ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས

ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས (金佛玉翠, jīnfúyùcuì) ནི་ཁྲུང་ཆིང་ (重庆, Chóngqìng) ཞེས་པའི་མངའ་སྡེ་ཀྲུང་དབང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོའི་ནང་ཚན་ནན་ཆོན་ (南川区, Nánchuān Qū) ཁུལ་གྱི་གྲགས་ཅན་ལྗང་ཇ་ཞིག་ཡིན་ལ། རྒྱལ་ཡོངས་རིམ་པའི་ས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོབ་པའི་ཐོན་རྫས་ཤིག་ཡིན། མིང་གི་དོན་སྙིང་ནི «གསེར་གྱི་སངས་རྒྱས་རི་བོའི་གཡུ་ལྗང་» ཞེས་པ་དང་། འདི་ནི་འཛམ་གླིང་རང་བྱུང་ཤུལ་བཞག་ཡུ་ནེ་སི་ཁོའི་གཟིགས་བྱ་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་ (金佛山, Jīnfóshān) རི་བོ་དམ་པར་དངོས་སུ་མཚོན་པ་ཡིན། ཇ་འདེབས་ས་ཚིགས་ཀྱི་ཆེ་ཤོས་དེ་རི་བོ་དེའི་རྨང་ངོས་སུ་གནས་ཡོད། ནན་ཆོན་ཁུལ་དུ་ཇའི་ཞིང་ལས་ལོ་ངོ་ 1700 ལྷག་ཙམ་གྱི་ལོ་རྒྱུས་ཡོད་པ་དང་། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཞེས་པའི་རིགས་དེ་ནི་ 1993 ལོར་བཟོས་པ་སྟེ། ས་ཁུལ་དེའི་གནའ་རབས་ཀྱི་ཇ་ལུགས་དང་དེང་རབས་ཀྱི་བཟོ་སྦྱོང་ལག་རྩལ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པ་ཡིན།

1. རིགས་དབྱེ་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• རིགས། ལྗང་ཇ (绿茶, lǜchá) སྟེ་རྙིང་འཁྲུ་མ་བྱས་པ། གཏན་འཁྲུ་ཡི་ཐབས་ལམ་ལ་གཞིགས་ན། ཆའོ་ཆིང་ལུས་ཆ (炒青绿茶, chǎoqīng lǜchá) ཞེས་པའི་སྡེ་ཚན་དུ་གཏོགས་པ་སྟེ། ཁོག་སྒམ་ནང་བརྔོས་པའི་ལྗང་ཇ་ཡིན།
• རིགས་ཚན། རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་རང་བཞན་གྱི་ལྗང་ཇ། ས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས་སྲུང་སྐྱོབ་ཐོབ་པའི་ཐོན་རྫས་སུ་གཏོགས།
• འབྱུང་ཁུངས། རྒྱ་ནག མངའ་སྡེ་ཀྲུང་དབང་གི་གྲོང་ཁྱེར་ཆེན་པོ་ཁྲུང་ཆིང་གྲོང་ཁྱེར (重庆市, Chóngqìng Shì) ནན་ཆོན་ཁུལ (南川区, Nánchuān Qū)། ཐོན་སྐྱེད་ས་ཁུལ་ནི་ཁུལ་དེའི་ཤང་དང་གྲོང་སྡེ་ 29 ལ་ཁྱབ་པ་སྟེ། ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ཧྲུས་ཅང་ (水江镇) གྲོང་སྡེ་ནས་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐོའུ་ཏུའུ (头渡镇) གྲོང་སྡེ། ནུབ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཧྲེན་ཐུང་ (神童镇) གྲོང་སྡེ། བྱང་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐས་ཕིང་ཆང་ (太平场镇) གྲོང་སྡེ་བར་གི་ས་དུམ་ཡིན། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་ལྗོངས་རྒྱུའི་སྤྱོད་ཁུལ་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་དང་སྣུམ་སྐྱེས་ཀྱི་ཞིང་ལས་ས་ཁུལ་ཏ་ཀོན་ཡོན (大观园区) གི་མཐའ་འཁོར་མཚོ་བོད་མཐོ་སྨུག་གི་ཆགས་ཡུལ་མཐོ་ཚད་ 750–1200 མི་ཊར་བར་གཅིག་ཏུ་སྡོད་ཀྱི་ཡོད།
• ས་ཁམས་ཀྱི་ཟུར་ཐིག ནན་ཆོན་ཁུལ་ནི་ཕལ་ཆེར་ 28°46′–29°30′ བྱང་ཐིག 106°54′–107°27′ ཤར་ཐིག ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་རི་བོ་ནི་ 28°50′–29°20′ བྱང་ཐིག 107°00′–107°20′ ཤར་ཐིག

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་གལ་གནད།

• ལོ་རྒྱུས། ནན་ཆོན་ས་ཁུལ་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཇ་བཟོ་བྱེད་ཡུལ་གྱི་གནའ་ཤོས་ཤིག་ཡིན། ས་གནས་ཀྱི་ཇ་ལོ་རྒྱུས་ནི་ནུབ་ཀྲོའུ་དུས་རབས (སྤྱི་ལོ་གོང་ 11 – 8 དུས་རབས) ཙམ་ནས་ཐོག་མར་མཐོང་ཐུབ་པ་སྟེ། «ཧོ་ཡཱ་ཀོ་ཀྲི» (《华阳国志》 «ཧོ་ཧྭ་རིའི་ལྷོ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཟིན་ཐོ») ལྟར་ན། པ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱིས་ལོ་རེ་བཞིན་ཀྲོའུ་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྒྱལ་པོའི་ཕོ་བྲང་ལ་ཇ་འབུལ་བ་སོགས་གནང་སྲོལ་ཡོད། ཏང་དུས་རབས་རྗེས་མ (སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་ 9 པའི་མཇུག་ནས་ 10 པའི་སྟོད) སུ་ཇ་མཁས་པ་མའོ་ཝེན་ཞི (毛文锡, Máo Wénxī) ཡིས་ «ཆ་ཕུ» (《茶谱》 «ཇ་ཐོ་བཀོད་པ») ཞེས་པར་«ཧྥུ་ཀྲོའུ་ས་ཁུལ་དུ་ཇ་རིགས་གསུམ་ཐོན་ལ། དེའི་ནང་ནས་པིན་ཧོ་ཇ་ལེགས་ཤོས་ཡིན» ཞེས་འཁོད་ཡོད། པིན་ཧོ (宾化) ཞེས་པ་དེ་དེང་རབས་ཀྱི་ནན་ཆོན་ལ་མཚོན་ཞིང་། ལྷོ་སུང་དུས་རབས (སྤྱི་ལོ་དུས་རབས་ 12 པ) སུ་ «ཅན་ཡན་ཙ་ཅི» (《建炎杂记》 1162 ལོ) ཞེས་པའི་ཡིག་ཆར་«པིན་ཧོ་ཙའོ་ཚོང» (宾化早春) སྟེ་«པིན་ཧོའི་དཔྱིད་ཀྱི་སྔོན་འགྲོའི་ཇ» ཞེས་པ་རྒྱལ་སར་གྲགས་པ་བྱུང་ཡོད། ཇའི་མཁས་དབང་ལུའུ་ཡུས (陆羽) ཀྱི་རྩ་ཆེན་«ཇའི་རྒྱུད་» (《茶经》, Lù Yǔ) ལྟར་ནའང་པ་ཧྲན་ཞ་ཆོན (巴山峡川) གི་རི་རྒྱུད་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་ས་ཁུལ་དུ་གནའ་བོའི་ཇ་ཤིང་རྙིང་པ་གནས་ཡོད་པར་བཀོད་ཡོད།

