་འབྱིན་ཆེད་དུ། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱིས་བསྒྲིལ།
• ཡོས་བཅོས (发酵, fājiào): དྲོད་ཚད་ 25–30°C ཡོད་པའི་ཆ་རྐྱེན་འོག་ཆུ་ཚོད་ 3–5 བཟོས། ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཧའེ་ནན་ཇ་རྒྱུར་ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ་མང་བས། རྒྱས་པ་དང་«གཟུགས་ལྡན» གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
• སྐམ་བཟོ (烘干, hōnggān): རིམ་པ་གཉིས་ལྡན། དང་པོར་དྲོད་ཚད་ 105–115°C ཡིན་པའི་སྐམ་བཟོ། དེ་ནས་སྦྲང་རྩི་དང་བུ་རམ་གྱི་དྲི་བསུང་འཕེལ་ཆེད་དྲོད་ཚད་ 80–90°C ཡོད་པའི་མཐར་སྐྱེལ་སྐམ་བཟོ།
• དབྱེ་བཤེར (分级, fēnjí): ལོ་མའི་སྤུས་ཚད་དང་གཙུག་རྩེའི་ནང་དོན་ལ་གཞིགས་ནས་སོ།

6. དབང་པོའི་ཚོར་རྟགས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས:

སི་ཊི་སི་རྣམ་པ:

• ཕྱིའི་མཚན་ཉིད: སྙོམས་པ་དང་། སྲ་ཁོང་ཆགས་པའི། སྣུམ་གྱི་མདངས་ལྡན་པའི་རྡོག་རིལ་ནག་པོ།
• དྲི་བསུང: མཐོ་ཞིང་རྣོ་ལ། བརྟན་པོ་ཡོད་པ་དང་། རྫམ་འབྲུ་དང་བུ་རམ་གྱི་དྲི་ཚོར་ལྡན།
• རོ་ཚོར: གར་ཁ་ཆེ་བ། ཤུགས་ཆེ་བ། «སྟོབས་ཆེ» (浓强, nóng qiáng) དང་«སོས་སྙོམས» (鲜爽, xiān shuǎng) གསལ་པོ་ཡོད། འོ་མ་དང་ཀར་བཅས་དང་མཉམ་དུ་འཐུང་བར་ཧ་ཅང་འཚམ་ཏེ། འོ་མ་བཏབ་སྐབས་དམར་ཟིང་གི་མདོག་ཐོན་པ་དང་། འཇམ་ཞིང་སྙོམས་པའི་མངར་ཆ་ཐོན།
• བཞུ་ཁུའི་མདོག: གསལ་ཞིང་དམར་པོ་ལ། རྒྱས་པ། གསལ་པོའི་གསེར་གྱི་མུ་སྒྲོམ (金圈) ལྡན།
• ཇ་ཤུལ: ཐལ་ཕྲ་མོ་དམར་པོ་སྙོམས་པོ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཚད་ཆེན་པོའི་དུམ་བུ་མེད།

ཀུང་ཧྥུ་རྣམ་པ (དེང་རབས):

