ད་ཡེ་ཆིང་

ད་ཡེ་ཆིང་ (大叶青, dàyèqīng) — དམྱལ་ཇའི་རིགས་སུ་གཏོགས་པའི་ཁྱད་འཕགས་ཅན་ཞིག་སྟེ། ཀོའོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཐོན་རྫས་ཤིག་ཡིན། མིང་གི་ནང་དུ་“ཆིང” (青) ཞེས་པ་དོན་དངོས་སུ “ལྗང་ཁུ” ཡང་ན “སྔོ་ལྗང་” ལ་བརྗོད་ཀྱང་། ཇ་འདི་ནི་ཁྱད་ཆོས་རྣམ་པར་གསལ་བའི་རིམ་པ་སྟེ་“མན་ཧོང” (闷黄) ཞེས་པའི་རླན་གཤེར་གྱི་ནང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གནས་སྐབས་ཀྱི་རྐྱེན་པས། དམྱལ་ཇའི་རིགས་སུ་གཏུགས་ཤིང་། “ལོ་མ་དམྱལ་པོ་” དང་ “ཁུ་བ་དམྱལ་པོ་” ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་འདི་གྲུབ་ཡོད། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་དམྱལ་ཇ་གཞན་དག་ལས་མི་འདྲ་བའི་བཟོ་སྦྱོང་གི་རིམ་པ་སྒྲིག་སྟངས་ཤིག་ལ་ཁྱད་པར་དུ་བྱུང་ཡོད་དེ། ཐོག་མར་རློན་མེད་དུ་གནས་སུ་བཞག་ནས་སྐམ་པོར་གཏོང་བ། དེ་རྗེས “ལྗང་ཁུའི་གསོད་པ” དང་། དེ་ནས་འཁྱོག་སྦྱོང་གི་རྗེས་སུ་ཁང་པའི་ནང་དུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་ཡིན། འདི་ནི་དམྱལ་ཇའི་རིགས་ཀྱི་ནང་དུ་ཐོག་མར་རློན་མེད་ཀྱི་རིམ་པ་ཡོད་པའི་ཇ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་པས། དེའི་བཟོ་སྦྱོང་ལག་རྩལ་ནི་ཨུ་ལུང་དང་དམར་ཇའི་ཐོན་སྐྱེད་དང་འབྲེལ་བ་ཟབ་པོ་ཡོད།

1. རིགས་དབྱེ་དང་འབྱུང་ཁུངས།

• རིགས། དམྱལ་ཇ (黄茶, huángchá) ཞེས་པ་རྨིམ་ཉུང་ཞིག་ཡིན། དེ་ནི་དམྱལ་ཇའི་ནང་ཚན་“དམྱལ་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ཇ” (黄大茶, huáng dà chá) ཁོངས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། ཨན་ཧུའེ་ཞིང་ཆེན་གྱི་ཧོང་ཧྲན་དམྱལ་ཏ་ཆ་ (黄大茶) དང་ལྷན་དུ་བརྩིས་ཡོད།
• རིགས་དབྱེ། ཀོའོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་ས་གནས་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཐོན་རྫས་དང་། དམྱལ་ཏ་ཆའི་སྡེ་ཚན་གྱི་མཚོན་བྱེད་ཡིན།
• འབྱུང་ཁུངས། ཀྲུང་གོ། ཀོའོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན (广东, Guǎngdōng)། ཐོན་སྐྱེད་གཙོ་བོའི་ས་ཁུལ། ཧྲའོ་ཀོན (韶关, Sháoguān)། ཀྲའོ་ཆིང (肇庆, Zhàoqìng)། ཀྲན་ཅང (湛江, Zhànjiāng) གྲོང་ཁྱེར་བཅས་དང་། མེ་ཀྲོའུ (梅州, Méizhōu) དང་ཆིང་ཡོན (清远, Qīngyuǎn) བཅས་ཀྱི་རྫོང་འགའ་ཡིན།
• ས་ཁམས་འདྲ་མཉམ། བྱང་འཐོག་ཆ་སྙོམས 24°–25° དང་། ཤར་གཞུག་ཆ་སྙོམས 112°–114° ཡིན།

