ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཅིང་ཡང་རྫོང་ནས་བྱུང་བའི་གྲགས་ཅན་སྨུག་པོའི་ཇ་ཞིག་སྟེ། «རྒྱ་ནག་དར་ལམ་གྱི་སྨུག་གསེར» ཞེས་འབོད། དེའི་ངོས་འཛིན་རྟགས་ནི་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» (冠突散囊菌, Eurotium cristatum) ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ། ཅིང་ཡང་གི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་གནམ་གཤིས། དེ་བཞིན་ལོ་ངོ་༦༠༠ལྷག་གི་ལོ་རྒྱུས་དང་ཇ་རྟ་ཚོང་ལམ་དང་བྲལ་དུ་མི་རུང་བ་ཞིག་ཡིན།

༡. དབྱེ་འབྱེད་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• རིགས། རྗེས་སུ་སྙིགས་པའི་ཇ་སྟེ། ཧེ་ཆྰ་(黑茶, Hēichá — «སྨུག་པོའི་ཇ།») ཀྱི་རིགས་སུ་གཏོགས། ཇ་འདིར་སྙིགས་སྦྱོར་ཐེངས་གཉིས་བྱེད་པ་སྟེ། དང་པོ་ནི(渥堆, wò duī — རླན་གཤེར་དུ་སྤུངས་པ) དང་། གཉིས་པ་ནི — «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག་འཚར་རྒྱས» (发花, fāhuā) ཡིན་ལ། སྐབས་དེར་ཇའི་ནང་དུ་ཕབས་ཀྱི་རིགས Eurotium cristatum སྐྱེད་སྲིང་བྱེད།
• རིགས་ཁག རྒྱ་ནག་གི་གྲགས་ཅན་ཇ། ཧྲན་ཞིའི་ཧེ་ཆྰའི་མཚོན་བྱེད་མངོན་གསལ་ཤོས་སུ་གྱུར་ཞིང་། དེ་ནི་ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་དུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་ཅན་གྱི་ཐོན་རྫས་(国家地理标志产品) ཐོབ་པའི་སྨུག་པོའི་ཇ་གཅིག་པུ་ཡིན། (༢༠༡༣ལོ་ནས་བཟུང་།) ཞིང་ཆེན་རིམ་པ་དང་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོན་རྫས། (ཧྥུ་ཀྲོན་བཟོ་བཟོའི་ལག་རྩལ་དེ་༢༠༢༢ལོར་ཡུ་ནེས་ཁོའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མཚོན་བྱེད་ཐོ་གཞུང་དུ་«རྒྱ་ནག་གི་ཇ་བཟོ་བའི་སྲོལ་རྒྱུན་ལག་རྩལ་དང་དེ་དང་འབྲེལ་བའི་གོམས་གཤིས» ཞེས་པའི་མཉམ་སྤྲོད་ཞུ་ཡིག་གི་ཆ་ཤས་སུ་བཅུག་ཡོད།)
• འབྱུང་ཁུངས། རྒྱ་ནག། ཧྲན་ཞི་ཞིང་ཆེན་(陕西, Shǎnxī) ཞན་ཡང་གྲོང་ཁྱེར་(咸阳, Xiányáng) ཅིང་ཡང་རྫོང་(泾阳县, Jīngyáng Xiàn) ། ཅིང་ཡང་ནི་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཕ་ཡུལ་དང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཐོན་སྐྱེད་ལྟེ་གནས་ཡིན་ཀྱང་། ཇའི་ལོ་མའི་སྔོ་ཆ་འདིར་སྐྱེད་སྲིང་མི་བྱེད། ཇ་དེ་ལྷོ་རྒྱུད་(ལྷོ་ཧྲན་ཞི། ཧུ་ནན། སི་ཁྲོན།) ནས་སྐྱེལ་བའི་སྨུག་པོའི་ཇའི་སྔོ་ཆ་(黑毛茶, hēi máo chá) ལས་བཟོ་བ་ཡིན།
• ས་གཞིའི་ཐིག་ལེ། བྱང་འཁོར་ཐིག་༣༤°༢༦′–༣༤°༤༤′དང་། ཤར་འཁོར་ཐིག་༡༠༨°༢༩′–༡༠༨°༥༨′བར་ཡིན།

༢. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་གལ་གནད།

• ལོ་རྒྱུས། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ལ་ལོ་ངོ་དྲུག་བརྒྱ་ལྷག་ཡོད་ཅིང་། ཇ་རྟ་ཚོང་འབྲེལ་(茶马贸易, chámǎ màoyì) དང་བྲལ་དུ་མི་རུང་བ་སྟེ། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་དབུས་མ་དང་བྱང་ནུབ་ཀྱི་འབྲོག་པའི་མི་རིགས་དབར་གྱི་གལ་ཆེའི་དཔལ་འབྱོར་གྱི་ལམ་ལུགས་ཤིག་ཡིན།

  དུས་རབས་སུམ་ཅུ་སོ་དགུ་པའི་པེ་སུང་(北宋, Běi Sòng) དུས་སྐབས། གོང་མ་ཧྲེན་ཙུང་(熙宁年间, Xīníng niánjiān, ༡༠༦༨–༡༠༧༧) གི་སྐུ་རིམ་ལ། ཅིང་ཡང་ནི་ལྷོ་ཞིང་ཆེན་ནས་བྱང་ནུབ་ཏུ་ཇའི་སྔོ་ཆ་སྐྱེལ་བའི་སྒྲོམ་རྟེན་སྣོལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཡིག་ཆའི་ནང་དུ། དུས་རབས་འདིའི་སྐབས་སུ་ཧྲན་ཞི་དང་ཧྲན་ཞིའི་ཚོང་པས་སྐྱེལ་སྐབས་རླན་པ་ཤོར་བའི་སྨུག་པོའི་སྔོ་ཆར་གསེར་མདོག་གི་ཐིགས་ཕྲ་མོ་— «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» དང་རྒྱས་ཤིང་། ཡིད་ཀྱིས་མ་བསམས་པའི་ཡིད་དུ་འོང་བའི་རོ་གསར་པ་ཞིག་ཆགས་པར་གསལ།

  མིང་རྒྱལ་རབས་(明, Míng) ཀྱི་སྐབས། གོང་མ་ཧུང་ཝུ་(洪武元年, ༡༣༦༨) གི་ལོ་དང་པོར། ཅིང་ཡང་གི་བཟོ་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཇ་འདིའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་འགྱུར་ལྡོག་དེ་དམིགས་བསལ་གྱིས་བསྐྱར་སྐྲུན་བྱེད་ཐབས་སྦྱངས་པ་དང་། ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ཇག་འབྲས་དང་པོ་དེ་ཁས་ལེན་གྱིས་བཟོས། འདི་ལྟར་འཛམ་གླིང་གི་ཇ་བཟོ་བའི་གྲུབ་ཆ་ནང་དུ་དཔེ་མེད་ཀྱི་ལག་རྩལ་ཞིག་འཁྲུངས། ཇག་འབྲས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཉམ་ཐིག་ཅན་དེ་ནི་རྔ་མོང་གི་ཚོང་ཚོགས་ཀྱི་གནས་སྟངས་ལ་བརྟེན་ཏེ། རྔ་མོང་རེ་ལ་ཇ་མང་ཙམ་བཀལ་ཐུབ་པས་ཇ་ཁུམ་བུ་ཁ་ཐོར་དུ་སྐྱེལ་བ་ལས་ལེགས།

  ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་དར་རྒྱས་ནི་ཆིང་རྒྱལ་རབས་(清, Qīng) ཀྱི་དུས་སུ་ཐོན། ཧྲན་ཞི་དང་ཀན་སུའུ་ཞིང་ཆེན་གཉིས་ཀྱི་སྤྱི་ཁྱབ་ཙོ་ཙུང་ཐང་(左宗棠) གིས་ཇའི་བཅོས་བསྒྱུར་བྱས་རྗེས། རྒྱ་ནག་གི་ཚོང་པ་ཡོངས་ཅིང་ཡང་དུ་འཁོར་ནས་ཡོང་། «ཅིང་ཡང་རྫོང་གི་ལོ་རྒྱུས་ཡིག་ཚང་» (《泾阳县志》) ལྟར་ན། གོང་མ་ཡུང་ཀྲེང་གི་སྐུ་རིམ་ལ། ཅིང་ཡང་དུ་ཚོང་ཁང་ཁྱོན་སྡོམས་༡༣༡ཡོད་པ་ལས། དེའི་ནང་ནས་༨༦ཁང་གིས་ཧྥུ་ཀྲོན་ཆྰ་བཟོ་འཚོང་ལ་དམིགས་བསལ་གྱིས་བྱེད། ཚོང་ཁང་རེ་རེས་ལོ་རེར་ཇ་ཏུན་༣༠༠–༥༠༠བཟོ་ཡོད། ཇ་དེ་རྒྱ་ནག་དར་ལམ་བརྒྱུད་ཨུ་རུ་སུ། པོ་ཏ་ལ། ཨེ་ཤ་ཡའི་དབུས་མ་སོགས་རྒྱལ་ཁབ་༤༠ལྷག་ལ་སྐྱེལ་ཞིང་། ཨེ་ཤ་ཡའི་ཚོང་འབྲེལ་གྱི་གལ་ཆེའི་ཚོང་རྫས་ཤིག་ཏུ་གྱུར།

  ༡༩༥༠ལོའི་དུས་སྐབས་སུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་སྒྲིག་འཛུགས་ཀྱི་ཐོག་ནས་དར་རྒྱས་བཏང་སྐབས། སྔོ་ཆ་དང་པོ་ཅིང་ཡང་དུ་སྐྱེལ་བ་དང་། དེ་ནས་བྱང་ནུབ་ཏུ་བསྐྱེལ་བའི་འགྲིམ་འགྲུལ་གཉིས་ཀྱིས་དཔལ་འབྱོར་ལ་མི་ཕན་པར་བརྩིས་ཏེ། ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ཧུ་ནན་ཞིང་ཆེན་(ཨན་ཧྭ་རྫོང་) ལ་སྤར། དུས་སྐབས་འགའ་ཤས་རིང་ཅིང་ཡང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་དེ་བར་ཆད་ཤོར།

  དེའི་སླར་གསོ་ནི་༢༠༠༧ལོར་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། ས་གནས་ཀྱི་བཟོ་བ་དང་ཇའི་ཁྱིམ་བརྒྱུད་རྣམས་ཀྱིས་གནའ་བོའི་ལག་རྩལ་གསོ་བསྲིང་བྱས། ༢༠༡༣ལོར་ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ལ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་ཅན་གྱི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གོ་གནས་ཐོབ། ༢༠༢༠ལོར་ཇ་དེ་ཨི་ཡོ་ལ་དང་རྒྱ་ནག་དབར་གྱི་གྲོས་མཐུན་གྱིས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་པའི་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་ཐོ་གཞུང་དུ་བཅུག ༢༠༢༢ལོར་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ལག་རྩལ་ཡུ་ནེས་ཁོའི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་གཞུང་དུ་ཚུད།

• མིང་གི་དོན་སྙིང་། ཇའི་མིང་ལ་དོན་སྙིང་མང་པོ་ཞིག་འདུས་ཡོད།

  • «ཅིང་ཡང་» (泾阳) — ཇ་བཟོ་བའི་རྫོང་སྟེ། ཅིང་ཧོ་ཆུ་(泾河) གི་གཞུང་མདོ་རུ་ཆགས། ས་གནས་ཀྱི་མིང་དོན་དངོས་སུ «ཅིང་ཆུའི་ལྷོ་འགྲམ» ཞེས་པ་སྟེ། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁམས་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་ཆུ་བོའི་བྱང་འགྲམ་མཚོན།
  • «ཧྥུ་» (茯) — ཡི་གེ་འདིའི་སྐོར་ལ་གྲུབ་ཆ་འགྲེལ་བཤད་མང་པོ་ཡོད། (ཀ) ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་དུས་སྐབས་མཚོན་པ་སྟེ། — «སན་ཧྥུ་» (三伏), དབྱར་ཚ་ཤོས་ཀྱི་ཟླ་བཅུའི་ནང་། དྲོད་ཚད་དང་རླན་པས་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» རྒྱས་པར་བྱེད། (ག) ཧྥུ་ལིན་(茯苓) དང་སྒྲ་མཚུངས་པ་སྟེ། — གསོ་བ་རིག་པའི་ནང་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པའི་ཕབས་ Wolfiporia extensa ཡིན་ལ། དེའི་གསོ་བའི་ཡོན་ཏན་དག་དཔེར་བཞག (ང) ཧྥུ་(福) ཞེས་པའི་ཚིག་དང་སྒྲ་མཚུངས་པ་སྟེ། — «བདེ་སྐྱིད» «ཕྱུག་ཕོངས།»
  • «ཀྲོན་» (砖) — «ཇག་འབྲས།» གཞི་དཀྱིས་ཀྱི་རྣམ་པ་མཚོན།

• རིག་གནས་ཀྱི་གལ་གནད། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཇའི་རིག་གནས་ལོ་རྒྱུས་ནང་དུ་དམིགས་བསལ་གྱི་གོ་གནས་བཟུང་ཡོད་དེ། ཇ་བཙུན་སའི་ཁུལ་དུ་མ་ཡིན་པར་ཚོང་ལམ་གྱི་སྣོལ་འགྲུལ་སར་ཇ་བཟོ་བའི་སྨུག་པོའི་ཇ་གཅིག་པུ་ཡིན། དམངས་ཁྲོད་ཀྱི་རྩོམ་ཞིག་ཏུ། «གནའ་སྔ་མོ་ནས་རི་རྒྱུད་ཀྱི་བྱང་ངོས་སུ་ཇ་འཛུགས་མི་བྱེད་ཀྱང་། ཅིང་ཡང་ཁོ་ནར་ཇག་འབྲས་ཀྱི་ཇ་བཟོ་» (自古岭北不植茶，唯有泾阳出砖茶) ཞེས་གསལ། རྒྱ་ནག་གི་བྱང་ནུབ་ཀྱི་འབྲོག་པའི་མི་རིགས་ཡིན་པའི་ཡུ་གུར། བོད་པ། སོག་པོ། ཧ་ས་ག བཅས་ལ། ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་«ཚེ་སྲོག་གི་ཇ» (生命之茶, shēngmìng zhī chá) ཡིན་ཏེ། ཤ་ཆང་དང་འོ་ཞོའི་ཟས་མང་པོ་ཟ་དུས་ཁྲག་རྟེན་དང་རྩིད་ཁུག་གི་ཉོན་མོངས་སྐྱིད་པོར་བཅོས། དེར་བརྟེན། «ཟས་མེད་པའི་ཉིན་གསུམ་ལས། ཇ་མེད་པའི་ཉིན་གཅིག་ཀྱང་གལ་ཆེ།» (宁可一日无粮，不可一日无茶) ཞེས་གཏམ་དཔེ་སྣང་། «འབྲལ་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་» (三不离, sān bù lí) ཞེས་པ་དེ་— «ཅིང་ཡང་གི་ཆུ་མེད་ན་མི་ཐུབ། ཅིང་ཡང་གི་གནམ་གཤིས་མེད་ན་མི་ཐུབ། ཅིང་ཡང་གི་མིའི་ལག་རྩལ་མེད་ན་མི་ཐུབ» ཅེས་པ་དེས་ཇ་འདི་ས་གནས་དང་མི་ལ་རག་ལས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་གནས་ཚུལ་མཚོན།

༣. རྩི་ཤིང་གི་ངོ་སྤྲོད་དང་སྔོ་ཆ།

• རིགས། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་ས་གནས་ཀྱི་སྔོ་ཆ་ལས་མི་བཟོ་བར། ཁུངས་མང་པོ་ཞིག་ནས་སྐྱེལ་བའི་སྨུག་པོའི་སྔོ་ཆ་(黑毛茶, hēi máo chá) ལས་བཟོ།