• སྐམ་ལོ་མའི་ཕྱིའི་མཚན་ཉིད: དམ་ཞིང་སྲ་ཁོང་ཆགས་པའི་སྒྲིལ་ཐག ། ལོ་མ་ཆེ་ཞིང་ཤ་ལྡན། གསེར་གྱི་གཙུག་རྩེ (金毫) ལྡན། མདོག་ནི་དམར་སྨུག་ནས་ནག་པོའི་བར་ཡོད།
• སྐམ་ལོ་མའི་དྲི་བསུང: སྦྲང་རྩིའི་དྲི། ཁྲོད་རྒྱའི་སྐམ་ཤིང་འབྲས་བུ། ལོང་ཀན་དང་ཡང་མོའི་བུ་རམ་གྱི་དྲི་ལྡན། གཙུག་རྩེའི་སྐལ་ཚད་ལ། «སོས་སྙོམས» (鲜爽, xiān shuǎng) གསལ་པོ་ཡོད།
• བཞུ་ཁུའི་དྲི་བསུང: དྲོ་ཞིང་ཁེབས་པ་ལྟ་བུ། སྦྲང་རྩི་དང་སྨིན་པའི་ཁྲོད་རྒྱའི་ཤིང་ཏོག་ནས་བག་ལེབ་དང་བུ་རམ་གྱི་དྲིར་གོ་རིམ་བཞིན་འགྱུར་ཞིང་། གཞི་རྩར་ཕྱ་ཞིབ་ཀྱི་ཚ་རྫས་ཀྱི་དྲི་ལྡན།
• རོ་ཚོར: གར་ཁ་ཆེ་བ། ཟླུམ་པོ། ཧའེ་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཇ་རྒྱུའི་«སྣུམ་རྒྱག» ཅན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། མངར་ཆ་གཙང་མ་ཡིན་ལ། ཁ་ཚ་ནི་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན། ཕྱིས་སུ་མངར་ཆ (回甘) རིང་དུ་འགྲོ་ཞིང་། དྲོ་སྣང་གི་ཚོར་བ་དང་སྦྲང་རྩིའི་དྲི་མ་ལྷག་ལུས་ཡོད།
• བཞུ་ཁུའི་མདོག: དམར་པོ་དང་སྤོས་ཤེལ་གྱི་མདོག་ཅན། གསལ་ཞིང་དྭངས་ལ། གསེར་གྱི་མུ་སྒྲོམ་གསལ་པོ་ལྡན།
• ཇ་ཤུལ: ལོ་མ་ཆེན་པོ་མཉེན་སྒྱུར་ཡོད་པ། ཟངས་དམར་ནས་སྨུག་དམར་བར་གྱི་མདོག་སྙོམས་པོར་བཀྲ་བ། གཙུག་རྩེ་ནི་གསེར་ལི་ཝན་གྱི་མདོག་ཡིན།

7. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཚུལ:

• ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ: ཧའེ་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་ནི་ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ་གྱི་ནང་དོན་གྱི་ཆ་ནས་ཟིན་ཐོ་འཛིན་མཁན་ཞིག་ཡིན (སོས་པའི་ལོ་མར་%35 བར) ། སི་ཊི་སི་བགྲོད་སྐབས། ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ་ཆེས་མང་བར་ཆུ་འཁོར་གྱིས་སྒྱུར་ཏེ། ཐེ་ཨ་ཧྥེ་ལ་ཝིན (TF) %1.5–2.5 དང་། ཐེ་ཨ་རུ་བི་ཅིན (TR) %12–18 བཅས་ཀྱི་ཚད་མཐོ་པོ་གྲུབ་ཀྱི་ཡོད། དེས་བཞུ་ཁུའི་མདོག་གཏིང་ཟབ་དང་«སྟོབས་ཆེ» ཡོང་བར་བྱེད། ཀུང་ཧྥུ་རྣམ་པར་ཆུ་འཁོར་གྱིས་སྒྱུར་བ་དེ་བས་ཚད་ལྡན་ཞིག་ཡིན་པས། TF/TR ཀྱི་སྙོམས་སྒྲིག་འཇམ་པོ་ཡོད།
• ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས: L-ཐེ་ཨ་ནིན། གླུ་ཏ་མིག་སྐྱུར་རྫས། སྐམ་ལྗིད་ཀྱི་རྒྱ་ཁྱོན་ལ་བརྒྱ་ཆ་ 2–3 ཙམ་གྱི་ནང་དོན་ཡོད། དེས་འཇམ་པོ་དང་མངར་གཤིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སྟེར།
• ཨལ་ཀ་ལོའི་ཌི: ཀོ་ཧྥེ་ཡིན། སོས་པའི་ལོ་མར་%6 བར་ཡོད (ཀྲུང་གོའི་ཇའི་ནང་དུ་ཆེས་མཐོ་བའི་ཚད་ཁག་གི་གྲས་ཤིག) ། དེ་ནི་ཨ་སམ་རིགས་ཀྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རྐྱེན་པས་ཡིན། ཐེ་ཨོ་བྲོ་མིན་དང་ཐེ་ཨོ་ཧྥི་ལིན་ནི་རྗེས་ཤུལ་ཙམ་ཡོད།
• སྐྱེ་ཚེའི་རྫས: བི་ཊ་མིན་སྡེ་ཚན་ B (B₁, B₂) དང་། P (རུ་ཊིན) ། བི་ཊ་མིན་ C ནི་སོས་པའི་ལོ་མར་མི་ལི་གྲམ 200 ཡན་/གྲམ 100 ཡོད་ཀྱང་། ཡོངས་སུ་ཡོས་བཅོས་བྱས་རྗེས་ཤུགས་ཆེར་ཉམས།
• གཏེར་རྫས: པོ་ཊ་སིམ། མག་ནེ་སིམ། མང་ག་ནིས། ལྕགས། ཛིང་ཀ ། བ་སལ་ཊི་ས་ཞིང་གིས་ཇར་མེའི་རྫས་ཕྲ་མོ་སྟེར།
• སྣུམ་ཤུགས་ཅན་གྱི་རྫས: ལི་ན་ལུ་ལ། གེ་ར་ནི་ཨོལ། མེ་ཡར་སླངས་པའི་འཕྲོད་རྫས་ — མལ་ཊོལ། ཧྥུ་ར་ནོན་བཅས་ཀྱིས་སྦྲང་རྩི་དང་བུ་རམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གྲུབ་པར་བྱེད།