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་གནད་འཁེལ།

• ལོ་རྒྱུས། ད་ཡེ་ཆིང་གི་གསར་གཏོད་ནི་མིང་རྒྱལ་རབས་ཀྱི་ལུང་ཆིང (隆庆, Lóngqìng, 1567–1572) གོང་མའི་རིང་ལ་སྲིད་པར་བྱུང་། ཀོའོང་ཏུང་གི་ཇ་བཟོ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ས་གནས་ཀྱི་ཇ་ཤིང་དང་ཡུན་ནན་གྱི་ཇ་ཤིང་གི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རྒྱུ་ཆ་ལ་གཞི་བཅོལ་ནས། རློན་མེད་རིམ་པ་དང་དེའི་རྗེས་སུ་སྨིན་པར་བྱེད་པའི་བཀོལ་ཐབས་ཁྱད་འཕགས་ཞིག་གསར་བཟོ་བྱས་ཡོད། ཆིང་རྒྱལ་རབས (清, Qīng, 1644–1912) ཀྱི་རིང་ལ་ཐོན་སྐྱེད་དར་རྒྱས་ཐེབས་ཤིང་། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་ཅོན་ཧྲན་ཡིན་ཀྲན (君山银针) དང་ལྷན་དུ་རྒྱ་ནག་གི་དམྱལ་ཇ་གྲགས་ཅན་གྱི་གྲས་སུ་བརྩིས། ༢༠ པའི་དུས་རབས་སུ་ལྗང་ཇ་དང་དམར་ཇའི་ཚོང་རའི་འགྲན་རྩོད་ཀྱི་གནོན་ཤུགས་ལ་བརྟེན་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་གྲངས་ཚད་ཡག་པོ་ཆག ༢༠༡༠ ཕྱི་ལོའི་བར་བསྐྱར་དར་འགོ་ཚུགས། ༢༠༡༤ ལོར་ད་ཡེ་ཆིང་ལ “རྒྱལ་ཁབ་ས་གནས་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས” (国家地理标志, Guójiā dìlǐ biāozhì) ཀྱི་ལག་འཁྱེར་ཐོབ། ༢༠༢༡ ལོར་ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ་དེ་ཀོའོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་གྱི་དངོས་གཟུགས་མིན་པའི་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་ཐོབ་བྱུང་།
• མིང་།
  • “ཏ” (大) ནི་ཆེན་པོ།
  • “ཡེ” (叶) ནི་ལོ་མ།
  • “ཆིང” (青) ནི་ལྗང་ཁུ། སྔོ་ལྗང་ (གཞོན་ནུ། སོས་པ་ཞེས་པའི་དོན་ཡང་ཡོད)།
  • དེར་བརྟེན། “ད་ཡེ་ཆིང” ཞེས་པ་ཐད་སྒྱུར་དུ “ལོ་མ་ཆེན་པོའི་ལྗང་ཇ” ཞེས་པའི་དོན་ཡིན། མིང་དེས་རྒྱུ་ཆ་སྟེ་ཡུན་ནན་ཇ་ཤིང་གི་རིགས་ཀྱི་ལོ་མ་ཆེན་པོ་དང་། སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ལྗང་ཁུའི་ཁ་དོག་ལ་མཚོན་ཅིང་། སྨིན་པར་བཞག་ཀྱང་དམྱལ་མདོག་གི་སྣུམ་མདངས་ཅན་གྱི་སྔོ་ལྗང་གི་ཁྱད་ཆོས་ངོས་འཛིན་བྱུང་ཡོད། མིང་དེའི་རྐྱེན་པས་ད་ཡེ་ཆིང་ལ་ལྗང་ཇ་ཡང་ན་ཨུ་ལུང (ཆིང་ཆ, 青茶) དུ་འཁྲུལ་བ་ཐེབས་སྲིད་ཀྱང་། ལག་རྩལ་དང་རོ་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པས་དམྱལ་ཇའི་རིགས་སུ་ནན་ཏན་གྱིས་གཏུགས་ཡོད།
  • མིང་གཞན། ཀོའོང་ཏུང་ཏ་ཡེ་ཆིང (广东大叶青, Guǎngdōng Dàyèqīng)།
• རིག་གཞུང་གི་གནད་འཁེལ། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་ལིང་ནན (岭南, Lǐngnán) ས་ཁུལ་གྱི་ཇའི་རིག་གཞུང་གི་མཚོན་རྟགས་ཤིག་ཡིན། ལིང་ནན་ནི་“རི་རྒྱུད་ཀྱི་ལྷོ་ཕྱོགས” སུ་ཡོད་པའི་ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་ས་ཁུལ་ཡིན་པ་དང་། ཀོའོང་ཏུང་དང་ཉེ་འཁོར་གྱི་ས་ཆ་ཁྱབ་ཡོད། ཇ་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཇ་ཉུང་ཤས་ཀྱི་ཡ་གྱལ་ཞིག་ཡིན་པས། ས་གནས་ཇའི་ཤུལ་བཞག་གི་ཆ་ཤས་གལ་ཆེན་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད། ཉེ་བའི་ལོ་ཤས་སུ་ད་ཡེ་ཆིང་ནི་ཇའི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་ཐོན་རྫས་སུ་འཁོད་ཅིང་། ལྷག་པར་དུ་ཡུ་ནེས་ཀོའི་འཛམ་གླིང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ས་ཆ་ཏན་ཤ (丹霞, Dānxiá) ཧྲའོ་ཀོན་གྱི་ཉེ་འཁོར་དུ་འཁོད་ཀྱིན་ཡོད།

3. སྐྱེ་དངོས་རིག་པའི་འགྲེལ་བརྗོད་དང་རྒྱུ་ཆ།

• རིགས། རྒྱུ་ཆར་གཙོ་བོར་ཡུན་ནན་གྱི་ཇ་ཤིང་ཆེན་པོའི་རིགས་སྟེ — Camellia sinensis var. assamica ཞེས་པ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་། རྒྱ་ནག་ཏུ་ཡུན་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང (云南大叶种, Yúnnán dàyè zhǒng) ཞེས་སུ་གྲགས། འདི་ནི་ཤིང་སྡོང་གི་རྣམ་པ (乔木型, qiáomù xíng) ཡིན་ལ། རྒྱ་ནག་གི་དབུས་དང་ཤར་ཕྱོགས་ཀྱི་ལོ་མ་ཆུང་བའི་ཚོམ་བུའི་རིགས་དང་མི་འདྲ། ལོ་མ་རྣམས་རིང་ཚད་10–15 cm དང་ཞེང་ཚད་5–7 cm ཡོད་པ་མ་ཟད། ཇའི་པོ་ལི་ཕི་ནོལ (≥30% སྐམ་པོའི་དངོས་པོ) ཚད་ལྡན་ལས་མཐོ། དེ་མིན་ས་གནས་ཀྱི་ཀོའོང་ཏུང་ཚོ་པའི་རིགས (群体种, qúntǐ zhǒng) ཀྱང་ཁ་སྣོན་གྱིས་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
• དུས་ཚིགས། གཙོ་བོའི་དུས་ཚིགས་ནི་དཔྱིད་དཔལ (ཟླ་ 3–4) དང་དབྱར་ཁ (ཟླ་ 5–6) ཡིན། དཔྱིད་ཀའི་རྒྱུ་ཆ་ལ་དྲི་བཟང་དང་ཞིབ་ཕྲ་ཆེ་བ་དང་། དབྱར་ཁའི་རྒྱུ་ཆ་ལ་ཤུགས་ཆེ་ཞིང་བཅུད་ལྡན་ཡག་པོ་ཡོད།
• དུས་ཚིགས་ཀྱི་ཚད་གཞི། མྱུ་གུ་རྐང་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས་གསུམ (一芽二三叶, yī yá èr sān yè)། གོང་རིམ་མཐོ་བའི་རིགས་སུ་མྱུ་གུ་རྐང་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཉིས་ཀྱང་ཆོག
• རྒྱུ་ཆར་དགོས་མཁོ། ལོ་མ་སོས་པ་དང་། ནད་མེད་པ། ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་གནོད་པ་མེད་པ་བཅས་དགོས། སྤུ་ཕྲ་མངོན་གསལ་ཡོད་པའི (显毫, xiǎn háo) མྱུ་གུ་ལ་དགའ་མོས་ཆེ། རྒྱུ་ཆ་འཚོལ་བསྡུ་ནི་ནམ་མཁའ་སྐམ་པོའི་སྐབས་སུ་བྱེད་ཅིང་། གཙོ་བོ་སྔ་དྲོ་ཟིལ་བ་སྐམ་པའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཡིན།