  • ཧྲན་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང་(陕南大叶种, Shǎnnán Dàyè Zhǒng) — ཧྲན་ཞིའི་ལྷོ་ཆ(ཧན་ཀྲུང་དང་ཨན་ཁང་ས་ཁུལ) ནས་བྱུང་བའི་ལོ་མ་ཆེ་བའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། Camellia sinensis var. sinensis ཀྱི་ལོ་མ་ཆེ་བའི་ཡན་ལག་ཅིག་ཡིན། ཇའི་ཁྲོད་ལ་མཐུག་ཤིང་རོ་ཚོད་ཆེན་པོ་སྤྲོད།
  • ཨན་ཧྭ་ཆུན་ཐི་ཀྲུང་(安化群体种, Ānhuà qúntǐ zhǒng) — ཨན་ཧྭ་རྫོང་(ཧུ་ནན) ནས་བྱུང་བའི་ཚོགས་པའི་རིགས་ཤིག་སྟེ། ཧུ་ནན་གྱི་ཧེ་ཆྰའི་སྲོལ་རྒྱུན་གཞི་རྩ་ཡིན། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་«ཧུ་ནན་» རོའི་རྣམ་པ་སྤྲོད།
  • སི་ཁྲོན་གྱི་ལོ་མ་ཆུང་བའི་རིགས་(四川小叶种, Sìchuān xiǎoyè zhǒng) — Camellia sinensis var. sinensis, སི་ཁྲོན་ནས་བྱུང་བའི་ལོ་མ་ཆུང་བའི་རིགས་ཤིག། འཇམ་དྲོད་དང་མངར་བ་སྤྲོད།

  ལོ་ན་༣༠ལྷག་གི་ཤིང་སྡོང་ནས་བཏོགས་པའི་སྔོ་ཆ་ནི་མཆོག་ཏུ་གྱུར་ཞིང་། དེའི་ནང་དུ་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» རྒྱས་པར་དགོས་པའི་སིལ་ཀར་དང་གཏེར་རྫས་མང་དུ་གསོག་ཡོད།

• བཏོགས་སྡུད། སྨུག་པོའི་སྔོ་ཆའི་སྔོ་ཆའི་བཏོགས་སྡུད་གཙོ་བོ་དབྱར་དང་སྟོན་ཀར་(ཟླ་༥ནས་༡༠བར།) ཡོང་། ལོ་མ་སྨིན་པ་དང་ཡུ་གུ་བཅས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། ལོ་མ་སྨིན་པའི་ནང་དུ་ Eurotium cristatum རྒྱས་པར་ཉེ་བའི་རྒྱུ་ཆ་མང་དུ་འདུས་ཡོད།

• བཏོགས་སྡུད་ཚད་གཞི། ཐོན་རྫས་ཀྱི་རིམ་པར་བརྟེན། དམིགས་བསལ་རིམ་པར(特级) — ཁ་བུབ་རྐྱང་པ་མ་ཉུང་བ་༩༠%ཡོད་དགོས། རིམ་པ་དང་པོར(一级) — «ཁ་བུབ་གཅིག་+ལོ་མ་གཅིག» མ་ཉུང་བ་༨༠%ཡོད་དགོས། རིམ་པ་གཉིས་པར(二级) — «ཁ་བུབ་གཅིག་+ལོ་མ་གཉིས» དང་ལོ་མ་སྨིན་པ་ཡོད་དགོས།

• སྔོ་ཆའི་དགོས་མཁོ། སྨུག་པོའི་སྔོ་ཆ་ཅིང་ཡང་དུ་མ་འོངས་གོང་དུ་དང་པོའི་བཅོས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པ་ཆ་ཚང་(杀青 — ཧྲ་ཆིང་། 揉捻 — ཇོའུ་ཉན། 渥堆 — ཝོ་ཏུའེ། སྐམ་པོ་བཟོ་བ) བརྒྱུད་དགོས། དེ་ནས་གཉིས་པའི་བཅོས་སྦྱོར་འགོ་ཚུགས།

༤. ས་བབ་དང་སྐྱེད་སྲིང་གི་ཁྱད་ཆོས།

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི། ཅིང་ཡང་དུ་ཇ་སྐྱེད་སྲིང་མི་བྱེད་པར་འདིར་བཅོས་སྦྱོར་བྱེད་པ་ཡིན། འོན་ཀྱང་ས་གནས་ཀྱི་རང་བྱུང་གནས་སྟངས་ཀྱིས་མཐའ་མའི་ཐོན་རྫས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་གཏན་འཁེལ་བྱེད་པས། «ས་བབ» ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ཇའི་སྔོ་ཆའི་ཐོག་མིན་པར་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག་འཚར་རྒྱས» ཀྱི་རིམ་པའི་སྟེང་དུ་འཇུག་ཆོག

• ས་གཞིའི་དབྱིབས་དང་ཕྱི་ནང་གི་གནམ་གཤིས། ཅིང་ཡང་རྫོང་ནི་ཀོན་ཀྲུང་ཐ་སྙོམས་(关中平原) ཀྱི་ལྟེ་བ་དང་། ཅིང་ཧོ་ཆུའི་གཞུང་མདོར་ཆགས་ཡོད། བྱང་ངོས་ནས་ཚོ་ཨེ་དང་པེ་ཀྲུང་རི་རྒྱུད་(嵯峨山, 北仲山) ཀྱིས་སྲུང་། ལྷོ་ངོས་ནས་ཀྲུང་ནན་ཧྲན་རི་རྒྱུད་(终南山) ཀྱིས་སྲུང་། འདི་འདྲའི་མཐའ་འཁོར་གྱིས་གཤོང་མཐོ་ཆུང་གི་«དཀར་ཡོལ་» ལྟ་བུ་ཞིག་གྲུབ་སྟེ། དེའི་ནང་དུ་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་གནམ་གཤིས་ཤིག་ཆགས་ཤིང་། རླན་ཚད་མང་བ་(≈༧༥%) དེ་ནི་སྤྱིར་བྱང་ནུབ་རྒྱ་ནག་གི་སྐམ་ཤོས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་མི་འཚམ།
• གནམ་གཤིས། དྲོ་ཞིང་བསིལ་བའི་གླིང་ཆེན་གྱི་རླུང་བསྒྱུར་རིགས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་≈༡༣°C. ལོ་རེའི་ཆར་ཆུའི་ཚད་ — ༥༤༨.༧མི་མི། དྲོ་ཞིང་བསིལ་བའི་དྲོད་ཚད་དང་ས་ཁུལ་འདིར་རླན་ཚད་མཐོ་བ་གཉིས་ཀྱིས་ Eurotium cristatum འཕེལ་རྒྱས་ལ་གཞི་རྩ་ཡག་པོ་སྤྲོད།
• ཆུ། ཅིང་ཧོ་ཆུས་གསོ་བའི་ཅིང་ཡང་གི་ས་འོག་ཆུར་བུལ་རྐྱང་གི་སྤྱིར་བཀོལ་རིགས་(pH ≈ ༨.༢) ཡོད་པ་དང་། ཀེ་ལི་ཡམ། ཀལ་སི་ཡམ། ཧྥུ་རིན་སོགས་ཀྱི་རྡུལ་ཕྲ་མང་། ཆུ་འདི་བཅོས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པ་ཡོངས་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་དེ། — སྤུངས་སྐབས་ཀྱི་རླན་གཤེར་དུ་བཅུག་པ་ནས། ཇའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བའི་(熬茶汁, áo chá zhī) བར་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད། ས་གནས་ཆུའི་གཏེར་རྫས་ཀྱི་རྣམ་པ་ནི་«འབྲལ་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་» གྱི་གཙོ་གནད་ཁག་གི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པར་འདོད།
• ས་གཞི། སྨུག་པོའི་ནགས་ཀྱི་ས་(棕壤, zōngrǎng) སྟེ། སྐྱེ་ལྡན་གྱི་རྒྱུ་ཆ་༡.༠%ལྷག་ཡོད་པས། ཐོན་སྐྱེད་ཁང་པའི་ནང་དུ་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་ཁོར་ཡུག་ལེགས་པོ་ཞིག་གྲུབ།