8. ཕན་ཐོགས་པའི་ཁྱད་ཆོས:

• ཀོ་ཧྥེ་ཡིན་གྱི་ནང་དོན་མཐོ་པོ་དང་ L-ཐེ་ཨ་ནིན་མཉམ་དུ་འདུས་པས། མཉམ་འཇགས་རྣོ་ངར་མེད་པར་དྲོ་སྣང་གི་འགུལ་སྐྱོད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ཆེན་པོ་ཡོད།
• ཤུགས་ཆེན་གྱི་འཇུ་ཁྲོད་འགོག་པའི་ནུས་པ: ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཇ་རྒྱུ་ནས་བཟོས་པའི་ཧའེ་ནན་ཧུང་ཆའི་ཐེ་ཨ་ཧྥེ་ལ་ཝིན་དང་ཐེ་ཨ་རུ་བི་ཅིན་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཧུང་ཆའི་ནང་དུ་གར་ཁ་ཆེས་ཆེ་བའི་གྲས་ཤིག་ཡིན།
• ཟས་འཇུ་ལ་རོགས་པ: སྐྱུར་སྦྱོར་རྫས་དང་ཕོལི་ཧྥེ་ནོལ་གྱིས་ཟས་སྦྱོར་གྱི་ཕོ་ཡ་འཕྲུལ་སྐྱེད་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་ཞག་ཚིལ་ཅན་གྱི་ཟས་རྗེས་སུ་ཤུགས་ཆེ།
• སྙིང་རྩ་ཁྲག་རྒྱུད་ཀྱི་རིམས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར: ཧྥེ་ལ་ཝོ་ནོའི་ཌིས་རྩའི་མཉེན་སྒྱུར་ཡར་རྒྱས་གཏོང་།
• དྲོ་སྐྱེད་ཀྱི་ཕན་ཐོགས་ལྡན་པ་དང་། ཐག་ཆོད་ཀྱི་ངལ་དུབ་ཀྱི་ཚོར་བ་སེལ་བར་རོགས།
• སི་ཊི་སི་རྣམ་པར་འོ་མ་བཏབ་སྐབས། འཇམ་ཞིང་བདེ་སྐྱིད་ཀྱི་འཐུང་ཡག་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཟས་བཅུད་ཀྱི་རིན་ཐང་སྣོན་པ (ཀེལ་སིམ་དང་སྤྲི་ཆ།) །
• བ་སལ་ཊི་ས་ཞིང་ནས་ཡོང་བའི་གཏེར་རྫས་ཀྱི་ནང་དོན་མཐོ་པོས་ཟས་རིམས་སུ་མེའི་རྫས་ཕྲ་མོ་སྣོན་པའི་གདེང་ཚོད་ཡོད།