4. ས་བཅད་ཁྱད་ཆོས་དང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• ས་ཁུལ། ཀོའོང་ཏུང་ཞིང་ཆེན་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད། བྱང་མཚམས་ནི་ནན་ལིང (南岭, Nánlǐng) རི་རྒྱུད་ཀྱིས་བསྡམས་ཏེ་ས་ཁུལ་དེ་བྱང་ཕྱོགས་རླུང་གྲང་མོ་ལས་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད། ཞིང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་ཁོངས་སུ་བྱང་འཐོག་གི་འཐོག་ཐིག་བརྒྱུད།
• མཐོ་ཚད། ཇའི་ར་བ་རྣམས་མཚོ་ངོས་ལས་མཐོ་ཚད 300–800 m ཡོད་པའི་སར་གནས་ཡོད། ཆེས་ལེགས་པའི་རྒྱུ་ཆ་ནི་མཐོ་ཚད 500–800 m ཡོད་པའི་སར་གནས་ཀྱི་ཞིང་གཞི་ནས་འདོན།
• ས་རྡོ། དམར་པོ་དང་དམར་སྨུག་གི་ལེ་ཐེ་རའི་ཊི་ས (红壤, hóng rǎng) གཙོ་བོར་ཁྱབ་ཅིང་། དེ་ནི་གྲན་ནའི་ཊི་དང་མེ་རྡོའི་རིགས་ཀྱི་རྡོ་རྒྱུ་ལས་གྲུབ་པའི་ས་རྡོ་ཡིན། ས་རྡོ་ནི་སྐྱུར་རྩི་ལྡན (pH 4.5–5.5) པ་དང་། ཆུ་འཐེན་ཤུགས་ཆེ་བ། ལྕགས་རྫས་དང་ཧ་ལུ་མི་ནི་ཡམ་གྱི་དངོས་རྫས་མང་བ་བཅས་ཡོད། ཧྲའོ་ཀོན་ཏན་ཤ་ས་ཁུལ་དུ་དམར་པོའི་བྱེ་རྡོའི་རྨང་གཞིའི་ཁྱད་པར་བའི་ས་རྡོ་ཡོད་པ་དང་། སེ་ལི་ནིམ། (0.15–0.35 mg/kg) གྱིས་ཕྱུག
• ནམ་གཤིས། གནམ་གཤིས་ནི་ཁ་འཐོག་འོག་མའི་དྲོད་ཚད་དང་། ཁ་འཐོག་གོང་མའི་རླུང་ཆར་གྱི་རིགས་ཡིན། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་དྲོད་ཚད ≥22°C དང་། རི་ཁུལ་ས་ཆར་ཆ་སྙོམས 20.5°C ཡོད། ལོ་རེའི་ཆར་ཆུའི་ཚད་1500–1800 mm ཡོད། རླན་གཤེར་ཆེ་བ་དང་། ན་བུན་མང་བ (རི་ཁུལ་ས་ཆར་ལོ་རེར་ཉིན་མོ 200 ཙམ་) ། ཉིན་མཚན་གྱི་དྲོད་ཚད་བར་སྟོང་ཆེན་པོ་འགྱུར་བ་བཅས་ཀྱིས། ལོ་མའི་འཚར་ལོང་གི་ཚད་ལྷོད་པོར་གནས་ཤིང་། དྲི་བཟང་གི་རྫས་དངོས་གསོག་འཇོག་ཡོང་བར་ཕན་པ་ཐོགས་ཡོད།
• ཁྱད་ཆོས། ཇའི་ཞིང་གཞི་རྣམས་རི་སྒང་དང་རི་མགོའི་ས་ཞིང་རྩིག་པ (山地和低山丘陵) རུ་གནས་པས། རང་བྱུང་གིས་ཆུ་འཐེན་དང་ཁ་ཐོར་གྱི་འོད་སྣང་མཁོ་སྤྲོད་བྱེད། ཞིང་གཞི་འགའ་རེ་ནས “ཕག་རའི་ཟོག་འཕེལ། སྐྱེ་དངོས་གཤིས་ནུས། ཇའི་ར་བ” ཞེས་པའི་སྒོ་བརྒྱུད་གཅིག་གྱུར་གྱི་སྐྱེ་ཁམས་ཞིང་ལས་ལག་ལེན་བསྟར་ཡོད།

5. ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ།

ད་ཡེ་ཆིང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ལག་རྩལ་ནི་དམྱལ་ཇའི་ནང་ཁྱད་པར་བ་ཞིག་ཡིན། གཙོ་བོའི་མི་འདྲ་བ་ནི“ལྗང་ཁུའི་གསོད་པ” གི་སྔོན་དུ་རློན་མེད་རིམ་པ་ཡོད་པ་དེ་ཡིན་ལ། འདི་ནི་ཇའི་རིགས་འདིར་སྤྱིར་བཏང་མི་སྣང་བ་དང་། ཨུ་ལུང་གི་ལག་རྩལ་དང་ཉེ་བར་གཏོང་བ་ཡིན། ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ནང་དུ་རིམ་པ་ཆེན་པོ་ལྔ་ཡོད།

• རློན་མེད་པར་བྱེད་པ (萎凋 — wěidiāo)། སོས་པའི་ལོ་མ་གསར་པ་རྣམས་སྨྱུག་རྒྱག་གི་སྡེར་མའི་སྟེང་དུ་བརྫིད་ཐིམ་ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་བརྐོས་ཏེ། ཡང་ན་ཕྱི་ལོགས་སུ་ 4–8 ཆུ་ཚོད་ཀྱི་རིང་བཞག་མ་བྱས་རྗེས། དུས་སྐབས་འདིར་ལོ་མས་རློན་གཤེར་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་བཏང་སྟེ། ལྷོད་པོ་དང་མཉེན་པོ་ཆགས་པ་ཡིན། རློན་མེད་པར་བཞག་པས་རྫས་འཕྲོད་ (enzyme) ལ་ཤུགས་སྣོན་ཏེ། འཕྲོད་རྫས་ཀྱི་ནང་འགྱུར་རྣམས་མགོ་བཙུགས་ཤིང་། དྲི་བཟང་འཕེལ་རྒྱས་ལ་ཕན་པ་ཐོགས། འདི་ནི་ད་ཡེ་ཆིང་གཞན་གྱི་དམྱལ་ཇ་ལས་ཁྱད་འཕགས་སུ་གྱུར་བའི་གཙོ་རྐང་ཡིན་ལ། ཇ་གཞན་དག་ལ་ཐོག་མར་ངོས་སུ་“ལྗང་ཁུའི་གསོད་པ” ནས་ལག་རྩལ་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན།
• “ལྗང་ཁུའི་གསོད་པ” (杀青 — shā qīng)། རློན་མེད་པར་བཞག་པའི་ལོ་མ་རྣམས་དྲོད་ཚད་ 220–240°C ཡོད་པའི་ཚ་ཁུག (锅, guō) གི་ནང་དུ་བཟོ་སྦྱོང་བྱེད། དེར་“ལྷན་སྐྱེས་སུ་” ཚ་དྲོད་སྤྲོད་པ (透炒, tòu chǎo) དང་ “ཁང་པས་སྡོམས་པའི” སྨིན་པར་བྱེད་པ (闷炒, mèn chǎo) གཉིས་ཀྱི་ཐོག་མཐུད་ཀྱི་ཐབས་ལམ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད། རིམ་པ་འདིས་རྫས་འཕྲོད་ལ་ཤུགས་མེད་དུ་གཏོང་བ་སྟེ། ཚད་ལྡན་མིན་པའི་ནང་འགྱུར་ལ་འགོག་པ་དང་། ཁ་དོག་དང་དྲི་བཟང་ལ་བརྟན་པོ་སྤྲོད་པ་ཡིན། “ཐོ་མན” (透闷结合) གི་ལག་རྩལ་གྱིས་རོ་བཅུད་ཀྱི་སོས་པའི་རང་བཞིན་དང་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་བར་སྙོམ་སྒྲིག་བྱེད།
• འཁྱོག་སྦྱོང་ (揉捻 — róuniǎn)། ལོ་མ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་གྱི་རོ་ལར (ཡང་ན་ལག་པས) སྐར་མ 45 ཙམ་གྱི་རིང་འཁྱོག་སྦྱོང་བྱེད། རིམ་པ་འདི་དུམ་བུ་གཉིས་སུ་བགོས་ཡོད་པ་སྟེ། དང་པོ་སྐར་མ 30 (ཞོར་གནོན་མེད་པར་སྐར་མ 15, ཞོར་གནོན་ཡང་བའི་སྒོ་ནས་སྐར་མ 10, ངལ་གསོ་སྐར་མ 5) དང་། གཉིས་པ་སྐར་མ 15 (ཞོར་གནོན་འབྲིང་བའི་སྒོ་ནས་སྐར་མ 10, ངལ་གསོ་སྐར་མ 5) ཡིན། དམིགས་ཡུལ་ནི་ལོ་མར་རྒྱུད་སྒྲིལ་དམ་པོའི་དབྱིབས་སྦྱིན་པ་དང་། ཕྲ་ཕུང་གི་རྩིག་ངོས་ལ་གཏོར་བཅོམ་བྱས་ཏེ་ཇ་གཏོང་སྐབས་ཚ་ཆུར་གྲོལ་བདེ་ཡོང་བ། དེ་བཞིན་ལོ་མའི་ཁྱོན་ཡོངས་དང་སྤུ་དཀར་པོའི་ཉམས་དང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པ་བཅས་ཡིན།