༥. ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལག་རྩལ།

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ནང་དུ་བཟོ་རིམ་༢༩བར་འདུས་ཤིང་། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཇ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་ནས་རྙོག་འཛིང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་རིམ་པ་ཡིན། གཙོ་གནད་ཁྱད་ཆོས་ནི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱི་སྙིགས་སྦྱོར་ཡིན་ཏེ། དང་པོ་(སྔོ་ཆ་བཟོ་སའི་ས་གནས་སུ།) དང་གཉིས་པ་དངོས་སུ་ཅིང་ཡང་དུ་འབྱུང་བ་གཉིས་ཡིན།

• སྨུག་པོའི་སྔོ་ཆ་ཞིབ་བཤེར་དང་དབྱེ་འབྱེད། (黑毛茶筛分, hēi máo chá shāi fēn) སྐྱེལ་བའི་སྔོ་ཆ་ཞིབ་ཁྲ་དང་སྤུས་ཚད་ལྟར་དབྱེ་འབྱེད་བྱེད། དངོས་ཟོག་གཞན་དག་བྲལ་བར་བྱས་རྗེས། ལོ་མ་རིམ་པར་དབྱེ།
• རླན་གཤེར་དུ་སྤུངས་པ / གཉིས་པའི་སྙིགས་སྦྱོར། (渥堆发酵, wò duī fājiào) སྔོ་ཆར་ས་གནས་ཆུ་གཏགས་ནས་མཐོ་ཚད་དམའ་བའི་སྤུངས་འཇོག་བྱས་ཏེ། དྲོད་ཚད་༤༠–༦༠°C ཡོད་པའི་ནང་དུ་ཆུ་ཚོད་≈༡༢འཁོར་རིང་སྙིགས་སྦྱོར་བྱེད། རིམ་པ་འདི་ནི་སྔོ་ཆའི་འབྱུང་ཁུངས་སུ་བྱེད་པའི་དང་པོའི་སྤུངས་འཇོག་དང་མི་འདྲ།
• ཇའི་ཁུ་བ་བསྐོལ་བ། (熬茶汁, áo chá zhī) ཇའི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཆུ་དང་བསྐོལ་ནས་ཁུ་བ་མཐུག་པོ་ཞིག་བཟོ་སྟེ། — «ཇའི་སྤྱི་སྦྱིན» ཞེས་པ་དེ་གཞི་དཀྱིས་བྱེད་སྐབས་ཇའི་ཚོགས་པ་སྦྲེལ་བྱེད་དང་། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» ལ་གསོ་བའི་ཁོར་ཡུག་སྤྲོད་པར་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
• བརྔོ་བ། (炒茶, chǎo chá) ཇའི་ཚོགས་པ་དཀྲུག་བཅོས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐང་དུ་བཏང་ནས་རླན་ཚད་སྙོམས་དང་སྙིགས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པར་རོགས། ཤིང་ཤུན་གྱི་ཡ་ལགས་ཀྱི་མེ་རྫས་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
• ལྗིད་ཚད་དང་ཚད་གཞི། (司称, sī chēng) ཇག་འབྲས་རེ་རེར་ཇའི་ལྗིད་ཚད་ངེས་ཅན།
• རླངས་པས་བཏང་བ། (蒸茶, zhēng chá) དུས་ཐུང་ངུར་རླངས་པས་བཏང་སྟེ་ལོ་མ་ལྗིད་ཀྲོལ་གཏོང་བ་དང་གཞི་དཀྱིས་ལེགས་པོར་བྱེད།
• གཞི་དཀྱིས་ཀྱི་དབྱིབས་སུ་འཇོག་པ། (装模, zhuāng mú) ཇའི་ཚོགས་པ་ཤིང་གི་དབྱིབས་(སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན་ཨར་ལྕམ་རམ་ཤིང་ཤུན་གྱི་ཤིང་) ནང་དུ་འཇོག
• གཞི་དཀྱིས་ / «ཇ་འཛུགས་པ» (筑茶, zhù chá) དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་ཏུ་ངོས་འཛིན་བྱས་པའི་གལ་ཆེའི་རིམ་པ། བཟོ་བ་(筑茶匠, zhù chá jiàng) གིས་ཤིང་གི་ཐོ་བ་(木槌, mù chuí) བེད་སྤྱོད་དེ་དབྱིབས་ཀྱི་ནང་དུ་ཇ་བརྡབས་ནས་བཙིར་ཞིང་། བརྡབས་པའི་ཚད་ལ་ངེས་ཅན་ཞིག་དགོས་ཏེ། ཧ་ཅང་བརྡབས་ན་རླུང་མི་འགྲོ་བས་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» མི་འཚར། ཧ་ཅང་རྡུལ་ན་འཐོར་རྒྱུ་ཡོང་། འདི་ནི་རེག་ཚོར་དང་སྒྲ་ལ་བརྟེན་ནས་ཚད་ལྟ་བྱེད་ཅིང་། བཟོ་བ་ནས་བཟོ་བར་བརྒྱུད་དེ་ཡོང་།
• «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» འཚར་རྒྱས། (发花, fāhuā) ཁུར་ལྕི་ཤོས་ཀྱི་རིམ་པ་སྟེ། ཉིན་≈༡༢འཁོར་རིང་འགོར། གཞི་དཀྱིས་བྱས་པའི་ཇག་འབྲས་དེ་དངོས་གནས་ཁང་པ་(发花房, fāhuā fáng) ནང་དུ་འཇོག་ཅིང་། དྲོད་ཚད་༢༤–༢༨°C དང་རླན་ཚད་≈༧༥–༨༥% བར་དུ་སྲུང་། གནས་སྟངས་འདིའི་ནང་དུ་ཇའི་ལོ་མའི་སྟེང་དུ་ Eurotium cristatum ཕབས་འཚར་རྒྱས་འགོ་ཚུགས་ཤིང་། དེས་གསེར་མདོག་སེར་པོའི་ཐིགས་ཕྲ་མོ་— «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» (金花, Jīn Huā) ཆགས། རིམ་པ་འདི་དྲོད་ཚད་དང་རླན་ཚད་རིམ་གྱིས་འགྱུར་བའི་རིམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཡོད་དེ། — དེ་ནི་ཅིང་ཡང་གི་བཟོ་བས་གསར་གཏོད་བྱས་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་«མེ་ཏོག་འཚར་རྒྱས་ཀྱི་རིམ་པ་གསུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་དང་རླན་ཚད་ཚོད་འཛིན་ལག་རྩལ» (发花三阶段控温控湿技术) ཡིན།
• སྐམ་པོ་བཟོ་བ། (干燥, gānzào) རིམ་པ་གྲ་སྒྲིག་གིས་བྱེད་(梯度升温): དྲོད་ཚད་རིམ་གྱིས་མཐོ་རུ་གཏོང་སྟེ་༥༠°C ལ་སླེབས་རྗེས་དལ་བུས་མར་འབབ། འདིས་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་འཚོ་གནས་ནུས་པ་སྲུང་ཞིང་། ཇག་འབྲས་གས་རྒྱུར་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད།