  དེང་དུས་སུ་ནན་ཆོན་ས་ཁུལ་དུ་འཕེལ་རིམ་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་། 1939 ལོར་«ཅིན་ཧྥུ་ཇ་ཚོང་ཁང་» (金佛茶业公司) བཙུགས། 1970 ལོར་ནན་ཆོན་ས་ཁུལ་དེ་རྒྱ་ནག་གི་ཇ་འདེབས་རྫོང་ཁག་བརྒྱའི་ནང་ཚུད་ཅིང་། 1980 ལོར་ནན་ཆོན་ཇ་བཟོ་གྲྭ་སྐྲུན། 1970–80 དུས་སྐབས་སུ་ས་ཁུལ་དེ་«ཨོ་མེས» (峨眉牌) ཞེས་པའི་རྟགས་ཅན་གྱི་དམར་ཇ་ཞིབ་མོ (红碎茶, hóngsuìchá) ཞིག་གིས་གྲགས་པ་ཐོབ་པ་དང་། ཅི་ནེ་ཝ་ཨང་ 25 པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་ཟས་རིགས་འགྲེམས་སྟོན་དུ་གསེར་རྟགས་ཐོབ་པ་དང་། ཧྲང་ཧས་གྲུ་ཁར་བརྒྱུད་ནས་སྐྱེལ་སྐབས་བརྟག་དཔྱད་མི་དགོས་པའི་ཕྱི་འགྲེམས་ཐོན་རྫས་ཀྱི་གོ་གནས་ཐོབ་ཡོད། 1979 ལོར་ཇ་མཁས་ཆེན་ཝུས་ཅུས་ནུང (吴觉农, Wú Juénóng) དང་ལྷོ་ནུབ་ཞིང་ལས་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་རྣམས་ཀྱིས་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་རི་བོའི་སྟེང་དུ་རི་སྐྱེས་ཇ་ཤིང་གཉིས་སྟོང་ལྷག་རྙེད་པ་དེས། ས་ཁུལ་དེ་ཇའི་འབྱུང་ཁུངས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན་པ་ར་སྤྲོད་བྱས།

  ལྗང་ཇ་ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་དངོས་ཡོད་དེ་ནི་ 1993 ལོར་ནན་ཆོན་ཇ་ལག་རྩལ་ས་ཚིགས (南川茶技站) ཀྱིས་གསར་གཏོད་བྱས་པ་ཡིན། 2005 ལོ་ནས་བཟུང་«སན་ཞ་བུམ་པ» (三峡杯) འགྲན་བསྡུར་དུ་«ཁྲུང་ཆིང་གི་གྲགས་ཅན་ཇ་བཅུ» ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐེངས་དྲུག་མཚམས་བཀོད་པ་ཐོབ། 2005 ལོར་ཇ་དེས་རྒྱལ་སྤྱིའི་«ཧོ་མིང་བུམ་པ» (华茗杯) འགྲན་བསྡུར་དུ་གསེར་རྟགས་དང་། རྒྱ་ནག ཉི་ཧོང་ ལྷོ་ཀོ་རི་ཡ ཨ་རི་བཅས་ཀྱིས་ཞུགས་པའི་རྒྱལ་སྤྱིའི་«མཉམ་འབྲེལ་བུམ་པ» (联合会杯) འགྲན་བསྡུར་དུ་དངུལ་རྟགས་ཐོབ། 2008 ལོར་«སན་ཞ་བུམ་པ» ཨང་བདུན་པའི་ཞུགས་མཁན་ཁྲོད་དུ་གོ་གནས་དང་པོ་དང་། སྐབས་དང་པོའི་«ཁྲུང་ཆིང་གི་གྲགས་ཅན་ཇ་བཅུ» ཞེས་པའི་མཚན་སྙན་ཐོབ། 2010 ལོར་«སན་ཞ་བུམ་པ» ཨང་བརྒྱད་པའི་གསེར་རྟགས་མཁས་པའི་སྡེ་ཚན་དང་ལྟད་མོའི་སྡེ་ཚན་གཉིས་ཀར་གོ་གནས་དང་པོ་དང་མཉམ་དུ་ཐོབ། 2024 ལོར་ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ལྗང་ཇའི་རིགས་ཚན་ནང་རྒྱལ་སྤྱིའི་«ཏིང་ཆེང་ཇ་རྒྱལ་པོ» (鼎承茶王赛) འགྲན་བསྡུར་གྱི་མཐོ་ཤོས་«སྐར་དྲུག་གི་ཁྱད་འཕགས་གསེར་རྟགས» (六星特别金奖) ཐོབ། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཀྱི་བྲན་རིན་ནི་སྒོར་དུང་ཕྱུར་ 4.61 ཡིན་པར་གཞལ་ཡོད།

• མིང་གི་དོན། 金 (jīn) — «གསེར།» 佛 (fó) — «སངས་རྒྱས།» 玉 (yù) — «གཡུ། ཀེ་རུ།» 翠 (cuì) — «གཡུ་ལྗང་མདོག ལྗང་གུ» བཅས་ཀྱི་དོན་ཡིན། མིང་དེས་གསེར་གྱི་སངས་རྒྱས་རི་བོ (ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན) ཞེས་པའི་བརྗོད་བྱ་དང་ཇའི་མཚོན་དཔྱད་སྟེ། ཇ་སྐམ་པོ་དང་ཁུ་བ་གཉིས་ཀའི་ནང་འོད་འཕྲོ་བའི་གཡུ་ལྗང་མདོག་བཅས་སྙན་ངག་ལྟར་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པ་ཡིན། གསེར་གྱི་སངས་རྒྱས་རི་བོའི་མིང་ནི་དགོང་ཁའི་ཉི་མ་ནུབ་སྐབས་བྲག་གཡང་མང་པོར་གསེར་མདོག་གི་འོད་ཟེར་ཕོག་པས་སྟོང་ཕྲག་མང་པོའི་འོད་འཕྲོ་བའི་སངས་རྒྱས་དྲན་པ་ལས་ཐོབ་པ་སྟེ། སུང་དུས་རབས་ཀྱི་གླུ་དབྱངས་«ཝང་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་ཡའོ» (《望金佛山谣》) ནང་«ཅིན་ཧྥུ་ཧོ་ཚྭེ་ཝེས། ཕྱའོ་མིའོ་ཡུན་ཤ་ཅན» (金佛何崔嵬，缥缈云霞间 — «གསེར་གྱི་སངས་རྒྱས་རི་བོ་ཇི་ལྟར་མཐོ་ལྡན་ཞིག་ཡིན་ནམ། སྤྲིན་དང་སྤྲིན་དམར་གྱི་དཀྱིལ་ན་འཕུར་བཞིན་པ་ལྟར་») ཞེས་འཁོད་ཡོད།

• རིག་གཞུང་གི་གལ་གནད། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ནི་ནན་ཆོན་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་ངོ་སྤྲོད་དང་«བདག་པོའི་ཇ» ཡིན་ལ། «ཁྲུང་ཆིང་གི་གྲགས་ཅན་ཇ་གསུམ» (重庆三大名茶) གྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན། ཇ་འདི་ནི་འཛམ་གླིང་ཡུ་ནེ་སི་ཁོའི་ཤུལ་བཞག («ལྷོ་རྒྱ་ནག་གི་སྦྲག་རྡོའི་ཡུལ་ལྗོངས» ཀྱི་ཆ་ཤས་ 2014) ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་གྱི་རིག་གཞུང་གི་ཡུལ་ལྗོངས་དང་འབྲེལ་བ་འབྲལ་ཐབས་མེད་པ་ཡིན། ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་རི་བོའི་སྟེང་དུ་རི་སྐྱེས་གནའ་བོའི་ཇ་ཤིང (古茶树, gǔcháshù) སྐྱེས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ལ་ལྷོ་ནུབ་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོས་ལོ་ངོ་ 1400 ལྷག་ཡོད་པར་དཔག་ཡོད། ཇ་ཤིང་དེ་དག་ནི་«ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་གྱི་ངོ་མཚར་ལྔ» (金佛山五绝) ཞེས་པའི་གྲུ་བཞི་སྨྱུག་མ (方竹) དངུལ་མདོག་འཐེང་ཤིང (银杉) གིང་གོ (银杏) ཨོ་མེ་ཏོག (杜鹃) བཅས་དང་མཉམ་དུ་གྲངས་ཀྱི་ཡོད། «ནན་ཆོན་ཇ» (་Camellia nanchuanica H.T. Chang et Xiong) ཞེས་པའི་སྡེ་ཚན་ཁྱད་པར་བའི་ཇ་རིགས་དེ་སུན་ཡེ་སེན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་ཀྲང་ཧུང་ཏ (张宏达) གྱིས་རང་བྱུང་སྡེ་ཚན་ཞིག་ཏུ་གསལ་བཤད་བྱས་པ་དང་། «ཁྲུང་ཆིང་གི་ཞིང་ལས་རིགས་རྒྱུད་གལ་ཆེན་བཅུ» ཡི་ནང་དུ་བཀོད་ཡོད།

  ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བའི་ནང་«ནན་ཆོན་གྱི་སྣུམ་ཇ» (南川打油茶, Nánchuān dǎyóuchá) ཞེས་པའི་སྲོལ་རྒྱུན་གལ་ཆེན་ཞིག་གནས་པ་སྟེ། ཇ་དང་སྣུམ་དང་སྨན་བཅས་བརྔོས་ཏེ་གྲུབ་པའི་གར་མོའི་གཏུང་བཏུང་ཞིག་ཡིན་ལ། ས་གནས་མི་མང་གིས་ཤུགས་རྒྱག་ཆེད་དུ་འཐུང་བ་དང་«ཀན་ཅིན་ཐང» (干劲汤 — «ནུས་པའི་ཐང») ཞེས་འབོད།

3. རྩི་ཤིང་རིག་པའི་གསལ་བཤད་དང་ཆ་རྒྱུ།

• རིགས། གཙོ་བོའི་ཇ་རིགས་ནི་ཧྥུ་ཏིང་ཏ་པས་ཆ (福鼎大白茶, Fúdǐng Dàbáichá) དང་པ་ཡུས་ཐེ་ཙའོ (巴渝特早, Bāyú Tèzǎo) ཡིན་ལ། དེ་གཉིས་ཀ་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་གྲགས་ཅན་རིགས (国家级良种) ཡིན། སྤྱི་སྤྱོད་ཆ་རྒྱུ་ལྷག་མར་ས་གནས་ཀྱི་ལོ་མ་ཆུང་ངུའི་མང་ཚོགས་ཀྱི་«སི་ཁྲོན་ལོ་མ་ཆུང་ངུའི་ཚོགས་པ» (川小叶群体种, Chuān xiǎoyè qúntǐ zhǒng) ཞེས་པའི་རིགས་ཀྱང་སྤྱོད་ཀྱི་ཡོད། ཧྥུ་ཏིང་ཏ་པས་ཆ་ནི་ Camellia sinensis var. sinensis ཀྱི་རིགས་དབྱེའི་ཐེའུ་རྒྱས་ཆེ་བ་ཞིག་སྟེ། སྔོན་སྐྱེ་བ་དང་། སྤུ་ཕུང་ཆེ་བ། ཨ་མི་ནོམ་སིའི་ཚད་མཐོ་བ་བཅས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། པ་ཡུས་ཐེ་ཙའོ་ནི་ཁྲུང་ཆིང་གི་འདེམས་སྒྲུག་གི་ཧ་ཅང་སྔོན་སྐྱེའི་རིགས་ཤིག་དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་རིགས་ལས་ཉིན་ 7–10 སྔོན་དུ་འབྱོར་ཐུབ་པ་ཡིན།
• འབྱོར་དུས། གཙོ་བོའི་འབྱོར་དུས་ནི་དཔྱིད་ཀ་སྟེ། གཙོ་བོ་ཆིང་མིང (清明) དུས་ཆེན་གྱི་སྔོན་དང་དེའི་མཐའ་འཁོར (སྤྱི་ལོ་ཟླ་བཞི་པའི་སྟོད) ཡིན། དཔྱིད་ཀའི་འབྱོར་ཐོན་གྱིས་དགུན་ཁའི་རིང་གསོག་པའི་ཨ་མི་ནོམ་སི་སྐྱེས་རྒུའི་རྐྱེན་པས་རྒྱུ་ཆ་ཡར་རྒྱས་ཤོས་སྟེར་གྱི་ཡོད། དབྱར་དང་སྟོན་གྱི་འབྱོར་ཐོན་ནི་མང་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པའི་ཇ་བཟོ་བྱེད་པར་སྤྱོད།
• འབྱོར་ཚད། ཁྱད་འཕགས་རིམ་པ (特级) — ཐེའུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་འབུས་བཙུགས་ཀྱིན་པའི་རྐྱང་པ་ཆུང་ངུ་གཅིག (一芽一叶初展, yī yá yī yè chūzhǎn) དང་པོ་རིམ་པ (一级) — ཐེའུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས། གཉིས་པ་རིམ་པ (二级) — ཐེའུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གསུམ།
• ཆ་རྒྱུའི་དགོས་མཁོ། སོས་པ་དང་། གྲངས་མཉམ་ཡིན་པ། ཤེད་འཁྲུལ་གྱི་གནོད་པ་མེད་པ། རྩུབ་པ་དང་ཧ་ཅང་སྨིན་པའི་ལོ་མ་མེད་པ། ལོ་མ་སོས་པའི་ནང་ཇའི་ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ་གྱི་ཚད་ཉུང་མཐར་ 25% དང་། ཆུ་ནང་དུ་བཞུ་རྒྱུའི་ཚད་ཉུང་མཐར་ 47.4% ཡོད་དགོས།

4. ས་ཁམས་དང་འདེབས་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• གནམ་གཤིས་དང་ས་དབྱིབས། ནན་ཆོན་ཁུལ་ནི་སི་ཁྲོན་གཤོང་ས་དང་ཡུན་ནན་ཀུས་ཀྲོའུ་མཐོ་སྒང་གཉིས་ཀྱི་ཟུར་དུ་གནས་པ་དང་། མཚོ་བྱེར་རླན་གཤེར་ཆེ་བའི་རླུང་འཚུབ་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ས་ཁུལ་དུ་གཏོགས། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད་ནི་ 16.6 °C དང་། ལོ་རྒྱུས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས་ཆར་ཚད་ནི་ཕལ་ཆེར་ 1185 ཧའོ་མི་ཊར་ཡོད། ལོ་རེར་ན་བུན་ཡོད་པའི་ཉིན་གྲངས་ 200 ལས་བརྒལ། ཉིན་མཚན་གྱི་དྲོད་རྒྱས་ཁྱད་པར་ཆེན་པོ་ཡོད་པས། མྱུ་གུ་སྐྱེ་འཚར་དལ་དུ་གཏོང་བ་དང་ཨ་མི་ནོམ་སི་གསོག་པར་ཕན་པ་སྟེ། དཔྱིད་ཀའི་མྱུ་གུའི་ནང་རང་འགུལ་ཨ་མི་ནོམ་སིའི་ཚད་ 4.0% དང་དེ་ལས་མཐོ་བར་སླེབས་ཀྱི་ཡོད། ཁ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཉི་འོད་(ཁྱབ་གདལ་གྱི་འོད) ལས་དྲང་པོའི་ཉི་འོད་ལ་དབང་ཆ་ཆེ་བས་དྲི་ངད་དང་ཨ་མི་ནོམ་སིའི་ནུས་པ་སྔར་ལས་ཆེ་རུ་གཏོང་ཡོད།
• མཐོ་ཚད། མཚོ་ངོས་ལས་ 600–1200 མི་ཊར། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་སྙིང་པོ་ནི་ 750–1200 མི་ཊར་གྱི་མཐོ་སྨུག་གི་ཆགས་ཡུལ་ཡིན།
• ས་རྡོ། སྐྱུར་ཕྲན་ཅན་གྱི་སེར་པོའི་ས་རྡོ་དང་སྨུག་པོའི་ས་རྡོ (紫色土, zǐsè tǔ) ཡིན་ལ། ཕི་ཨེཆ་ཚད་ 4.5–6.5 དང་། དབང་འབྱུང་གི་རྫས་ཕུང་ཆེ་བ་ཡིན། ཐོན་སྐྱེད་སྙིང་པོའི་ས་དུམ་དེ་ཆུ་འགོ་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ས་ཁུལ་ཡིན་པས། སྦྱང་རྫས་བེད་སྤྱོད་བྱེད་མི་ཆོག
• འདེབས་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས། ཇ་ཞིང་རྣམས་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་རི་བོའི་ངོས་སུ་གནས་པ་དང་། རང་བྱུང་གི་ནགས་ཚལ་གྱིས་མཐའ་བསྐོར་བྱས་པས། སྐྱེ་དངོས་ཀྱིས་གནོད་པ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད་པ་དང་བྱེ་བྲག་གི་ཁོར་ཡུག་གི་གནམ་གཤིས་ཤིག་བསྐྲུན་ཡོད། ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་རི་བོ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་རིམ་པའི་རང་བྱུང་སྲུང་སྐྱོབ་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ཤུལ་བཞག་གི་གཟིགས་བྱ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན་པ་མ་ཟད། སྐྱེ་དངོས་སྣ་མང་རྒྱ་ཆེན་པོ (ཡིག་ཐོག་ཏུ་བཀོད་པའི་རྩི་ཤིང་དང་སྲོག་ཆགས་ཀྱི་རིགས་ 8,000 ལྷག) ལྡན་པས། དེས་ཇའི་ཆ་རྒྱུའི་སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་གཙང་མར་ཐད་ཀར་བྱེད་པ་ཡིན།