• སྨིན་པར་བྱེད་པ / མན་ཏུའེ (闷堆 — mèn duī)། དམྱལ་ཇའི་ཁྱད་ཆོས་གྲུབ་པར་བྱེད་པའི་གལ་ཆེའི་རིམ་པ་ཡིན། འཁྱོག་སྦྱོང་བྱས་པའི་ལོ་མ་རྣམས་སྨྱུག་རྒྱག་གི་སླེང་མའི་ནང་དུ་མཐུག་ཚད 30–40 cm ཡོད་པའི་སྒོ་ནས་རིམ་པ་བཀོད་དེ། རློན་པའི་རས་ཀྱིས་གཏུམས་ནས་ཁང་པའི་ནང་དུ་བཞག ལོ་མའི་དྲོད་ཚད་35°C ཙམ་ལ་བརྟན་པོར་འཛིན། འགོར་དུས་ཕྱི་ཡི་དྲོད་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས་འགྱུར། ཁང་པའི་དྲོད་ཚད་25°C མན་ཡིན་ན་ 4–5 ཆུ་ཚོད། 28°C ཡན་ཡིན་ན་ 3 ཆུ་ཚོད་ཙམ་འགོར། སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རིང་ལ་རྫས་འཕྲོད་མཁོ་མེད་ཀྱི་རང་བྱུང་ནང་འགྱུར་འབྱུང་སྟེ། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་དང་ཁློ་རོ་ཕིལ་སོགས་ཚ་དྲོད་དང་རློན་གཤེར་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་འོག (རྫས་འཕྲོད་ཀྱི་མཉམ་ཞུགས་མེད་པར) ཆ་ཤས་ཤིག་ཞིག་རོལ་དུ་འགྱུར་ཏེ། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་དམྱལ་མདོག་གི་ཚོན་རྫས་གྲུབ་པ་དང་། སྔོ་ལྗང་གི་རྩུབ་ཁ་བསལ་ཐུབ་པ་ཡིན། ཞུ་རྒྱུའི་ཚད་གཞི། ལོ་མར་ལྗང་དམྱལ་གྱི་ཁ་དོག་དང་འོད་སྣང་མངོན་གསལ་ཕོག་པ་དང་། “ཆིང་ཆི” (青气) ཞེས་པའི་རྩི་ཤུན་གྱི་དྲི་ངན་ཡལ་ནས། བཅུད་ལྡན་དང་གཙང་མའི་དྲི་བཟང་ཐོན་པ་ཡིན།
• སྐམ་པར་བྱེད་པ (干燥 — gānzào)། རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་གྲུབ། དང་པོའི་ཚ་དྲོད་སྤྲོད་པ “མའོ་ཧོ” (毛火, máo huǒ) ཞེས་པ་དྲོད་ཚད་ 110–120°C ཡོད་པའི་ནང་དུ་མགྱོགས་པོར་རློན་གཤེར་དམའ་རུ་གཏོང་བ། གཉིས་པའི་ཚ་དྲོད་སྤྲོད་པ “ཙུ་ཧོ” (足火, zú huǒ) ཞེས་པ་དྲོད་ཚད་ 90°C ཙམ་གྱི་ནང་དུ་དྲི་བཟང་ལ་མཐའ་གཅོད་ཀྱི་བརྟན་པོ་སྤྲོད་པ་དང་། རློན་གཤེར་གྱི་ཚད་ ≤6% བར་འཁྲིད་པ། སྐམ་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པ་གཉིས་ཀྱིས་ཇ་དུས་ཡུན་རིང་པོར་ཉར་ཚགས་བྱེད་པར་བརྟན་པོ་སྤྲོད།
• ཁག་འབྱེད་དང་སྦྲེལ་སྒྲིལ (分级拼配 — fēnjí pīnpèi)། གྲུབ་འཁྲུངས་ཀྱི་མའོ་ཆའ (毛茶) ལ་ཆེ་ཆུང་། དབྱིབས། ལོ་མའི་སྤུས་ཀ་ལྟར་ཁག་འབྱེད་བྱེད། དགོས་མཁོ་བཞིན་ལོ་མ་ཡག་པོ་དོར་བ་དང་ཚགས་འབྱེད་བྱས་ཏེ། ལོ་མའི་ཁྱོན་ཡོངས་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད། ཁག་འབྱེད་བྱས་པའི་ཇ་རྣམས་ཐོབ་པའི་རིམ་པ (གཅིག་པ་ནས་ལྔ་པའི་རིམ་པ) ཀྱི་ཚད་གཞི་ལྟར་སྦྲེལ་སྒྲིལ་བྱེད།