༦. དབང་པོའི་ཤེས་ཚོར་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

• ཇ་སྐམ་པོའི་ཕྱི་དབྱིབས། གཞི་དཀྱིས་བཙིར་ཞིང་ཟུར་བཞི་པའི་ཇག་འབྲས་ཤིག་སྟེ། ཟུར་སྙོམས་པ་དང་ངོས་ལྡེབ་ལེགས། ངོས་ཀྱི་མདོག་ནི་ནག་པོ་དང་སྨུག་པོའི་མདོག་ཡིན་ལ། སྣུམ་རྒྱགས་ཀྱི་འོད་ལྡན། ཇག་འབྲས་ཤུལ་དུ་བཏང་ན། ནང་གི་ཇའི་ཚོགས་ལ་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་གསེར་མདོག་སེར་པོའི་ཐིགས་ཕྲ་མོ་མང་པོས་ཁེངས་ཤིང་། སྐར་མའི་གནམ་ངོས་སམ་ཁྲེ་ཡི་རྒྱུན་ལྟར་སྣང་། «མེ་ཏོག» མང་ཞིང་ཆེ་ན་ཇའི་སྤུས་ཚད་མཐོ།
• ཇ་སྐམ་པོའི་དྲི་མ། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་ཕབས་ཀྱི་དྲི་མ་(菌花香, jūn huā xiāng) ཁྱད་པར་བ་ཞིག་འཁོད་དེ། — ཕབས་གསར་པ་དང་སྦྲང་རྩིའི་མངར་བ་དམའ་མོ་ཞིག་གི་བར་གྱི་དྲི་མ་ཡིན། ལོ་ན་ཉར་ཚགས་ཀྱི་ཇར་ཤིང་རྙིང་པའི་དྲི་མ་(陈香, chén xiāng) གསལ་པོ་ཐོན་ཞིང་། ཉར་ཚགས་ཧ་ཅང་ཡུན་རིང་བྱས་པའི་ཇར་བསྲེག་བྱུག་གི་དྲི་མ་(樟香, zhāng xiāng) དྲོད་ལྡན་གྱི་ཤུགས་ཤིག་ཐོན།
• ཇ་ཁུའི་དྲི་མ། རྒྱས་པ་དང་ཡོངས་སུ་ཁེབས་པ་སྟེ། ཕབས་ཀྱི་དྲི་མ་གཙོ་བོར་གྱུར་ཞིང་། སྐམ་ཤིང་ཤུན། ཤིང་ཤུན། ཤིང་དྲོད་ལྡན་བཅས་ཀྱི་དྲི་མ་འཁོད། ཇ་རྙིང་པར་གསོ་རིག་དང་སྨན་ཁང་གི་དྲི་མ་(药香, yào xiāng) ལྡན།
• རོ། ཇ་ཁུའི་ཁྲོད་ནི་ཡོངས་སུ་ཚང་བ་དང་། མཐུག་པ། སྣུམ་རྒྱགས་ལྡན་པ་བཅས་ཡིན། རོ་ལ་གལ་ཆེའི་ཁྱད་ཆོས་གསུམ་ཡོད། བརྟན་ལྡན་དང་ཟབ་པ(醇厚, chún hòu) — «རྒྱས་པའི་ཟབ་ཚད» སྟེ། རྣོ་ངར་དང་ཟུར་རྣོན་མེད་པ། ལན་པར་སྐྱུར་མངར་(回甘, huí gān) — ཡུན་རིང་གི་མངར་བའི་ཇ་རོ། འཇམ་ཞིང་འདྲིས་པ(绵滑, mián huá) — དར་ལྟ་བུའི་འཇམ་ཁྱིལ། ཁ་ཚ་དང་སྤྱི་བ་ཕལ་ཆེར་མེད།
• ཇ་ཁུའི་མདོག ཚ་ལུ་མ་དང་དམར་པོ་སྟེ། ལྷན་སྐྱེས་གསལ་ལ་འོད་ལྡན་པ(橙红透亮) ཡིན་ལ། སྤོས་ཀྱི་གསར་པ་ལྟར་སྣང་། ཉར་ཚགས་མང་དུ་གཏོང་བ་དང་ལྟོས་ཏེ་དམར་སྨུག་གི་ཟབ་ཚད་ལྡན་པའི་ཚོན་གྱིས་འགྱུར།
• ཇ་ཞོ་(བསྐོལ་བའི་ལོ་མ།) སེར་སྨུག་གི་མདོག་ཅན། སྙོམས་པ། མཉེན་འཇམ་དང་ཁྱད་སྲིད་ལྡན། ལོ་མའི་སྟེང་དུ་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་ཤུལ་རྗེས་མཐོང་རྒྱུ་ཡོད།

༧. རྫས་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ།

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ལ་སྙིགས་སྦྱོར་ཐེངས་གཉིས་དང་ Eurotium cristatum གི་འཚོ་གནས་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་སྐྱེ་རྫས་རྫས་འགྱུར་གྱི་རྣམ་པ་ཞིག་ཡོད།

• མངའ་བསྙོངས་རྫས། ཇའི་མངའ་བསྙོངས་རྫས་ཀྱི་ཚད་≥ ༢༡% (དམིགས་བསལ་རིགས་ལ།) རྗེས་སྙིགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་ཁྲེ་ཏན་རྣམས་ཐེ་ཧྥ་ལ་ཝེན་དང་ཐེ་རུ་པི་ཅིན་དུ་འགྱུར་བས། རོ་འཇམ་དུ་གཏོང་ཞིང་ཇ་ཁུའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་མདོག་ཆགས།
• ཇའི་སིལ་ཀར། (茶多糖, chá duōtáng) ཇའི་རིགས་ཡོངས་ཀྱི་ནང་ནས་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་གཏོགས། སིལ་ཀར་ནི་ཚུད་ཁྲོད་དང་ཞག་ཚིལ་གྱི་རྫས་སྤྲོད་(སྣུམ་ཚིལ་) ཚོད་འཛིན་བྱེད་པར་གཙོ་གནད་ཀྱི་ལས་དབང་ཡོད།
• ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས། རང་དབང་ཨ་མི་ནོ་སྐྱུར་རྫས་ཀྱི་ཚད་≥ ༤.༧% (རིམ་པ་དང་པོར།) དེའི་ནང་དུ་L-ཐེ་ཨ་ནིན་ཡོད།
• ཆུར་ཞུ་བའི་བསྐྱེད་སྐྲུན་རྫས། (水浸出物) ≥ ༣༡.༣–༤༥% རིམ་པར་བརྟེན། — འདིས་ཇ་ཁུ་ཧ་ཅང་རྒྱས་པར་མཚོན།
• ཨལ་ཀ་ལོའི་རིགས། ཁོ་ཧྥེ་ཡིན། ཐེ་ཨོ་པོ་མིན། ཐེ་ཨོ་ཧྥི་ལིན། ཁོ་ཧྥེ་ཡིན་གྱི་ཚད་ནི་འབྲིང་ཙམ་ཡིན་ཏེ། སྙིགས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་ཆ་ཤས་ཤིག་སྦྲེལ་ནས་ཡོང་བས།
• གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཁྱབ་ཚན། ལྷག་པར་དུ་སེ་ལེ་ནི་ཡམ་གྱི་ཚད་མཐོ་ཞིང་ — ཀི་ལོ་སྒང་ལ་མི་གྲམ་༣༦.༣བར་སླེབས་(ཇའི་ཆ་སྙོམས་ལས་མངོན་གསལ་མཐོ་བ།) དེ་བཞིན་ཀེ་ལི་ཡམ། ཀལ་སི་ཡམ། ཧྥུ་རིན། མང་ག་ནིས། ཛིང་སོགས་ཀྱང་མང་།
• Eurotium cristatum གི་རྫས་སྤྲོད་རྗེས། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གིས་འཚོ་གནས་ཀྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་སྐྱེ་ལྡན་གྱི་ཤུགས་རྩལ་ལྡན་པའི་རྫས་མང་པོ་ཞིག་བསྐྱེད་དེ། — ཕྱིའི་སིལ་ཀར། སྐྱེ་ལྡན་སྐྱུར་རྫས། སྨིན་རྫས་(ལི་ཕ་སེ། པོ་རོ་ཏི་ཨ་སེ) བཅས་ཡིན་ལ། དེ་དག་གིས་ཇའི་ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ཆ་ཤས་ལུས་པོས་ལེན་ཐུབ་པར་བྱེད།
• བི་ཏ་མིན། A, C, E, K, B ཚོགས་པ(ནི་ཡ་སིན་ཡང་ཚུད།)