5. བཟོ་སྦྱོང་ལག་རྩལ།

ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ནི་བརྔོས་པའི་ལྗང་ཇའི (炒青, chǎoqīng) ལག་རྩལ་ལྟར་བཟོས་པ་དང་། ལག་པས་དབྱིབས་སྦྱོང་བྱེད་པའི་ཆ་ཤས་འདུས། ཆ་ཚང་གི་ལས་རིམ་ 28 ཡོད་པ་དང་། ས་ཁུལ་གྱི་དངོས་མིན་རིག་གཞུང་གི་ཤུལ་བཞག་ཏུ་གཏོགས། སྤྱིའི་རྩ་དོན་ནི «དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་མགྱོགས་གཏན་འཁྲུས་ཀྱིས་སོས་ཉམས་སྲུང་བ། དྲོད་ཚད་དམའ་བའི་དལ་བའི་སྐམ་ཡག་གིས་དབྱིབས་གཞི་གྲུབ་པར་བྱེད་པ» (高温快杀锁鲜，低温慢烘塑形) ཞེས་པ་ཡིན། གྲུབ་ཇའི་མཐའ་མའི་རླན་ཤུགས་ཚད་ནི་ 6.5% མི་བརྒལ།

1. ལོ་མ་སོས་པའི་བརྐྱང་བཞག (鲜叶摊放 — xiānyè tānfàng): བསྡུས་པའི་ཆ་རྒྱུ་རྣམས་རླུང་འགྲོ་ཡག་པའི་ཁང་པའི་ནང་སྲབ་མོའི་རིམ་པར་ཆུ་ཚོད་ 4–6 བར་བརྐྱང་བཞག་བྱེད་པ་སྟེ། ཆ་ཤས་ལྡན་པའི་རླན་ཤུགས་ཤོར་དུ་འཇུག། ལས་རིམ་འདིས་རྩི་གནས་ཀྱི་ཀེ་ཊི་ཆིན་གྱི་ཚད་དམའ་རུ་གཏོང་བ་དང་། ལོ་མ་དྲོད་ཀྱིས་གཏན་འཁྲུ་བྱེད་པར་གྲ་སྒྲིག་བྱེད་ཅིང་། ཁ་བའི་རོ་ཆུང་དུ་གཏོང་བ་དང་རོ་འཇམ་པོར་བྱེད།
2. «ལྗང་གསོན་གསོད་པ» (杀青 — shāqīng): ཁོག་སྒམ་གྱི་འཕྲུལ་ཆས་སུ་དྲོད་ཚད་ 200–240 °C བར་བྱས་ཏེ་རྙིང་འཁྲུའི་ནུས་པ་གཏན་འཁྲུ་བྱེད། «དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་མགྱོགས་གསོད» (高温快杀) ཀྱི་རྩ་དོན་སྤྱད་དེ། སྐད་ཅིག་གིས་འཚེ་འཁྲུ་འགོག་པ་དང་ཆ་རྒྱུའི་སོས་པའི་རང་བཞིན་སྲུང་བ།
3. བསྒྲིལ་སྦྱོང་བྱེད་པ (揉捻 — róuniǎn): རན་པའི་གནོན་ཤུགས་ཀྱིས་སྐར་མ་ 10–15 བར་ཡང་མོར་བསྒྲིལ་སྦྱོང་བྱེད། ལས་འགན་ནི་ཆ་རྒྱུའི་ཕོ་བྲང་གི་ཁུ་བ་ཕྱིར་འདོན་པ་དང་། སྒྲོམ་གཞི་ཚལ་གཅོད་མི་བྱེད་པར་ལོ་མར་ཐོག་མའི་དབྱིབས་སྤྲོད་པ་ཡིན།
4. གདོང་བསྲེག་དང་དབྱིབས་གཞི་སྦྱོང་བ (理条 — lǐtiáo): ཁྱད་པར་བའི་ཡོ་ཆས་ཀྱིས་ 80–100 °C བར་དྲོད་སྤྲོད་ཀྱིས་ཇ་ཤུལ་རྣམས་དྲང་པོ་དང་ཕན་ཚུན་མཉམ་འགྲིག་ཡོང་བར་བྱེད་པ་སྟེ། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར་པའི་«དྲང་ཞིང་ཁ་གཏིང་» གི་དབྱིབས་འཛུགས་པར་བྱེད།
5. སྤུ་ལྡན་དབྱིབས་སྦྱོང་བྱེད་པ (做形提毫 — zuòxíng tíháo): ལག་པའི་ལས་རིམ་སྟེ། ལག་རྩལ་མཁས་པས་ལག་མཐིལ་གྱིས་ལོ་མ་བསྒྲིལ་སྦྱོང་བྱེད་ཅིང་། ངོས་སུ་ཕྲ་མོའི་དཀར་པོའི་སྤུ (毫, háo) ཕྱིར་འདོན་པ་དང་། དེས་ཇ་སྐམ་པོར་ཁྱད་པར་བའི་དངུལ་མདོག་གི་ལྡངས་ཤུགས་སྤྲོད།
6. མཐའ་མའི་སྐམ་ཡག (足干 — zúgān): རླན་ཤུགས་མཐའ་མར་ ≤ 6.5% སླེབས་པའི་དམིགས་ཡུལ་བཟུང་སྟེ་ 60–80 °C བར་དལ་པོའི་ངང་སྐམ་ཡག་བྱེད། དལ་པོའི་དྲོད་ཀྱིས་ཡུན་རིང་པོར་སྲོས་པས་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་གཏན་འབེབས་བྱེད་པ་དང་། ཉར་ཚགས་སྐབས་ཀྱི་དྲི་ངན་སྔོན་འགོག་བྱེད།
7. སེལ་འབྱེད་དང་འཁྲུལ་རྫས་སུབ་པ (整理去杂 — zhěnglǐ qùzá): སྡོང་བོ་དང་དུམ་ཆག་དང་ཚད་གཞི་མིན་པའི་ཆ་ཤས་སེལ་བ་དང་། ཆེ་ཆུང་དང་གྲངས་མཉམ་ལ་གཞིགས་ཏེ་རིམ་པར་དབྱེ་བ།