9. བཞུ་ཐབས:

སི་ཊི་སི་རྣམ་པ:

• ཆུའི་དྲོད་ཚད: 100°C (ཁོལ་དྲགས་པའི་ཆུ།)
• ཇའི་ཚད་གཞི: ཆུ་སྙེད་ 200 མི་ལི་ལི་ཊར་རེར་གྲམ 2–3 (སི་ཊི་སི་ནི་མྱུར་དུ་ཁུ་བ་ཐོན་ཆེད།)
• ཡོ་བྱད: དཀར་ཡོལ་གྱི་ཇ་ཁོག་གམ་ཚབ་ཅིག་གི་ཇ་ཁོག ། ཁ་གྲུ་ཡོད་པའི་དཀར་ཡོལ། ཊི་པོ་ཊི (ཇའི་ཤེལ་དམ།)
• བྱ་རིམ:
  1. དྲོད་ཏེ་འདུག་པའི་ཡོ་བྱད་ཀྱི་ནང་དུ་ཇ་བླུགས།
  2. ཁོལ་མ་བླུགས་ཏེ། སྐར་མ་ 3–5 ཙམ་བཞག
  3. སི་ཊི་སི་ཇ་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་ཐེངས་མང་པོ་བཞུ་བར་མི་འཚམ་པར། བཞུ་ཐེངས 1–2 ཙམ་ལ།
  4. «འོ་ཇ» (奶茶) ཆེད་དུ། ཇ་དེ་བས་གར་ཁ་ཆེ་རུ་བཞུ (ཆུ་སྙེད་ 200 མི་ལི་ལི་ཊར་རེར་གྲམ 4–5, སྐར་མ་ 5) བྱས་རྗེས། དྲོ་པོའི་འོ་མ་དང་ཀར་རང་གི་མོས་ལྟར་སྣོན།

ཀུང་ཧྥུ་རྣམ་པ:

• ཆུའི་དྲོད་ཚད: 90–95°C །
• ཇའི་ཚད་གཞི: ཆུ་སྙེད་ 100–120 མི་ལི་ལི་ཊར་རེར་གྲམ 5–6 །
• ཡོ་བྱད: ཀའེ་ཝན (盖碗) ། དཀར་ཡོལ་གྱི་ཇ་ཁོག ། ཡི་ཞིང་ཇ་ཁོག
• བྱ་རིམ:
  1. ཡོ་བྱད་དེ་ཚ་ཆུས་དྲོད་ཏེ་འདུག
  2. ཇ་བླུགས་ཏེ། སྐར་མ་ 15–20 ཙམ་«དབུགས་འབྱིན» དུ་འཇོག
  3. དྲིལ་བ་དམ་པོར་ཆེད་དུ། ཁྲུས་བཞུ་ — མྱུར་བའི་བཞུ་ཐེངས (སྐར་མ་ 1–2) །
  4. བཞུ་ཐེངས་དང་པོ: སྐར་མ་ 8–12 །
  5. བཞུ་ཐེངས་གཉིས་པ་ནས་བཞི་པ: སྐར་མ་ 10–15 །
  6. དེ་ནས་དུས་ཚད་སྐར་མ་ 5–10 རེ་བཞིན་སྣོན། བཞུ་ཐེངས 6–10 ཐུབ།