༨. ཕན་ནུས་ལྡན་པའི་ཡོན་ཏན།

• ཞག་ཚིལ་(སྣུམ་ཚིལ་) གྱི་རྫས་སྤྲོད་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ། ཇའི་སིལ་ཀར་དང་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་རྫས་སྤྲོད་རྗེས་མཉམ་དུ་འདུས་ནས་ལི་ཕ་སེ་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཏེ་ཞག་ཚིལ་གཏོར་བར་མགྱོགས་སུ་གཏོང་། ཁོ་ལེས་ཏ་རོལ་ཚད་མར་འཇོག་པའི་ནུས་པ་དེ་སྤྱིར་བཏང་གི་སྔོན་པོའི་ཇ་ལས་མངོན་གསལ་མཐོ་བར་བརྩི།
• ཁྲག་ནང་གི་ཀར་ཚད་སྙོམས་སུ་འཇོག་པ། སིལ་ཀར་གྱིས་གློ་ཁོ་སི་ནེ་སེ་ཀྱི་བྱེད་ནུས་སྐྱེད་སྲིང་བྱས་ཤིང་། ཕྲ་ཕུང་རྣམས་ཨིན་སུ་ལིན་ལ་མྱུར་དུ་ལེན་པར་བྱེད།
• ཁྲག་གནོན་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པ། ཐེ་ཨ་ནིན་དང་GABA (ག་མ་ཨ་མི་ནོ་བུ་ཏི་རིག་སྐྱུར་རྫས) གཉིས་ཀྱིས་སྙིགས་སྦྱོར་གྱི་རིམ་པའི་ནང་དུ་གྲུབ་པས། ཁྲག་གནོན་མར་འཇོག་པའི་ལས་དབང་དམའ་མོ་ཞིག་སྤྲོད།
• གནོད་བྱེད་རྡུལ་ཕྲའི་སྲུང་སྐྱོབ། ཇའི་མངའ་བསྙོངས་རྫས་ཀྱིས་རང་དབང་རྡུལ་ཕྲ་མེད་པར་བཟོས་ཏེ། ཕྲ་ཕུང་རྒས་པའི་རིམ་པ་དལ་དུ་གཏོང་།
• ཟས་འཇུ་ལེགས་སུ་གཏོང་བ། Eurotium cristatum ནས་བསྐྱེད་པའི་སྨིན་རྫས་མང་པོས་ཞག་ཚིལ་དང་ལྕི་བའི་ཟས་ཁུ་རུ་འགྱུར་བར་རོགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཐོག་ནས་འདི་ནི་ཤ་ཆང་དང་འོ་ཞོ་གཙོ་བོར་ཟ་བའི་འབྲོག་པའི་མི་རིགས་ལ་ཧྥུ་ཀྲོན་མེད་དུ་མི་རུང་བའི་རྒྱུ་མཚན་ཡིན།
• ནད་འགོག་ནུས་པ་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད་པ། སེ་ལེ་ནི་ཡམ་གྱི་ཚད་མཐོ་བས་ནད་འགོག་སྤྲི་རྫས་ཀྱི་སྐྱེད་སྲིང་བྱེད།
• དྲོད་སྐྱེད་པའི་ལས་དབང་། ཇའི་དྲོད་རང་(温性) གྱིས་གྲང་བའི་གནམ་གཤིས་དང་མཐོ་སྒང་ལ་དུས་འཚམས་པོ་ཡིན།
• ཕན་སྐྱེ་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་ལས་དབང་། གསོན་པོའི་ Eurotium cristatum གི་སྐྱེ་གཉེར་དང་དེའི་རྫས་སྤྲོད་རྗེས་ཀྱིས་རྒྱུ་མའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་ཚོགས་ལ་ཕན།

༩. ཇ་བཙོ་ཐབས།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད། ༡༠༠°C (འཁོལ་ཆུ།) ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་རྟག་ཏུ་འཁོལ་ཆུ་ཁོ་ན་བེད་སྤྱོད་དགོས་པའི་ཇ་ཉུང་ཤས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་ཏེ། ཇག་འབྲས་ཀྱི་མཐུག་པོའི་གྲུབ་ཚུལ་དང་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» རྣམས་དྲོད་ཚད་མཐོ་ཤོས་ཁོ་ནར་འབྱེད་པས་སོ།

• ཇའི་ཚད། ཆུ་སྣོན་༡༥༠–༢༠༠ མི་ལི་ལི་ཊར་ལ་སྒང་༥–༨ (ཐེངས་བཞག་བཙོ་ཐབས་ལ།) བཙོ་ཐབས་ལ་ཆུ་སྣོན་༢༠༠ མི་ལི་ལི་ཊར་ལ་སྒང་༥

• སྣོད་ཆ། ལེགས་ཤོས་ཀྱི་འདམ་ཀ

  • ཡི་ཞིང་གི་འཇིམ་པའི་ཇ་སྣོད་(紫砂壶) — དྲོད་ཚད་ལེགས་པོར་འཛིན་ཅིང་ཇ་ཆ་ཚང་འབྱེད།
  • ཇ་བཙོ་སྣོད་(煮茶器, zhǔ chá qì) — «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་ཐ་སྙོམས་ཀྱི་ཆ་ཤས་མངོན་གསལ་དུ་འདོན་པར་བྱེད་པའི་བདམ་པའི་ཐབས་ལམ།
  • ཀའེ་ཝན། — མྱུར་དུ་བཞག་ནས་བཏང་བར་མཁོ།

• རིམ་པ།

  ༡. ཇའི་ཚད་ཁག་ཅིག་ཁ་འབྱེད། ཇའི་གྲི་(茶刀, chá dāo) རམ་ཇའི་ཁབ་(茶针, chá zhēn) བེད་སྤྱོད་དེ་ཇག་འབྲས་ནས་དགོས་ངེས་ཀྱི་ཚད་འབྲལ་བར་བྱེད། ལོ་མ་རྡུལ་བར་མི་བྱེད་པར་ཟབ་ཟབ་བྱེད། ཚད་ཁག་དེའི་ནང་དུ་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» མཐོང་བ་ལེགས། ༢. ཇ་གཉིད་སད་པ། (醒茶, xǐng chá) འབྲལ་བའི་ཇ་དེ་སྐམ་པོ་དང་དྲོད་དུ་བཏང་བའི་སྣོད་ཆའི་ནང་དུ་སྐར་མ་༢༠–༣༠བཞག་ནས་རླུང་རྒྱག ༣. སྣོད་ཆའི་དྲོད་སྐྱེད། ཇ་སྣོད་དམ་ཀའེ་ཝན་ལ་འཁོལ་ཆུ་བཏང་ནས་བཀྲུ་བྱེད། ༤. འཁྲུད་ཇ། (洗茶, xǐ chá) ཇར་འཁོལ་ཆུ་བཏང་ནས་ལམ་སང་ཆུ་ཁུ་བཏོན། འདིས་རྡུལ་ཕྲ་སེལ་ཞིང་ལོ་མ་འབྱེད་པར་རོགས། ༥. བཞག་ཇ་དང་པོ། འཁོལ་ཆུ་བཏང་ནས་སྐར་མ་༡༠–༡༥བཞག་རྗེས་ཆ་ཧའེ(公道杯) ནང་དུ་བཏོན། ༦. རྗེས་མའི་བཞག་ཇ། ཐེངས་རེ་རེར་སྐར་མ་༥–༡༠རེ་རིང་དུ་གཏོང་། སྤུས་ཚད་ལེགས་པའི་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་ཐེངས་༡༠–༡༥དང་དེ་ལས་མང་བའི་བཙོ་བྱེད་ཐུབ། ༧. བཙོ་ཇ། (煮饮, zhǔ yǐn) གཞན་པའི་ཐབས་ལམ་ཞིག་སྟེ། བྱང་ནུབ་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡིན། ཇ་སྒང་༥ཆུ་སྣོན་༤༠༠–༥༠༠ མི་ལི་ལི་ཊར་ནང་དུ་བཅུག་ནས་འཁོལ་དུ་བཅུག་སྟེ། མེ་ཆུང་ངུར་སྐར་མ་༣–༥བཙོ། དེ་ལ་སྐྱུར་རྒྱུ་དམར་པོ་(红枣, hóng zǎo) འོ་མ། རམ་ནས་ཀྱི་ཞིབ། བཅས་སྣོན་ཆོག་སྟེ། — བོད་པ་དང་སོག་པོའི་ཇ་འཐུང་སྟངས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཡིན།