6. དབང་པོའི་ཚོར་བའི་ཁྱད་ཆོས།

• ཇ་སྐམ་པོའི་ཕྱི་མདོག ཇ་ཤུལ་རྣམས་དྲང་པོ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ། ལྗིད་ཆེ་བ (紧直重实, jǐnzhí zhòngshí)། ཁ་ཏོག་ནི་སྣུམ་མདོག་གི་བཀྲག་མདངས་གསལ་པོ (绿润, lǜrùn) དང་མངོན་གསལ་གྱི་དངུལ་སྤུ་ལྡན་པའི་ཟབ་མོའི་ལྗང་གུ་ཡིན། དབྱིབས་ནི་དྲང་པོའི་སྒམ་བུ (紧直形, jǐnzhí xíng) དང་། གྲངས་མཉམ་ཚད་མཐོ་བ།
• ཇ་སྐམ་པོའི་དྲི་ངད། མངོན་གསལ་གྱི་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི (栗香, lìxiāng) དང་སོས་པའི་ལྗང་གུའི་གཙང་མའི་དྲི་རྒྱུ། མཐོ་སྒང་གི་ཚོང་རིམ་ལ་མཚམས་འཇོག་ཁྱད་པར་བའི་«གྲང་བའི་དྲི» (冷香, lěngxiāng) ཞེས་པ་འོད་སྟོང་སྐབས་ཕྱེ་བའི་དྲི་ཡོད།
• ཇ་ཁུའི་དྲི་ངད། བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་གཙོ་བོར་གནས་པ་དང་བཞུ་བ་མང་པོར་བརྟན་པར་གནས (栗香持久)། སྟེང་གི་དྲི་ངད་དུ་ན་ཞོན་པའི་ལྗང་ཇའི་གཙང་མའི་སོས་པ (清香, qīngxiāng) ཡོད། དྲི་ངད་མཐོ་བ་དང་ལྕང་ལྕང་བ (高香, gāoxiāng) སྟེ། ལྗིད་པ་དང་རྩྭའི་དྲི་རླན་མེད་པ།
• རོ། ཐུངས་ཚད་ཆེ་བ་དང་། རྒྱས་པ། འཇམ་པོའི་སྣུམ་ངོར (浓醇, nóngchún) ཡོད་པ་སྟེ། ལྗང་ཇའི་ཆ་སྙོམས་ལས་མཐོ་བའི་ཇའི་«གཟུགས་པོ» ཚོར་བ་ཡོད། མངོན་གསལ་གྱི་སོས་པ་དང་སེམས་ཀྱི་དགའ་འགུལ (鲜爽, xiānshuǎng) ནི་ཨ་མི་ནོམ་སིའི་ཚད་མཐོ་བའི་རྐྱེན་པས་ཡིན། བརྟན་ཞིང་རིང་པོར་སྡོད་པའི་མངར་བའི་རྗེས་རོ — ཧུས་ཀན (回甘, huígān)། ཁ་བ་དང་བསྐམ་ཚོར་ཧ་ཅང་ཉུང་།
• ཇ་ཁུའི་མདོག འཇམ་པོའི་ལྗང་གུ་དང་། གསལ་ཞིང་འོད་གསལ (嫩绿明亮, nèn lǜ míngliàng) ཡོད་པ་དང་། བསྐྱར་བཞུ་སྐབས་སེར་པོའི་ལྗང་གུར་འགྱུར།
• ཇ་ཤུལ (བཞུས་པའི་ལོ་མ) སེར་པོའི་ལྗང་གུ་དང་འོད་གསལ (黄绿明亮) ཡོད་པ་དང་། ཐེའུ་དང་ལོ་མ་ཡོངས་རྫོགས་ཡིན་པ། དྲང་པོ། རྒྱུ་ཞན་ལྡན་པ། ཆེ་ཆུང་གི་གྲངས་མཉམ་ཡག་པོ་ཡོད།

7. རྫས་འགྱུར་གྱི་ཁྱབ་ཚུལ།

• ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ (ཀེ་ཊི་ཆིན) གྲུབ་ཇའི་ནང་ཇའི་ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ་ཚད་ཉུང་མཐར་ 25% ཡོད། གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་ནི EGCG (ཨི་པི་ཀེ་ཊི་ཆིན-3-ཀེ་ལེ་ཊི) དང་ EGC དང་ ECG བཅས་ཀྱི་སྡེ་ཚན་གྱི་ཀེ་ཊི་ཆིན་ཡིན། ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ་གྱིས་དབྱིང་འགོག་གི་བྱེད་ནུས་དང་། ཁ་བསྐམ་གྱི་རོ་ཡི་རྨང་གཞི། ཇ་ཁུའི་«གཟུགས་པོ» བཅས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། ཐང་གཤོང་གི་ལྗང་ཇ་དང་བསྡུར་ན། ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་གྱི་རི་ཁུལ་གྱི་གནས་ཚུལ་གྱིས་ཀེ་ཊི་ཆིན་དང་ཨ་མི་ནོམ་སིའི་བར་གྱི་བསྡུར་ཚད (ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ་དང་ཨ་མི་ནོམ་སིའི་ཚད་གཞི་དམའ་བ) མངོན་གསལ་ཅན་དུ་གྱུར་ཡོད་པས། ཁ་བསྐམ་ཚོར་བྱུང་མི་སྲིད་པར་རོ་འཇམ་ཞིང་རྒྱས་པ་གྲུབ་ཡོད།
• ཨ་མི་ནོམ་སི། རང་འགུལ་ཨ་མི་ནོམ་སིའི་ཚད་ཉུང་མཐར་ 4.0% (དཔྱིད་ཀའི་ཆ་རྒྱུའི་ནང) ཡོད་པ་སྟེ། ལྗང་ཇའི་ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཚད་ 2.0–3.5% ལས་དོད་པོས་མཐོ་བ་ཡིན། ཆེ་ཤོས་ནི L-ཐི་ཡ་ནིན (L-茶氨酸, L-cháānjīsuān) ཡིན་ཞིང་། དེས་«གཟུགས་པོའི་བདེ་བ» (甘味) དང་«ཨུ་མ་མི» ཚོར་སྣང་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། L-ཐི་ཡ་ནིན་གྱིས་ཞི་གནས་སུ་གཏོང་བའི་དམིགས་གཏད་ཀྱི་བྱེད་པ་འཇམ་པོའི་སྒོ་ནས་བྱེད་ཅིང་། ཁོ་ཧྥེ་ཡིན་གྱི་སྐུལ་སློང་གི་ནུས་པ་དང་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད།
• ཆུ་ནང་བཞུ་རྒྱུ། ཉུང་མཐར་ 47.4% ཡོད་པ་སྟེ། བཞུ་རྒྱུའི་ནུས་པ་མཐོ་བ་དང་ཇ་ཁུ་རྒྱས་པར་གསལ་སྟོན་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
• ཨལ་ཀ་ལོས། ཁོ་ཧྥེ་ཡིན (咖啡碱, kāfēi jiǎn) དང་ཐི་ཡོ་བྲོ་མིན། ཐི་ཡོ་ཧྥི་ལིན། མཐོ་སྒང་གི་ཇའི་ནང་ཁོ་ཧྥེ་ཡིན་གྱི་ཚད་ནི་ཐང་གཤོང་གི་ཇ་ལས་ཕལ་ཆེར་ཅུང་མཐོ་བ་ཡོད་པ་སྟེ། འཚར་སྐབས་རིང་བའི་རྐྱེན་པས་ཡིན།
• ཝི་ཊ་མིན། ཝི་ཊ་མིན་ཅི (ཨས་ཁོར་བིཀ་ཨེསིད) — ལྗང་ཇའི་ལོ་མ་སོས་པའི་ནང་གི་ཚད་དེ་ཟས་རིགས་ཀྱི་ནང་ཆེ་ཤོས་ཤིག་ཡིན་ནའང་། བརྔོས་སྐབས་ཆ་ཤས་ཤིག་ཉམས་འགྲོ་བ་ཡོད། དེ་བཞིན་ཝི་ཊ་མིན་ཨང་བོད་སྡེ་ཚན (B₁, B₂) དང་ཝི་ཊ་མིན་ཀེ ཝི་ཊ་མིན་ཨི་བཅས་ཡོད།
• གཏེར་རྫས། ཀ་ལིམ། མང་ག་ནིས། ཟིང་ཀ། ཧྥུ་ཨོ་རིན། ཧྥོ་སི་ཧྥོ་རས། མེ་རིའི་འབྱུང་ཁུངས་ཅན་གྱི་སྨུག་པོའི་ས་རྡོས་ཇའི་ལོ་མར་ཞིབ་ཕྲའི་གཏེར་རྫས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པོར་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད།
• རྩི་སྣུམ། བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་གྲུབ་པར་འགན་འཁུར་བ་དང་། གཙོ་བོའི་རླུང་བཞུར་རྒྱུ་ཆའི་ནང་ལི་ན་ལཱོལ། གེ་ར་ནི་ཡོལ། ཧྥེ་ནིལ་ཨ་སི་ཊལ་ཌི་ཧཡིཌ། བརྔོས་སྐབས་གྲུབ་པའི་ཕི་ར་ཛིན་བཅས་ཡོད།

8. ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

1. དབྱིང་འགོག་གི་རྒྱབ་སྐྱོར ཀེ་ཊི་ཆིན་ནི་རང་བྱུང་གི་དབྱིང་འགོག་ནུས་པ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་སྟེ། EGCG གྱིས་རང་འགུལ་གྱི་ཕོ་རོང་གཏོར་རྫས་ཞི་དུ་གཏོང་བ་དང་ཕོ་བྲང་གི་སོར་སྲུང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད།
2. སྐུལ་སློང་དང་དམིགས་གཏད་ཀྱི་ནུས་པ། ཁོ་ཧྥེ་ཡིན་དང་L-ཐི་ཡ་ནིན་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཁོ་ཧྥེ་ལ་མངོན་པའི་རྣོ་ངར་དང་གཟེར་ཡང་མེད་པར་འཇམ་ཞིང་བརྟན་པའི་སེམས་ཤུགས་སྤྲོད་ཀྱི་ཡོད། L-ཐི་ཡ་ནིན་གྱིས་དོ་སྣང་གི་གཅིག་སྡུད་ཆེ་རུ་གཏོང་བ་དང་ཤེས་རྟོགས་ཀྱི་གསལ་ཆ་སྲུང་སྐྱོང་བྱེད།
3. ཞལ་འཇུ་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། ལྗང་ཇའི་ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ་གྱིས་ཞལ་འཇུའི་རྙིང་འཁྲུའི་རྫས་འཕྲོད་བྱེད་པར་སྐུལ་སློང་བྱེད་ཅིང་། ཟས་རྗེས་ཀྱི་གནས་ཚུལ་ལྷོད་དུ་གཏོང་ཐུབ།
4. སྙིང་རྩའི་རིམ་པར་རྒྱབ་སྐྱོར། ལྗང་ཇ་རྒྱུན་དུ་འཐུང་བ་དང་འབྲེལ་ནས་ཚིལ་གྱི་གནས་ཚད་ལེགས་སུ་གཏོང་གི་ཡོད་པ་སྟེ། ཀེ་ཊི་ཆིན་གྱིས་ཁོ་ལེས་ཊ་རོལ་གྱི་ཚད་ལ་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།
5. རྫས་འགྱུར་གྱི་རྒྱབ་སྐྱོར། ཕོ་ལི་ཧྥེ་ནོལ་དང་ཁོ་ཧྥེ་ཡིན་མཉམ་དུ་དྲོད་འབར་གྱི་རིམ་པར་སྐུལ་སློང་བྱེད་ཅིང་། རྫས་འགྱུར་དང་ལྷོད་གཡོའི་ཚོར་སྣང་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད།
6. སྲིན་འགོག་དང་གཉན་ཚད་ཞི་བའི་བྱེད་པ། ཀེ་ཊི་ཆིན་གྱིས་ཁ་ནང་གི་ནད་འབྱུང་སྲོག་ཕྲ་རབས་མང་པོར་སྲིན་འགོག་གི་བྱ་གཞག་སྟོན་པ་དང་། རྙིལ་དང་སོའི་འཕྲོད་བསྟེན་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར་བྱེད།
7. ཤེས་རབ་ཀྱི་བྱེད་ནུས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། L-ཐི་ཡ་ནིན་གྱིས་ཀླད་པའི་ཨལ་ཧྥ་གཡོ་ཤུགས་ལ་སྙོམས་སྒྲིག་བྱེད་ཅིང་། ལྷོད་དུ་གྱུར་པའི་གཅིག་སྡུད་ཀྱི་གནས་བབ་ཡོང་བར་རོགས་པ་བྱེད།

9. བཞུ་ཐབས།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད། ཚད་ལྡན་གྱི་ཧྲེལ་དམའི་ནང་བཞུ་བར་ 80–85 °C དང་། ཀེ་ཝན (གུང་ཧྥུ་ཐབས་ལམ) གྱི་ཐོག་མའི་འཁྲུད་པར་ 85 °C སྤྱོད། ཆུའི་དྲོད་ཚད་ 90 °C ལས་མཐོ་བ་སྤྱོད་མི་ཆོག་པ་སྟེ། སོས་པའི་རང་བཞིན་ཉམས་འགྲོ་བ་དང་ཁ་བ་ཚད་མེད་པར་འཕྲོ་སྲིད།
• ཇའི་ཚད། ཧྲེལ་དམའི་ཐབས་ལམ་དུ 3 གཱམ་ལ་ 150 མི་ལི་ཊར (བསྡུར་ཚད 1:50) དང་། ཀེ་ཝན་གྱི་གུང་ཧྥུ་ཐབས་ལམ་དུ 5–6 གཱམ་ལ་ 120 མི་ལི་ཊར།
• སྣོད་བཅ། ཧྲེལ་དམའ་ནི་«ཐེའུ་གར་སྟེགས» (芽叶竖立, yáyè shùlì) ལྟ་བར་ཕུལ་བྱུང་གི་ཡོ་བྱད་ཡིན་པ་སྟེ། ཇམ་པོའི་ཐེའུ་རྣམས་ཆུའི་ནང་གཞུང་དུ་ལྡང་སྟེ་ལྟད་མོའི་རྣམ་པ་ཞིག་གྲུབ། དཀར་པོའི་ཚ་ཡོལ་གྱི་ཀེ་ཝན་ནི་དྲི་ངད་ཕྱེ་བ་དང་བཞུ་དུས་ཚོད་འཛིན་བྱེད་པར་སྤྱོད། ཡི་ཞིང་ཇ་དམ་ནི་སྤྱོད་ཆོག་ནའང་། དྲི་ངད་ཀྱི་ཕྲ་ཞིང་ཞིབ་པའི་ཆ་ཤས་«སྣུབ» སྲིད།
• བྱ་རིམ།
  1. སྣོད་བཅ་ཆུ་ཚ་པོས་དྲོད་སྤྲོད་བྱས་རྗེས་ཆུ་བཤུས།
  2. ཇ་བླུགས།
  3. *ཧྲེལ་དམ (上投法, shàngtóufǎ — སྟེང་ནས་བླུག་པའི་ཐབས) དུབ་གསུམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ལ་ཆུ་བླུགས་ཏེ། ཇར་ཆུ་ཚོད་ 2–3 རླན་དུ་འཇུག དེ་ནས་ཆུ་དུབ་བརྒྱད་ཀྱི་ཆ་ཤས་སུ་ཚང་བར་བླུགས། ཆུ་ཚོད་ 2–3 བར་བཟོས་ཏེ། གཞུང་དུ་ལྡང་བའི་ཐེའུ་ལ་ལྟ་སྐྱོང་བྱེད། ཆུ་སྣོན་ཐེངས་གསུམ་བྱེད་ཆོག
  4. ཀེ་ཝན (གུང་ཧྥུ) ཐུང་ངུའི་འཁྲུད་པ (སྐར་ཆ་ 5) 85 °C ཡི་ཆུས་བྱས་རྗེས་ཆུ་བཤུས། བཞུ་བ་གཉིས་པར་སྐར་ཆ་ 20 དང་། གསུམ་པ་དང་དེ་ཕྱིན་པ་རྣམས་ལ་རེ་རེར་སྐར་ཆ་ 10 རྒྱས་སུ་གཏོང་བྱེད། བཞུ་བ་ 4–6 བྱེད་ཆོག
  5. ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ཆུ་ནི་འཇམ་པོའི་མིག་ཆུའམ་འཚག་ཆུ་ཡིན།

10. ཉར་ཚགས།

• རླུང་ངེས་ཅན་གྱི་ཐུམ་སྒྲིལ (ཟུག་འཛིན་ངམ་ཧ་ཡང་གི་སོག་མའི་ཁུག་མ་གཏིང་ཟབ་ཅན་ཞིག་སྟེ། ཚོན་རྟགས་ཡོད་པ) དང་། གཞན་གྱི་དྲི་ངན། དྲང་པོའི་ཉི་འོད། རླན་ཤུགས་བཅས་ལས་སྲུང་དགོས།
• ལེགས་ཤོས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ནི་ 0–5 °C (གྲང་སྒམ) ཡིན། མ་ཕྱེ་གོང་གྲང་སྒམ་ནས་ཕྱིར་ཕྱུང་བའི་ཁུག་མ་དེ་ཕྱེ་མེད་པར་ཁང་པའི་དྲོད་ཚད་དུ་སླེབས་པར་བྱེད་དགོས་པ་སྟེ། ལོ་མའི་ངོས་སུ་རླན་ཆུ་འཁྱགས་པ་སྔོན་འགོག་བྱེད།
• གྲང་སྒམ་དུ་ཉར་བའི་མ་ཕྱེ་བའི་ཐུམ་སྒྲིལ་གྱི་ཚད་ཡོད་དུས་ཚོད་ནི་ཟླ་བ་ 18 བར་ཡིན། ཕྱེས་རྗེས་ཟླ་བ་ 4–6 བར་བེད་སྤྱོད་བྱེད་རྒྱུར་འོས་སྦྱོར་ཡོད།
• ཇ་སོས་པ (新茶) ཐོག་མའི་བཞུ་བར་སྔོན་དུ་བཟོས་རྗེས་ཉིན་ 7–15 བར་ཉར་ན་ལེགས་པ་སྟེ། དུས་སྐབས་འདིའི་རིང་བརྔོས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ལྷག་མའི་«མེའི་རླུང» (火气, huǒqì) ཞེས་པ་སངས་ཏེ། རོ་སྔར་ལས་ཟླུམ་པོར་འགྱུར།