10. ཉར་ཚགས:

• རླུང་འགྲོག་གི་སྣོད་བུ། འོད། རླན་པ། ཕྱིའི་དྲི་ངན་བཅས་ལས་སྲུང་།
• ཆེས་འཚམ་པའི་ཆ་རྐྱེན: དྲོད་ཚད་ 15–25°C, རླན་ཚད་%60 མི་བརྒལ།
• སི་ཊི་སི་ཇ: ཟླ་བ་ 12 ཡི་ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱ་རྒྱུར་འབོད། — ཐུམ་སྒྲོམ་ཁ་ཕྱེ་རྗེས། རྫུལ་ཆས་དྲི་བསུང་མྱུར་དུ་ཉམས་པར་འགྱུར།
• ཀུང་ཧྥུ་རྣམ་པ: སོས་པའི་སྐལ་ཚད་དེ་ཟླ་བ་ 12–18 ཀྱི་རིང་ལ་ཆེས་འཚམ། ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཇ་རྒྱུ་ནས་བཟོས་པའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་སྐལ་ཚད་དེ་ལོ་ 2–3 ཡི་རིང་ལ་«ཟླུམ་སྒྱུར» འགྱུར་སྲིད།

11. རིན་གོང་དང་མགོ་སྐོར:

• རིན་གོང: ལོ་རྒྱུས་ཅན་གྱི་སི་ཊི་སི་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཁྲོམ་ལ་དམིགས་པའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་ཐོན་རྫས་ཤིག་ཡིན་པས། རིན་གོང་རིམ་པ་ནི་«འབྲིང་ལས་དམའ་བ» ཡིན། དེང་རབས་ཀྱི་ལོ་མ་ཧྲིལ་པོའི་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆའི་སྐལ་ཚད (ཀུང་ཧྥུ་རྣམ་པ) དེ་རིམ་པ་དང་འཐུ་བསྡུའི་ཚད་གཞིར་བརྟེན་ནས། ལི་སྤྱི་རྒྱ་མ 500 རེར་ཡུ་ཝན 200 ནས་ 800 བར་ཡོད། གཙུག་རྩེ་དང་རྙིང་ཤིང་གི་སྐལ་ཚད་ལ་ཡུ་ཝན 1 000 ནས་བཟུང་།

• མགོ་སྐོར་སྤང་ཐབས:

  1. ཁུངས་སྙན་ཞིབ་བཤེར་བྱེད: ཐག་ཕོད་པའི་ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་སྔོན་གྱི་ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་གི་ས་ཁུལ་ལམ། དེའི་ཉེ་འཁོར་གྱི་དིང་ཨན་རྫོང་གི་ཞིང་སྒོར་ནས་སྐྱེས་པའི་ཇ་རྒྱུ་ནས་བཟོས་དགོས།
  2. ལོ་མར་དཔྱད་པ: ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཧའེ་ནན་ཇ་རྒྱུ་ནི་ཧྥུ་ཅན་ལམ་ཀྲེ་ཅང་གི་ཧུང་ཆ་ལས་མངོན་གསལ་དུ་ཆེ་ཞིང་ཤ་ལྡན།
  3. དྲི་བསུང་ཞིབ་བཤེར: སྦྲང་རྩི་དང་ཁྲོད་རྒྱའི་དྲི་གཙང་མ་ཡིན་པ་དང་། རྙིགས་པའི་དྲི་དང་ཧམ་འབུའི་དྲི་མེད་དགོས།
  4. བཞུ་ཁུར་དཔྱད་པ: མདོག་དམར་པོ་དང་སྤོས་ཤེལ་གྱི་མདོག་གསལ་པོ་དང་། གསེར་གྱི་མུ་སྒྲོམ་གསལ་པོ། དྭངས་གསལ།
  5. «ནན་ཧའི་སི་ཊི་སི» ཞེས་པའི་མིང་རྟགས་ཡོད་ཀྱང་། ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་མཁན་གྱི་ངོས་འཛིན་མེད་པར་ཐུམ་སྒྲོམ་བྱས་པའི་ཐོན་རྫས་ལ་ཟབ་ནན་གྱིས་གཟིགས། — ངོ་མའི་སི་ཊི་སི་བཟོ་ཁང་གི་ལས་དོན་མཚམས་ཆད་པས། མིང་འདིའི་འོག་ཏུ་ཁུངས་མི་འདྲ་བའི་ཇ་འཚོང་སྲིད།