6. དབང་ཤེས་ཀྱིས་ཚོར་བའི་ཁྱད་ཆོས།

• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་རྣམ། ལོ་མ་ཆེན་པོ། རྒྱས་པ། གྲིམ་པ། རྒྱུད་སྒྲིལ་དམ་པོ (条索肥壮紧结, tiáo suǒ féi zhuàng jǐn jié) ཅན། ལོ་མ་ལྗིད་ཅིང་གཅུས་པ། ཁྱོན་ཡོངས། སྤུ་དཀར་པོ་མངོན་གསལ་ཡོད་པ། ལོ་མའི་ཆེ་ཆུང་ནི་དམྱལ་ཇ་ཕལ་ཆེ་བ་ལས་ཆེས་ཚད་ལྡན་ལས་ཆེ། ཁ་དོག་ནི་སྔོ་ལྗང་ནག་པོ་དང་དམྱལ་མདོག་གི་སྣུམ་མདངས་གསལ་པོ (青润显黄) ཅན།
• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་བཟང་། གཙང་མ་དང་། བསྡུར་བཀག་ཅན། “ཀོ་པ་ཤང” (锅耙香, guō bā xiāng) ཞེས་པའི་རྒྱ་ཁམ་བསྲེགས་པའི་འབྲས་ཀྱི་ཤུན་པ་དྲན་པའི་དྲོ་བའི་དྲི་བཟང་གིས་ཁྱད་ཆོས་སུ་གྱུར། བཟོ་སྦྱོང་གི་ཚད་ལ་གཞིགས་ནས། ཡང་བའི་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཏོག་གི་དྲི་མ་འདྲེས་ཡོད་སྲིད།
• ཁུ་བའི་དྲི་བཟང་། གཙང་མ་དང་། མངོན་གསལ། བསྲེགས་པའི་དྲོད་དང་བག་ལེབ་ཀྱི་དྲི་མ་མང་བ། རིམ་གྱིས་འབྱེད་ཐུབ་པ་སྟེ། ཐོག་མའི་བླུགས་པས་སོས་པའི་རྩི་ཤུན་གྱི་དྲི་བཟང་མང་བ་དང་། རྗེས་ཀྱི་བླུགས་པས་གཏིང་ཟབ་དང་དྲོ་བའི་དྲི་བཟང་ལྡན། ལོ་ནས་ཉར་ཚགས་བྱས་པའི་དཔེ་མཚོན་ལ “ཆེན་ཤང” (陈香) ཞེས་པའི་བཟང་པོའི་སྨིན་པའི་དྲི་མ་ཐོན་སྲིད།
• རོ་བཅུད། བཅུད་ལྡན་དང་། ཁ་གཅུས་པ (浓醇, nóng chún) ། སྣུམ་རྒྱག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། རོ་བཅུད་དུ་བྲུ་ཤིང་གི་སྣུམ་འཁྲུ་དང་། བསྲེགས་པའི་འབྲུ་རིགས། ཁྲ་མའི་ཤིང་ཏོག་བཅས་ཀྱི་མདོག་མང་། རྩུབ་ཁ་ནི་ཚད་འབྲིང་ཙམ་ཡོད་པ་དང་། མྱུར་དུ་མངར་བའི་ལན་རོ (回甘, huí gān) རུ་འགྱུར། མན་ཏུའེ་རིམ་པའི་རྐྱེན་པས། དམུར་རྫས་ཀྱི་ཁ་བ་ཧ་ཅང་ཉུང་ལ། རང་བྱུང་ཀ་ཐེ་ཅིན་གྱི་ཚད་ལྷོད་པོར་ཆག ལན་རོ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ཤིང་། རྫ་རྒྱུའི་རོ་ཙམ་འདྲེས་ཡོད།
• ཁུ་བའི་མདོག གསལ་བ་དང་། དྲངས་གཙང་། ལི་ཝང་དམྱལ་པོའི་ཁ་དོག་ཅན (橙黄明亮, chéng huáng míng liàng)་ཡིན། ཇ་ལོ་ནར་སྐབས་ཁུ་བར་གཏིང་ཟབ་ཀྱི་སྤོས་ཤེལ་གྱི་མདོག་ཕོག་སྲིད།
• ཇའི་ཤུལ་ (གཏོང་ཟིན་པའི་ལོ་མ)། ལོ་མ་དམྱལ་སྐྱ་སྙོམ་པོ (淡黄匀整) ཅན། མཉེན་པོ་དང་། མཁྲེགས་པོ། ལེགས་པར་ཁ་ཕྱེ་བ། སྤུས་ལྡན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ལ་ལོ་མའི་མཐའ་མར་དམར་མདོག་གི་ཐིག་མཚམས (红边, hóng biān) མངོན་གསལ་ཡོད་པ་ནི་རློན་མེད་རིམ་པ་ཡག་པོ་ལེགས་གྲུབ་བྱུང་བའི་རྟགས་ཡིན།

7. རྫས་སྦྱོར་གྱི་རྣམ་པ།

• པོ་ལི་ཕི་ནོལ། ད་ཡེ་ཆིང་ནང་དུ་ཇའི་པོ་ལི་ཕི་ནོལ་གྱི་ཚད་ནི་སྐམ་པོའི་དངོས་པོའི་ 14–18% ཙམ་ཡོད་པ་སྟེ། འདི་ནི་ཐོག་མའི་རྒྱུ་ཆའི (≥30%) ལས་ཚད་ལྡན་ལས་དམའ་བ་ཡིན། དེ་ནི་མན་ཏུའེ་རིམ་པའི་ནང་དུ་ཀ་ཐེ་ཅིན་ཆ་ཤས་ཞིག་རོལ་དུ་འགྱུར་བས་རེད། གཙོ་བོའི་ཆ་ཤས་ནི་ཨི་པི་ག་ལོ་ཀ་ཐེ་ཅིན་ག་ལཊི། (EGCG) ཡིན་ཀྱང་། དེའི་ཚད་ཇི་ནི་རྒྱུ་ཆ་འདྲ་མཚུངས་ལས་བཟོས་པའི་ལྗང་ཇ་ལས་དམའ། སྨིན་པར་བྱེད་པའི་རིམ་པས་ཀ་ཐེ་ཅིན་གྱི་ཆ་ཤས་ཤིག་ཐི་ཡ་ཕྲ་བིན་དང་ཐི་ཡ་རུ་བི་ཅིན་དུ་འགྱུར་བར་རམ་འདེགས་བྱེད་པ་དང་། དེ་དག་གིས་ཁུ་བའི་ཁ་དོག་དང་རོ་བཅུད་ལ་གྲུབ་ཆ་སྤྲོད།
• ཨ་མི་ནོ་རྫས་སྐྱུར། རང་བྱུང་ཨ་མི་ནོ་རྫས་སྐྱུར་གྱི་ཚད་ 2–4% ཡོད། L-theanine ནི་གཙོ་བོའི་ཨ་མི་ནོ་རྫས་སྐྱུར་ཡིན་ལ། དེས་ཨུ་མ་མིའི་རོ་དང་དྭངས་གསོ་བྱེད་པའི་ནུས་པ་སྤྲོད། ལྷག་བསམ་མཐོ་སའི་རི་ཁུལ་གྱི་སྙིང་པོའི་ས་ཁུལ་ནས་འདོན་པའི་རྒྱུ་ཆ (ལྷག་པར་དུ་དཔྱིད་ཀའི་དུས་ཚིགས) ལ་ཨ་མི་ནོ་རྫས་སྐྱུར་གྱི་ཚད་ 6% བར་ཡོད་སྲིད།
• ཨལ་ཀ་ལོའི་ཌྷ། ཀའོ་ཕེ་ཨིན། – སྐམ་པོའི་དངོས་པོའི 3–4% (དམྱལ་ཇའི་ནང་ཆ་སྙོམས་ལས་མཐོ་བ་ནི་ var. assamica ཞེས་པའི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རིགས་བེད་སྤྱོད་བྱས་པས་རེད) ཐེ་ཨོ་བྲོ་མིན་དང་ཐེ་ཨོ་ཕི་ལིན་རྗེས་ཤུལ་ཚད་ཉུང་དུ་ཡོད།
• སྣུམ་རྫས་བི་ཊ་མིན། བི་ཊ་མིན་ C (ཚ་དྲོད་བཟོ་སྦྱོང་གི་སྐབས་སུ་ཚད་ལྷོད་པོར་འགྲིབ) ། བི་ཊ་མིན་ B (B1, B2, B6)། བི་ཊ་མིན་ E།
• རྫ་རྒྱུ། པོ་ཊ་སིམ། མག་ནི་སིམ། མང་ག་ནིས། ཙིང་ཀ། ཕོ་རིན། ཏན་ཤ་ས་ཁུལ་གྱི་རྒྱུ་ཆར་སེ་ལི་ནིམ་གྱི་ཚད་མཐོ་བ་ཡོད་སྲིད།
• ཆུ་རྫས་འཇུ་བའི་རྫས་འཕྲོད། མན་ཏུའེ་གི་རིམ་པའི་ནང་དུ་ཆུ་རྫས་འཇུ་བའི་རྫས་འཕྲོད (消化酶, xiāohuà méi) གྲུབ་པ་དང་། དེ་དག་གྲུབ་པའི་ཇའི་ནང་དུ་གནས་པས། ཆུ་རྫས་འཇུ་བར་ལེགས་སྐྱེལ་བྱེད། ཁྱད་ཆོས་འདི་ནི་སྤྱིར་བཏང་དམྱལ་ཇ་ཚང་མར་ཡོད།

8. ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

• ཆུ་རྫས་འཇུ་བར་ལེགས་སྐྱེལ། མན་ཏུའེའི་ནང་དུ་གྲུབ་པའི་ཆུ་རྫས་འཇུ་བའི་རྫས་འཕྲོད་རྣམས་ཀྱིས་ཟས་རིགས་གྲོལ་བར་རམ་འདེགས་བྱེད་པ་དང་། རྒྱུ་ལམ་གྱི་ལས་དོན་སྤྱོད་བདེར་འགྲོ་བར་ཕན། སྲོལ་རྒྱུན་གྱིས་ཟས་མང་པོ་ཟོས་རྗེས་སུ་གཏོང་དགོས་པར་སློབ་སྟོན་བྱེད།
• ནད་དུག་འཇོམ་པའི་སྲུང་སྐྱོབ། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་དང་ཀ་ཐེ་ཅིན་གྱིས་རང་བྱུང་རྫས་ངན་ལ་གནོད་མེད་དུ་གཏོང་ཞིང་། ཕྲ་ཕུང་རྒས་པའི་རིམ་པ་ལྷོད་པོར་གཏོང་བ།
• གཤེན་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ། ཀའོ་ཕེ་ཨིན་གྱི་ཚད་མཐོ་བས་མངོན་གསལ་གྱི་གཤེན་འདེགས་ཀྱི་ནུས་པ་སྤྲོད་ཅིང་། དེ་ལ་L-theanine གྱིས་ལྷོད་པོར་གཏོང་བས། དལ་བ་དང་ཡུན་རིང་པོའི་གཤེན་འདེགས་སུ་འགྱུར།
• ཞག་རྩིའི་འགྱུར་ལྡོག་ལ་རམ་འདེགས། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་གྱིས་ཞག་རྩི་གྲོལ་བར་རམ་འདེགས་བྱེད་པ་དང་། ཁྲག་རུད་ཀྱི་ནང་གི་“ངན་པའི” ཀོ་ལེས་ཊེ་རོལ་གྱི་ཚད་དམའ་རུ་གཏོང་བ།
• ཁྲག་རུད་ཀྱི་མངར་རྫས་ཚད་ལྡན་དུ་འཛིན་པ། ཇའི་པོ་ལི་སཀ་ཀ་རའིཌྷ་དང་ཀ་ཐེ་ཅིན་གྱིས་ཁྲག་རུད་ཀྱི་མངར་རྫས་ལེན་པའི་ཚད་ལྷོད་པོར་གཏོང་བ་དང་། གླུ་ཀོསི་གི་ཚད་སྤྱོད་བདེར་འཛིན་པར་རམ་འདེགས་བྱེད་སྲིད།
• གཉན་ཚད་འཛད་པའི་ནུས་པ། པོ་ལི་ཕི་ནོལ་གྱི་འདུས་རྫས་ཀྱིས་ཚད་འབྲིང་གི་གཉན་ཚད་འཛད་པའི་ནུས་པ་སྤྲོད།
• ནད་འགོག་ནུས་པར་ཤུགས་སྣོན། དུས་ཚིགས་ལྡན་པར་ཚད་འབྲིང་གིས་གཏོང་བས། ནད་དུག་འཇོམ་པའི་ནུས་པ་དང་། ཨ་མི་ནོ་རྫས་སྐྱུར། རྫ་རྒྱུ་བཅས་ཀྱི་ཕྱོགས་བསྡུས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ནད་འགོག་མ་ལག་ལ་རམ་འདེགས་བྱེད་ཐུབ།