11. རིན་གོང་དང་བཅོས་མ།

• རིན་གོང་གི་ས་ཚད་དང་རིན་གོང་གི་རྒྱུ་རྐྱེན། ཁྱད་འཕགས་རིམ་པ (特级) ཅིན་གཅིག (500 གཱམ) ལ་སྒོར་ 500–1000 — ཐེའུ་གཅིག་དང་འབུས་བཙུགས་ཀྱིན་པའི་ལོ་མ་ཆུང་ཆུང་གཅིག བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་ཤུགས་ཆེན་པོ་དང་། མངོན་གསལ་གྱི་སྤུ་ལྡན། དང་པོ་རིམ་པ (一级) ཅིན་གཅིག་ལ་སྒོར་ 300–500 — ཐེའུ་གཅིག་ལོ་མ་གཉིས། གཙང་མའི་དྲི་ངད། འོད་གསལ་གྱི་ཇ་ཁུ། གཉིས་པ་རིམ་པ (二级) ཅིན་གཅིག་ལ་སྒོར་ 100–300 — ཐེའུ་གཅིག་ལོ་མ་གསུམ། ཐུངས་ཚད་ཆེ་བ་དང་བརྟན་པའི་རོ། རིན་གོང་དང་སྤུས་ཚད་ཀྱི་བསྡུར་ཚད་ལེགས་པ། རིན་གོང་ནི་འབྱོར་དུས (དཔྱིད་སྔོན་གྱི་འབྱོར་ཐོན་རིན་ཆེ་ཤོས) དང་། མཐོ་ཚད། ལག་པའི་ལས་ཀའི་ཆ་ཚད། ཞིང་ཁང་བྱེ་བྲག་བཅས་ལ་རག་ལས་ཡོད།

• བཅོས་མ་ལས་ཇི་ལྟར་འགོག་པ།

  • ཞིང་ཁང་དང་དུས་ཚོད། རིམ་པ་བཅས་ཀྱི་གསལ་པོའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པའི་ཆོག་མཆན་ཐོབ་པའི་ཚོང་འབྲེལ་པ་ལས་ཉོ་དགོས། ས་ཁམས་ཀྱི་ཁྱད་རྟགས (地理标志) ཀྱི་ཡིག་རྟགས་ཡོད་པ་ནི་གལ་ཆེའི་ཁ་ཕྱོགས་ཤིག་ཡིན།
  • ཕྱི་མདོག་ལ་དཔྱད་དགོས། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་དངོས་ཡོད་ནི་དྲང་པོ་དང་། གཅིག་ཏུ་སྒྲིལ་བ། ལྗིད་ཆེ་བའི་ལྗང་ནག་གི་ཇ་ཤུལ་དང་མངོན་གསལ་གྱི་དཀར་སྤུ་ལྡན་པ་ཡིན། བཅོས་མ་རྣམས་སུ་ཆེ་ཆུང་དང་དབྱིབས་མི་མཉམ་པས་ངོས་འཛིན་བྱེད་སྲིད།
  • བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་ནི་ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཡིན་པས། གཙང་མའི་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་མེད་པ་དང་། བདུན་དྲི། སྐྱུར་རོ། དུ་བའི་དྲི་བཅས་ཡོད་ན་སྤུས་ཞན་ནམ་བཅོས་མའི་ཐོན་རྫས་ཡིན་པར་བརྗོད།
  • ཇ་ཁུ་ནི་འཇམ་པོའི་ལྗང་གུ་དང་ཡོངས་སུ་གསལ་བོ་ཡོད་དགོས་པ་དང་། རྙོག་པའམ་ནག་ཁུང་གི་སེར་པོའི་ཇ་ཁུས་རྙིང་པའམ་བཟོ་སྦྱོང་ནོར་འཁྲུལ་ཡོད་པར་ངོས་འཛིན་བྱེད།
  • དོགས་སའི་ཚུལ་དུ་རིན་གོང་དམའ་བ (དང་པོ་རིམ་པར་འཁྱོལ་བའི་ཅིན་གཅིག་ལ་སྒོར་ 80–100 མན) ཡིན་ན་ཕལ་ཆེར་རིན་གོང་དམའ་བའི་ཐང་གཤོང་གི་ལྗང་ཇ་གཞན་དང་བརྗེ་བ་ཡིན་པར་ངེས་པ་བཏང་ཆོག

12. སྤྲོ་སྣང་གི་དོན་དངོས།

• ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་རི་བོའི་སྟེང་དུ་རི་སྐྱེས་གནའ་བོའི་ཇ་ཤིང་ 17,712 སྐྱེས་ཡོད་པ་དང་། དེའི་ནང་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་སྡོང་པོའི་ཟླུམ་ཚད་ 80 སི་མི་ཊར་ཡོད། འདི་ནི་ཡུན་ནན་གྱི་རྗེས་སུ་རྒྱ་ནག་གི་རི་སྐྱེས་ཇ་ཤིང་གི་ཆེ་བའི་ཕུང་གྲོམ་གཉིས་པ་ཡིན། སུན་ཡེ་སེན་སློབ་གྲྭ་ཆེན་པོའི་སློབ་དཔོན་ཀྲང་ཧུང་ཏ་གྱིས་གསལ་བཤད་བྱས་པའི་སྡེ་ཚན་ཁྱད་པར་བ Camellia nanchuanica H.T. Chang et Xiong («ནན་ཆོན་ཇ») ནི་རིགས་སྒྲུག་གི་ཆེད་དུ་རིན་ཐང་ཆེ་བའི་རིགས་རྒྱུད་ཀྱི་ཡོངས་ཁུངས་ཡིན།

• ནན་ཆོན་གྱི་ཇ་དང་འབྲེལ་བའི་སྙན་ངག་གི་གཏམ་རྒྱུད་ཞིག་ཏུ་«ཏ་མོ་ཅིན་ཤེན་ཅང་ཧྲན་ཏན། ཆའོ་ཧྲི་ཧྥོ་ཧྥ་ཞན་ཆ་ཡོན» (达摩金身降山巅，巧施佛法现茶园 — «གསེར་གྱི་དར་མོ་རི་བོའི་རྩེ་མོར་བབས་ཏེ། ཆོས་ཀྱི་རྫུ་འཕྲུལ་གྱིས་ཇ་ཞིང་ཞིག་མངོན་དུ་གྱུར») ཞེས་ཡོད། གཏམ་རྒྱུད་དེས་ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་དུ་ཇ་བྱུང་བ་ནང་བསྟན་གྱི་ལུགས་སྲོལ་དང་སྦྲེལ་བ་སྟེ། སྔོན་གྱི་ལོ་རྒྱུས་སུ་བོ་དྷི་དརྨས་ནད་པ་རྣམས་གསོ་བར་བྱེད་པའི་ཆེད་དུ་ཇ་ཤིང་གི་ཚལ་བསྐྲུན་པར་བཤད།

• ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཀྱི་ཆ་ཚང་གི་བཟོ་སྦྱོང་རིམ་པ་ནང་འཕྲུལ་ཆས་ཀྱི་བཟོ་སྦྱོང་དང་ལག་པའི་ལས་ཀ་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་པའི་ལས་འགུལ་ 28 ཡོད་པ་དང་། ས་ཁུལ་གྱི་དངོས་མིན་རིག་གཞུང་གི་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་རེག་ནང་ཚུད་ཡོད།