12. དོ་སྣང་འོས་པའི་དོན་རྐྱེན:

• ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཇ་བཟོ་ཁང་ནི་སི་ཊི་སི་ཧུང་ཆའི་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཆ་ཚང་གྲུབ་པའི་ཀྲུང་གོའི་ལས་ཁུངས་དང་པོར་གྱུར། 1982 ལོར་བཟོ་ཁང་དེས་ཕྱི་རྒྱལ་ནས་སི་ཊི་སི་ཡོ་ཆས་ཆ་ཚང་ (འཁོར་སྤྲོད་འཕྲུལ་ཆས་དང་སྐམ་བཟོའི་སྒྲིག་ཆས) ཚུད་པ་དེས་ཀྲུང་གོའི་ཇ་ལས་རིགས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་ལེའུ་གསར་པ་ཕྱེས། དེའི་སྔོན་དུ་སི་ཊི་སི་ལག་རྩལ་ནི་རྒྱ་གར། ཁེ་ནི་ཡ། ཤྲི་ལངྐ་བཅས་ཀྱི་དབང་སྒྱུར་ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཡོད།

• 1980 ལོའི་དུས་མཇུག་དང་1990 ལོའི་འགོ་དུས་ཀྱི་འཕེལ་རྒྱས་ཀྱི་མཐོ་རིམ་དུ། ལྷོ་རྒྱ་མཚོའི་ཞིང་ལས་ཁང་དེ་ཀྲུང་གོའི་ཇ་བཟོ་ལས་ཁང་ཆེ་ཤོས་ལྔའི་གྲས་སུ་ཚུད་ཡོད། དེའི་ཐོན་རྫས་ལ་རྒྱལ་ཡོངས་འགྲན་བསྡུར་ཞིག་ཏུ་«ཁྱད་པར་བའི་བྱ་དགའ» (特等奖, tèděng jiǎng) ཐོབ་པའི་ཟིན་ཐོ་ཡོད།

• 1959 ལོར་ཀོང་ཏུང་ཕྱི་ཚོང་ལས་ཁུངས་ཀྱིས་ཧའེ་ནན་ལ་དཔྱད་ཞིབ་ཚོགས་པ་ཞིག་བཏང་བ་དང་། དེའི་མཇུག་འབྲས་སུ «ཧའེ་ནན་མཚོ་གླིང་གི་ཇའི་དཔྱད་ཞིབ་སྙན་ཞུ» (《海南岛茶叶调查报告》) ཞེས་པ་ཐོན། སྙན་ཞུའི་ནང་དུ། ཧའེ་ནན་གྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་དེ་«སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཆ་ནས་འཛམ་གླིང་དུ་གྲགས་པའི་རྒྱ་གར་དང་སི་ལོན་གྱི་ཧུང་ཆ་དང་བསྡུར་རུང་བ་ཡོད» ཅེས་བཀོད་ཡོད། — འདི་ནི་ཀྲུང་གོའི་ཧུང་ཆ་ལྷོ་ཨེ་ཤ་ཡའི་གྲགས་ཆེ་བ་དག་དང་གྲལ་གཅིག་ཏུ་བཞག་པའི་དོན་རྐྱེན་དང་པོའི་གྲས་ཤིག་ཡིན།