༡༠. ཉར་ཚགས།

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་ཡུན་རིང་དུ་ཉར་ཚགས་བྱེད་པ་མིན་ཚད། བྱེད་དགོས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ལོ་ན་སོང་བ་དང་ལྟོས་ཏེ་འཚར་རྒྱས་འོང་སྟེ། དྲི་མ་ཟབ་ཏུ་འགྲོ་ཞིང་། རོ་འཇམ་དྲོད་དང་མངར་བ་ཆགས་ལ། རིན་གོང་མཐོ་རུ་འགྲོ། རྒྱ་ནག་ནང་དུ་གཏམ་དཔེ་ཞིག་སྣང་སྟེ། «ལོ་གསུམ་ན་སྨན། ལོ་བདུན་ན་རིན་ཆེན།» (三年为药，七年为宝) ཞེས།

• གནས་སྟངས། སྐམ་པོ། མུན་ནག རླུང་གཏོང་ལེགས་པའི་ཁང་པ། དྲོད་ཚད་— ཁང་པའི་ཚད་ལྟར(༡༥–༢༥°C) ། རླན་ཚད་— ༧༠% ལས་མི་མཐོ་བ།
• སྣོད་ཆ། ཐོག་མའི་ཤོག་བུའི་ཐུམ་སྒྲིལ་རམ་འཁྱགས་ཐག་གི་ཤོག་བུ། ཡོངས་སུ་རླུང་འགྲོ་མི་ཐུབ་པའི་ཐུམ་སྒྲིལ་བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པར། — དལ་བུའི་སྲོག་ཆགས་ཕྲ་མོའི་འགྱུར་ལྡོག་མུ་མཐུད་དུ་འགྲོ་ཆེད་ཇར་«དབུགས་འབྱིན» དགོས།
• ཇའི་དགྲ་བོ། ཉི་འོད་དངོས། རྣོ་ངར་ཆེ་བའི་གཞན་གྱི་དྲི་མ་(སྨན་ཚོང་། བྱུག་སྤྱོད། ཁྱིམ་སྤྱོད་རྫས་སྦྱོར།) རླན་ཚད་ལྷག་པར་མང་བ་(མི་འདོད་པའི་ཧམ་འབུ་འཚར་རྒྱས་ཀྱི་ཉེན་ཁ།)
• ཉར་ཚགས་ཀྱི་ནུས་པ། གནས་སྟངས་ལེགས་ན་ཚད་ངེས་མེད། ལོ་ངོ་༢༠–༣༠དང་དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཇ་ནི་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་གྲགས་སྤྱོད་ཇར་བརྩི།

༡༡. རིན་གོང་དང་རྫུན་མ།

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་རིན་གོང་ནི་སྔོ་ཆའི་རིམ་པ། ཐོན་ལོ། ཐོན་སྐྱེད་པ་བཅས་ལ་བརྟེན་ནས་རྒྱ་ཆེན་པོར་འགྱུར། ཚོད་དཔག་ཙམ་ན། རིམ་པ་གཉིས་པ་— ཅིན་(སྒང་༥༠༠) རེར་ཡོན་༡༠༠–༢༠༠ནས། རིམ་པ་དང་པོ་— ཡོན་༤༠༠–༨༠༠ དམིགས་བསལ་རིམ་པ་— ཡོན་༡༠༠༠ དང་དེ་ལས་མཐོ། ལོ་ན་ཉར་ཚགས་དང་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» ལེགས་པོར་འཚར་བའི་ཇ་ནི་དེ་ལས་ཀྱང་རིན་གོང་མཐོ་རྒྱུ་ཡོད།

རྫུན་མ་ངོས་འཛིན་ཇི་ལྟར་བྱེད་དགོས་སམ།

• ཡིད་ཆེས་འཕེར་བའི་ཚོང་ཁང་ནས་ཉོ་བ། ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས་(地理标志产品) ཀྱི་ཡི་གེ་དང་ཅིང་ཡང་གི་ཐོན་སྐྱེད་པའི་མིང་གསལ་བོར་ཡོད་པའི་ཐོན་རྫས་འཚོལ།
• «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» ལ་དཔྱད་པ། ཇག་འབྲས་ཤུལ་དུ་བཏང་ན། — «མེ་ཏོག» རྣམས་མང་ཞིང་ཆེ་ལ(ཁྲེའི་འབྲུ་ལྟར།) གསེར་མདོག་སེར་པོ་ཡོད་པ་དང་། ཇག་འབྲས་ཀྱི་མཐུག་ཚད་ཡོངས་ལ་ཆ་སྙོམས་སུ་ཁྱབ་དགོས། དཀར་པོ། ལྗང་ཁུ། རམ་ནག་པོའི་ཐིགས་ཕྲ་ནི་མི་འདོད་པའི་ཧམ་འབུ་ཡིན་པར་མཚོན།
• དྲི་མར་བརྟག་པ། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གི་ཕབས་ཀྱི་དྲི་མ་ནི་གཙང་མ་ཡིད་དུ་འོང་བ་ཞིག་དགོས་ལ། དྲི་ངན། སྐྱུར་སོ། རམ་གཞན་དྲི་མ་མི་འཁོད་དགོས།
• ཇ་ཁུར་དཔྱད་པ། མདོག་ནི་ཚ་ལུ་དམར་པོ་སྟེ་ལྷན་སྐྱེས་གསལ་དགོས། ཇ་ཁུ་རྙོག་པ། མདོག་ནག་པོ། རམ་སྐྱ་བོ་ཡིན་ན་སྤུས་ཚད་ཞན་པའི་རྟགས།
• དོགས་པ་འཕེར་བའི་རིན་གོང་དམའ་པོར་ཟབ། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ངོ་མ་ནི་ལག་བཟོའི་ལས་ལྕི་ཆེ་བ་དང་ཐོན་སྐྱེད་ཡུན་རིང་བའི་ཐོན་རྫས་ཡིན་པས། ཁྲོམ་རའི་རིན་གོང་ལས་མངོན་གསལ་དམའ་བ་ཡིན་ན་དོགས་པ་བྱེད་དགོས།