• ནན་ཆོན་ནི་ལྷོ་ནུབ་རྒྱ་ནག་ཏུ་ཇ་དང་སྨྱུག་མ། ཐང་ཤིང (དངུལ་མདོག་འཐེང་ཤིང) བཅས་ཀྱི་སྐྱེ་ཁམས་རིམ་པ་གཅིག་སར་འཛོམས་པའི་ཁུལ་ཁ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན། ཆེ་བའི་ཇ་ཤིང་དང་གྲུ་བཞིའི་སྨྱུག་མ། དངུལ་མདོག་འཐེང་ཤིང་བཅས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་གི་ཟུང་འབྲེལ་དེས་«གསོན་པོའི་སྐེད་རགས» ཤིག་གྲུབ་པ་སྟེ། རྒྱ་ནག་ཏུ་དཔེ་མེད་པའི་རྩི་ཤིང་རིག་པའི་ཡ་མཚན་ཞིག་ཡིན།

• 1980 དུས་སྐབས་སུ་ནན་ཆོན་གྱི་«ཨོ་མེས» རྟགས་ཅན་གྱི་དམར་ཇས་སྤུས་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ནས་རྒྱ་གར་གྱི་ཨ་སམ་ཇ་དང་མཚུངས་པར་ངོས་འཛིན་ཐོབ་པ་དང་། དབྱིན་ཇི། ཨ་རི། སིང་ག་པོར། མ་ལེ་ཤི་ཡ། ཇར་མ་ནི་བཅས་སུ་ཕྱིར་འགྲེམས་བྱས། 1990 དུས་སྐབས་སུ་ལྗང་ཇའི་ཐོན་སྐྱེད་ལ་སྒྱུར་བ་ནི་ཐབས་བྱུས་ཀྱི་ཐག་གཅོད་ཅིག་ཡིན་པ་དང་། དེས་ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ས་ཁུལ་གྱི་གཙོ་བོའི་ཐོན་རྫས་སུ་གྱུར།

13. ལྗང་ཇ་གཞན་དང་བསྡུར་བ།

• ཡུང་ཆོན་ཞུས་ཡ (永川秀芽, Yǒngchuān Xiùyá) ཁྲུང་ཆིང་གི་གྲགས་ཅན་ལྗང་ཇ་གཞན་ཞིག་སྟེ། ཡུང་ཆོན་ཁུལ་དུ་ཐོན། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་བརྔོས་པ་ལས་བྱུང་བ་དང་མི་མཐུན་པར་«ཧུང་ཆིང» (烘青, དྲོད་རླུང་གིས་སྐམ་ཡག་བྱེད་པ) རིགས་སུ་གཏོགས། ཞུས་ཡ་ལ་དྲི་ངད་འཇམ་པོ་དང་མེ་ཏོག་རྩྭའི་རང་བཞིན་ཆེ་བ་ཡོད་པ་དང་། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཀྱིས་ཐུངས་ཚད་ཆེ་བའི་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་དང་ཇ་ཁུའི་«ལྗིད་ཆེ་བའི་གཟུགས་པོ» ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་ཕུལ།

• ཞིན་ཡང་མའོ་ཅན (信阳毛尖, Xìnyáng Máojiān) ཧོ་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་གྲགས་ཅན་ལྗང་ཇ་སྟེ། «རྒྱ་ནག་གི་ཇ་ཆེན་པོ་བཅུ» ཡི་ཡ་གྱལ་ཞིག མའོ་ཅན་ནི་བརྔོས་པའི་ལྗང་ཇ་ཞིག་ཡིན་ལ། སྤུ་ཕུང་ཆེ་བ་དང་སོས་པའི་ཟུར་ཙམ་གྱི་སྲན་མའི་དྲི་ངད་ལྡན། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཀྱིས་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་རྒྱུ་སྔར་ལས་གསལ་བ་དང་། སྲ་བརྟན་དང་ཐུངས་ཚད་ཆེ་བའི་རོ (浓醇) ཐོག་ནས་ཁྱད་པར་ཡོད་པ་དང་། ཞིན་ཡང་མའོ་ཅན་ནི་ཇ་ཕྲ་མོ་དང་ཡང་མོའི་ཕྱོགས་སུ་གཏུགས་ཡོད།

• མེང་ཏིང་ཀན་ལུ (蒙顶甘露, Méngdǐng Gānlù) མེང་ཏིང་རི་བོ་ནས་ཐོན་པའི་གནའ་བོའི་སི་ཁྲོན་གྱི་ཚད་ལྡན་གྱི་ལྗང་ཇ་སྟེ། རྒྱ་ནག་གི་མིང་ཅན་ཇ་རྙིང་ཤོས་ཤིག བསྒྲིལ་བའི་དབྱིབས་དང་། མེ་ཏོག་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་ལྡན། མེང་ཏིང་ཀན་ལུ་དང་བསྡུར་ན། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ལ་ཇ་ཤུལ་གྱི་དབྱིབས་དྲང་བ་སྔར་ལས་ཆེ་བ་དང་། ཅིན་ཧྥུ་ཧྲན་གྱི་སྦྲག་རྡོའི་ཕུང་གྲོམ་གྱི་མཐོ་སྒང་གི་ས་ཁམས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་རི་ཁུལ་གྱི་གཏེར་རྫས་ཀྱི་རོ་སྔར་ལས་གསལ་བ་ཡོད།

• ཨེན་ཧྲི་ཡུས་ལུ (恩施玉露, Ēnshī Yùlù) ཧུ་པེ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཚད་ལྡན་གྱི་རླངས་བཙོས (蒸青) ལྗང་ཇའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁ་རྐྱང་ཕུད་དེ་ཡིན། ཡུས་ལུ་ལ་ཟབ་མོའི་ལྗང་གུའི་མདོག་དང་རླངས་བཙོས་ཇར་ཁྱད་དུ་འཕགས་པའི་«གསར་པའི་མཚོ་སྐྱེས» ཀྱི་དྲི་ངད་གསལ་པོ་ཡོད་པ་དེས། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ཀྱི་བྲག་འབྲས་ཀྱི་«བརྔོས་པའི» རང་བཞིན་ལས་མཚམས་ཅད་ཅིག་ཁྱད་པར་དུ་བྱེད།

མཇུག་བསྡོམས་སུ

ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ནི་ལོ་སྟོང་གི་སྲོལ་རྒྱུན་དང་དེང་རབས་ཀྱི་ལག་རྩལ་གཉིས་ཟུང་འབྲེལ་བྱས་ཏེ། གསེར་གྱི་སངས་རྒྱས་རི་བོའི་བྱེ་བྲག་གི་རང་བྱུང་གི་ཡུལ་ལྗོངས་སུ་སྐྱེས་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། དེའི་ཐུངས་ཚད་ཆེ་བའི་བྲག་འབྲས་ཀྱི་དྲི་ངད་དང་། སྣུམ་རྒྱས་ཀྱི་རོ་ཡི་ཐུངས་ཚད། རིང་པོའི་མངར་བའི་རྗེས་རོ་བཅས་ཀྱིས་ལྷོ་ནུབ་རྒྱ་ནག་གི་ས་ཁུལ་གྱི་ལྗང་ཇ་བཅུ་ཕྲག་མང་པོའི་ཁྲོད་དུ་ངོས་འཛིན་བྱེད་དུ་འཇུག ཇ་ལ་དགའ་མོས་ཡོད་པ་རྣམས་ལ་འདི་ནི་ཁྲུང་ཆིང་གི་ཇ་རིག་གཞུང་ངོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་གོ་སྐབས་ཤིག་ཡིན་པ་སྟེ། རི་སྐྱེས་ཇ་ཤིང་ཆེན་པོ་རྣམས་དངུལ་མདོག་འཐེང་ཤིང་དང་གྲུ་བཞིའི་སྨྱུག་མ་དང་མཉམ་དུ་སྐྱེ་བའི་ས་ཁུལ་ཞིག་དང་། ན་བུན་དང་སྦྲག་རྡོའི་བྲག་རི་རྣམས་ཀྱིས་གཞན་དུ་བསྐྲུན་མི་ཐུབ་པའི་ས་ཁམས་ཤིག་གྲུབ་ཡོད། ཅིན་ཧྥུ་ཡུས་ཚོས་ནི་ལྗང་ཇའི་ནང་དུ་འདུས་པའི་ཡང་མོའི་ཡང་བ་མིན་པར། ཟབ་ཚད་དང་། གྲུབ་ཚུལ། དྲན་དུ་འཇུག་པའི་བྲག་འབྲས་ཀྱི་«མིང་རྟགས» ལ་གཙོ་བོར་འཛིན་པ་པོ་རྣམས་ལ་ལྷག་པར་དུ་ོས་པར་བྱེད།