• ཧའེ་ནན་ནི་ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་ཤོས་ཀྱི་ཇ་ཞིང་ཆེན (དྲ་ངེས་ 18–20° བྱང་།) ཡིན་པ་དང་། ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་འཛམ་གླིང་གི་ཆེས་«ཁྲོད་རྒྱའི» ཧུང་ཆའི་གྲས་ཤིག་ཡིན། འདི་གར་ཇ་སྡོང་རྣམས་ལོ་ཧྲིལ་པོའི་ཟླ་བ་༡༢ རིང་ཚལ་སྐྱེས་འཚར་ལོངས་ཡོང་གི་ཡོད། — དགུན་ཀར་ཡང་འཐུ་བསྡུ་མཚམས་མི་འཇོག

• མིང་ «ནན་ཧའི» (南海, «ལྷོ་རྒྱ་མཚོ») ཞེས་པས་ཇ་འདི་རྒྱ་མཚོའི་རྒྱ་ཆེའི་ལོ་རྒྱུས་དང་སྦྲེལ་བ་ཡོད: ལྷོ་ཀྲུང་གོ་རྒྱ་མཚོ་ནི་སྔ་རབས་ཀྱི་ཚོང་ལམ་ཞིག་ཡིན་ལ། དེ་བརྒྱུད་ནས་ལོ་ངོ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོར་ཇ་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡར་དང་དེ་ནས་ཡུ་རོབ་ཏུ་སྐྱེལ་ཡོད། མཚོ་འདིའི་འགྲམ་དུ་ཐོན་པའི་ཧུང་ཆ་རང་ཉིད་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཟོག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། ཧའེ་ནན་ནས་ལོན་ཌོན་དང་ནིའུ་ཡོར་ཀར་ལོག་ལྡོག་གི་ལམ་བསྐྱོངས་པ་ནི་བརྡ་མཚོན་ཅན་ཞིག་ཡིན།

13. ཧུང་ཆ་གཞན་དང་བསྡུར་བ:

• པའེ་ཤ་ཧུང་ཆ (白沙红茶, Báishā Hóngchá): ཧའེ་ནན་གྱི་ས་གནས་འདི་ཉིད་ཀྱི་ཉེ་འདབས་སུ་ཡོད་ཀྱང་། རྫོང་གཞན (པའེ་ཤ) དང་ས་ཁོར་ཡུག་མི་འདྲ་བ (རྡོ་སོལ་གྱི་ཁུང་བུ) ཡོད། པའེ་ཤ་ཧུང་ཆ་ནི་གཏེར་ཁུངས་ཀྱི་ཆ་ནས་དེ་བས་«ལས་འཕྲོས་ཅན» ཡིན། ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་དེ་བས་«གནའ་ལུགས་ཅན» གྱི་ཁྲོད་རྒྱའི་ཧུང་ཆ་སྟེ། ལོ་རྒྱུས་ཐོག་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཁྲོམ་ལ་དམིགས་ཡོད།

• ཨུ་ཀྲི་ཧྲན་ཧུང་ཆ (五指山红茶, Wǔzhǐshān Hóngchá): ཧའེ་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང་གི་རང་བཞིན་གྱི་མཐོ་སྒང་ (མཐོ་ཚད་ 1 000+ མི་ཊ) ཧུང་ཆ། མཐོ་སྒང་གི་ས་ཁོར་ཡུག་གི་རྐྱེན་པས་ཧའེ་ནན་ཧུང་ཆའི་«མུ་ཏིག་» ཏུ་བརྩི། ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་དེ་བས་རྩ་སྒང་ལྟ་བུ་སྟེ། གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཞན་ཡོད།