༡༢. སྤྲོ་སྣང་གི་དོན་དགེ།

• ཇ་ཞིང་མེད་པའི་ཇ། ཅིང་ཡང་ནི་རྒྱ་ནག་ནང་དུ་གྲགས་ཅན་ཇ་བཟོ་བའི་ལྟེ་གནས་ཤིག་ཡིན་ཀྱང་། དེའི་ས་གནས་སུ་ཇའི་སྡོང་བོ་གཅིག་ཀྱང་མེད། ལོ་མ་ཡོངས་རྫོང་ཆེན་གཞན་ནས་སྤྱི་ལེ་བརྒྱ་ཕྲག་མང་པོའི་སྐྱེལ་འདྲེན་གྱིས་ཡོང་།
• ཀོག་ཉག་དང་ཤམ་ཕེན་དང་འདྲ་བ། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་«འབྲལ་དུ་མི་རུང་བའི་རྣམ་པ་གསུམ་» གྱི་རྩ་དོན་དེ་རྒྱུན་དུ་རྒུན་འབྲུམ་ལས་སྣོན་ནང་གི་ས་བབ་ཀྱི་གནས་ཚུལ་དང་དཔེ་བསྡུར་བྱེད་དེ། — ཇི་ལྟར་ཀོག་ཉག་ངོ་མ་ནི་ཀོག་ཉག་ས་ཁུལ་ཁོ་ནར་བཟོ་ཐུབ་པ་དང་། ཤམ་ཕེན་ནི་ཤམ་ཕེན་ས་ཁུལ་ཁོ་ནར་བཟོ་ཐུབ་པ་ལྟར། ཧྥུ་ཀྲོན་ངོ་མ་ཡང་ཅིང་ཡང་དང་བྲལ་དུ་མི་རུང་།
• བཤེར་དཔྱད་ཤེལ་འོག་གི་«གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» ཆེ་ཚད་༡༠༠–༢༠༠ ཀྱིས་བལྟས་པའི་སྐབས། Eurotium cristatum ནི་ཟླུམ་པོའི་གསེར་མདོག་གི་རྫས་སྐྱེས་ཕུང་བ་ལྟ་བུར་སྣང་ཞིང་། ཁྱབ་ཟེར་གྱི་གྲུབ་ཚུལ་ལྡན་ལ། ཆུང་དུས་ཀྱི་ཉི་མ་མེ་ཏོག་ལྟར་སྣང་།
• ཇ་དངུལ། ཆིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་དུས་སུ། ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་ཇག་འབྲས་རེ་རེར་ལྗིད་ཚད་≈སང་ལེ་༢.༥(旧秤5斤) ཡོད་པ་དེ་ཚོང་ལས་ཀྱི་ཚད་གཞི་ཅན་གྱི་ཚོང་ཚད་ཤིག་ཏུ་གྱུར་ཏེ། — རྒྱ་ནག་དར་ལམ་གྱི་«ཇ་དངུལ» ཞིག་ཡིན་ལ། དེས་རྟ། བལ། ཕྱུགས་རིགས་བཅས་ཉོ་ཚོང་བྱེད།
• ཡུ་ནེས་ཁོའི་ཤུལ་བཞག ༢༠༢༢ལོའི་ཟླ་བཅུ་གཅིག་པར། ཧྥུ་ཀྲོན་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་དེ་ཡུ་ནེས་ཁོའི་མིའི་རིགས་ཀྱི་དངོས་མིན་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་མཚོན་བྱེད་ཐོ་གཞུང་དུ་བཅུག་སྟེ། — ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལག་རྩལ་འདིར་འཛམ་གླིང་གི་གོ་གནས་ཐོབ་པར་ངོས་འཛིན་བྱས།

༡༣. གཞན་པའི་ཧེ་ཆྰ་དང་དཔེ་བསྡུར།

• ཨན་ཧྭ་ཧྥུ་ཀྲོན་ཆྰ (安化茯砖茶) ཧུ་ནན་གྱི་«གཉེན་ཉེ» ཞིག་སྟེ། ཨན་ཧྭ་རྫོང་དུ་ས་གནས་ཀྱི་སྔོ་ཆ་བེད་སྤྱོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བཅོས་བྱས་པའི་ལག་རྩལ་གྱིས་བཟོ། རོ་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་སྤྱི་བ་དང་«ས་དྲི» མང་བ་དང་། ཕབས་ཀྱི་མངར་བ་མངོན་གསལ་ཉུང་། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» ཡོད་ཀྱང་། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ལ་སྲོལ་རྒྱུན་གྱིས་མང་ཞིང་ཆེ་བས་གྲགས།
• ཆན་ལྱང་ཆྰ (千两茶) ཨན་ཧྭ་ནས་བྱུང་བའི་«ཆན་ལྱང་གི་ཇ» དེ་སྨྱུག་འདབ་ཀྱིས་ཐུམ་བརྒྱུངས་ཏེ་ལྗིད་ཚད་སང་ལེ་༣༦བར་ཡོད་པའི་ཆེན་པོའི་འཁྱིལ་འགྲོའི་གཞི་དཀྱིས་སུ་བཙིར། རོ་སྟོབས་པོ་ཆེ་དང་། སྤྱི་བ། དུ་བའི་དྲི་མ་མངོན་གསལ་ལྡན། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» སྤྱིར་མེད།
• ལིའུ་པའོ་ཆྰ (六堡茶) ཀོང་ཞིའི་སྨུག་པོའི་ཇ་སྟེ། བྱི་ཏེ་ལེ་སྟར་ཀའི་དྲི་མ་(槟榔香) ཁྱད་པར་བ་ཡོད། གཞི་རྩའི་ཐོག་ནས་ལག་རྩལ་གཞན་པ་ཞིག་གིས་བཟོ་བ་དང་། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག་འཚར་རྒྱས» ཀྱི་རིམ་པ་མེད། རོ་ནི་«ས་དྲི» དང་«ཕབས་དྲི» མང་བ་དང་། གཏེར་རྫས་ཀྱི་དྲི་མ་ལྡན།
• ཧྲུ་ཕུ་ཨར། (熟普洱) ཡུན་ནན་གྱི་ཧེ་ཆྰ་སྟེ། ཚོགས་པ་ཆེན་པོར་མགྱོགས་ཐུབ་ཀྱི་སྙིགས་སྦྱོར་(渥堆) བྱེད། རོ་ནི་སྤྱིར་བཏང་དུ་«ས་དྲི» མང་བ་དང་། རྙིང་པའི་ལོ་མའི་དྲི་མ་ལྡན། ཧྥུ་ཀྲོན་གྱི་རོའི་རྣམ་པ་ནི་དེ་ལས་འཇམ་ཞིང་མངར་བ་དང་། «གསེར་མདོག་མེ་ཏོག» གིས་བསྐྱེད་པའི་ཕབས་ཀྱི་དྲི་མ་ཁྱད་པར་བ་ལྡན།

མཇུག་བསྡོམས་སུ།

ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ནི་ཇའི་ར་སྤྲོད་དང་འགལ་བའི་གནས་ཚུལ་དུ་འཁྲུངས་པ་སྟེ། ཇ་ཞིང་ནང་མིན་པར། ཚོང་ལམ་གྱི་སྣོལ་འགྲུལ་ས་དང་། བྱང་ནུབ་རྒྱ་ནག་གི་རྩྭ་ཐང་དང་རྒྱ་མཚོའི་འཁྲིས་སར་འཁྲུངས། དེ་ནི་མིའི་ལག་རྩལ། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཕྱི་ནང་གི་གནམ་གཤིས། དང་ངོ་མཚར་ཆེ་བའི་ཕབས་ཤིག་བཅས་ཀྱི་མཉམ་འདུས་ལས་གྲུབ་ཅིང་། དེས་རྩིང་ཇའི་སྔོ་ཆ་«སྨུག་གསེར» དུ་བསྒྱུར། ཇའི་ཀ་ཐོར་རེ་རེའི་ནང་དུ་ཟབ་ཚད་དང་། རྙོག་འཛིང་། ལོ་རྒྱུས་བཅས་ལ་གཟིགས་པའི་མི་ཚོར། ཅིང་ཡང་ཧྥུ་ཀྲོན་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པ་ནི་ཁྱད་པར་བའི་འཇིག་རྟེན་ཞིག་ཏུ་ཐོན་པ་ལྟ་བུ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ལོ་ངོ་དྲུག་བརྒྱའི་རིང་ལ་ཇས་དངུལ་དང་། སྨན། དང་འབྲེལ་ལམ་བཅས་ཀྱི་ལས་ཀ་བསྒྲུབས་པའི་འཇིག་རྟེན་ཡིན། དེའི་དར་གྱི་འཇམ་ཁྱིལ། སྣུམ་རྒྱགས་ལྡན་པའི་རོ་ནི་ཕབས་ཀྱི་མངར་བ་དང་བཅས་ཏེ་ཇ་ཐུང་རྗེས་ཀྱི་ཡུན་རིང་དྲོད་སྐྱེད་པའི་རོ་མྱོང་། དེ་ནི་བུ་ག་མེད་པར་ཇ་འཐུང་བའི་སྒོ་ནས་གཞན་དུ་ཕྱིན་པ་སྟེ། ལུས་པོ་ཁོ་ནར་མ་ཟད། སེམས་ཀྱང་དྲོད་སྐྱེད་པར་བྱེད་པའི་སྤྱན་འདྲེན་ཞིག་ཡིན།