• ཏེན་ཧུང (滇红, Diān Hóng): ཡུན་ནན་གྱི་var. assamica ནས་བཟོས་པའི་ཧུང་ཆ་ — ཇ་རྒྱུའི་རིགས་ཀྱི་ཆ་ནས་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན། ཏེན་ཧུང་ནི་དེ་བས་«སྐམ་ཤས་ཆེ་བ» དང་«ན་ཚ་ཅན» ཡིན། ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་དེ་བས་«རླན་ཤས་ཆེ་བ» དང་ཁྲོད་རྒྱའི་ཁྱད་ཆོས་ཅན། ལོང་ཀན་དང་བུ་རམ་གྱི་དྲི་ཚོར་གསལ་པོ་ལྡན།

• ཨ་སམ་སི་ཊི་སི (Assam CTC): ནན་ཧའི་ཧུང་ཆའི་སི་ཊི་སི་པར་གཞིའི་ཆ་ནས་ཉེ་ཤོས་ཀྱི་རྒྱལ་སྤྱིའི་དཔེ་མཚོན། གཉིས་ཀ་var. assamica ནས་བཟོས་པ་དང་། གཉིས་ཀ་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཚོང་ཁྲོམ་དང་འོ་མ་དང་མཉམ་དུ་འཐུང་བར་དམིགས། ཨ་སམ་སི་ཊི་སི་ནི་«སྟོབས་ཆེ» དང་«རྫམ་འབྲུའི་དྲི» ཡི་ཆ་ནས་ཤུགས་ཆེ། ཧའེ་ནན་ནི་དེ་བས་འཇམ་པོ་ཡིན་ལ། ཁྲོད་རྒྱའི་མངར་ཆ་ལྡན།

མཇུག་བསྡོམས་སུ:

ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་གསལ་ཞིང་འགྱུར་ལྡན་གྱི་ལས་དབང་ལྡན་པའི་ཧུང་ཆ་ཞིག་ཡིན། ལྷོ་ཀྲུང་གོ་རྒྱ་མཚོའི་འགྲམ་དུ་ 1950–1980 ལོ་ཚུན་གྱི་བཟོ་ལས་ཅན་གྱི་མཆོང་རྒྱུག་གི་དུས་རབས་སུ་སྐྱེས་པས། དར་ཤོས། འཛམ་གླིང་གི་ངོས་འཛིན། བརྗེད་བྱང་བཅས་བརྒྱུད་ནས། ད་ལྟ་ལོ་མ་ཧྲིལ་པོའི་ཀུང་ཧྥུ་ཧུང་ཆའི་རྣམ་པར་མི་ཚེ་གསར་པ་ཐོབ་བཞིན་ཡོད། ཨ་སམ་རིགས་ཀྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཇ་རྒྱུ་སྟོབས་ལྡན། ཁྲོད་རྒྱ་ཤུགས་པའི་ས་ཁོར་ཡུག ། བ་སལ་ཊི་ས་ཞིང་། ལོ་ཧྲིལ་པོར་འཚར་ལོངས་ཡོད་པ་བཅས་ཀྱིས་ཇ་འདིར་གར་ཁ་ཆེ་བའི་སྦྲང་རྩི་དང་བུ་རམ་གྱི་རོ་ཚོར། སྣུམ་གྱི་རེག་ཚོར། དྲོ་སྐྱེད་ཀྱི་ཕྱིས་སུ་མངར་ཆ་བཅས་ཀྱི་སྐྱེས་སྟོན་བྱས་ཡོད། ནན་ཧའི་ཧུང་ཆ་ནི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཇ། རྟགས་མཚན་གྱི་ཇ་ཡིན་ལ། ཀྲུང་གོའི་ལྷོ་མཐར་ཐོག་གི་ཁྲོད་རྒྱ་ཤུགས་པའི་མཚོ་གླིང་ཞིག་ཏུ། ཨ་སམ་དང་སི་ལོན་གྱི་ལེགས་ཤོས་དཔེ་མཚོན་དང་ལྷན་དུ་འགྲན་ཐུབ་པའི་ཧུང་ཆ་སྐྱེ་བཞིན་པའི་སྐོར་གྱི་དྲན་སྐུལ་ཡིན།