9. ཇ་གཏོང་ཐབས།

• ཆུའི་དྲོད་ཚད། 95–100°C ། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་མྱུ་གུའི་དམྱལ་ཇ་ཞིབ་ཚགས་ཅན (དཔེར་ན། ཅོན་ཧྲན་ཡིན་ཀྲན། མུང་ཏིང་ཧོང་ཡ) ལས་མི་འདྲ་བར། ལོ་མ་ཆེན་པོའི་རོ་བཅུད་མཐའ་དག་ཕྱིར་འདོན་པའི་ཆེད་དུ་ཚ་དྲོད་མཐོ་བོ་དགོས་པ་མ་ཟད་ཐུབ་ཀྱང་ཡོད།
• ཇའི་ཚད། ཆུ་ 150 ml ལ་ཇ་ 5 g (བསྡུར་ཚད་ 1:30)།
• ཇ་གཏོང་ཡོ་བྱད། ཀའེ་ཝན (盖碗, gàiwǎn) དཀར་ཡོལ་ཡང་ན་གསེར་གྱིས་སྦྱངས་པའི་རྫ་ཡོལ་ནི་ཆེས་ལེགས་པའི་གདམ་ཀ་ཡིན་ལ། དེས་ཇའི་རྫས་དོན་ཕྱིར་འདོན་པ་ཚད་ལྡན་དུ་འཛིན་པ་དང་། ལོ་མ་ཇི་ལྟར་ཁ་ཕྱེ་བ་ལྟ་ཚོད་བྱེད་ཐུབ། དེ་མིན་ལྷག་བསམ་རྫ་ཡོལ (紫砂壶, zǐshā hú) ཀྱང་འོས་སྟེ། དེས་ཇའི་གཅུས་པའི་རང་བཞིན་དང་རོ་བཅུད་ཀྱི་གཏིང་ཟབ་མངོན་གསལ་དུ་གཏོང་བར་རམ་འདེགས་བྱེད། ཤེལ་གྱི་ཡོ་བྱད་ཀྱིས་ཁུ་བའི་ཁ་དོག་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད་ཐུབ།
• རིམ་པ།
  1. ཀའེ་ཝན་དང་ཆའ་ཧའེ་ལ་ཆུ་ཁོལ་མས་དྲོད་བསྐྱེད་ཐོག་ཆུ་བཤོར།
  2. ཇ་སྐམ་པོ་ 5 g བླུགས་ཏེ། སྐར་འགའ་ཤས་ཀྱི་རིང་ཁ་ཁེབས་བརྒྱབ་ནས་བཞག དྲོད་བསིལ་བྱས་པའི་ལོ་མའི་དྲི་བཟང་ལ་དབུགས་རྔུབ་བྱེད།
  3. འཁྲུ་བཤོར་གྱི་བླུགས་པ། ཆུ་ཁོལ་མ་བླུགས་ཏེ་སྐར་མ 5 བཞག་རྗེས་བཤོར། འདིས་ལོ་མ་ཆེན་པོ་གཉིད་སློང་བྱེད་པ་དང་རྡུལ་སེལ་བར་བྱེད།
  4. དང་པོའི་བླུགས་པ། 95–100°C ཡོད་པའི་ཆུ་བླུགས་ཏེ། སྐར་མ 10–15 བཞག་རྗེས་ཆའ་ཧའེར་བཤོར།
  5. ཕོར་པ་སོ་སོར་བཞེས་རྒྱུ་དང་། ཁ་དོག་དང་དྲི་བཟང་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད།
  6. རྗེས་ཀྱི་བླུགས་པ། བླུགས་པ་རེ་རེར་དུས་ཚད་སྐར་མ 5–10 ཡར་སྤར་བྱེད། སྤུས་ལྡན་གྱི་ད་ཡེ་ཆིང་ནི་བླུགས་ཚད་ 6–8 བར་འགྲོ་ཐུབ།

10. ཉར་ཚགས།

ད་ཡེ་ཆིང་ནི་སྐམ་པོ་དང་། གྲང་ངར། མུན་ནག་གི་ས་ཆ། གཞན་གྱི་དྲི་མ་མི་ཉེ་བའི་སར་ཉར་ཚགས་བྱེད་དགོས། ཆེས་ལེགས་པའི་སྣོད་ནི་མཐུད་དམ་པོ་བྱས་པའི་ལྕགས་ཀྱི་ཊིན་ཡང་ན་རྫ་ཡོལ། ཡང་ན་ཁ་གཏོངས་ཆས་ལྡན་པའི་བཞུར་བྱེད་ཤོག་བུའི་ཁུག་མ་བཅས་ཡིན། ཉར་ཚགས་ཀྱི་དྲོད་ཚད་ནི་ཁང་པའི་དྲོད་ཚད (15–25°C) ཡིན་ལ། རླན་གཤེར་ནི་ 60% མན་དུ་འཛིན་དགོས། དགྲ་གཙོ་བོ་ནི་རླན་པ། ཐད་ཀར་ཉི་འོད། གཞན་གྱི་དྲི་མ། སྲོག་གསོའི་རླུང་བཅས་ཡིན། ལྗང་ཇ་ལས་མི་འདྲ་བར། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་སྒམ་འཁྱགས་ནང་དུ་ཉར་དགོས་མིན། སོས་པའི་ཇ་རྣམས་ཉོས་རྗེས་སུ་ཟླ་བ་ 1–2 རིང་ངལ་གསོ་བྱས་ཏེ། སྐམ་པར་བྱེད་པའི་ལྷག་མའི་དྲོད་ནད་སེལ་དགོས་ལ། ཐུམ་སྒོ་ཕྱེས་རྗེས་ཉིན་མོ་ 7–10 ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན་ཆེས་ལེགས་པའི་དྲི་བཟང་སྲུང་ཐུབ། གནོད་འཚེ་ཆེན་པོ་མེད་པར་ཉར་ཐུབ་པའི་དུས་ཡུན་ནི་ཟླ་བ་ 12–18 བར་ཡིན།

11. རིན་གོང་དང་བརྫུས་བཟོའི་ཉེན་ཁ།

ད་ཡེ་ཆིང་ནི་དམྱལ་ཇའི་ནང་དུ་རིན་གོང་འབྲིང་རིམ་གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། རིན་གོང་ནི་རིམ་པ (གྲེེཌྷ) ལ་གཞིགས་ནས་ཧ་ཅང་འགྱུར། མྱུ་གུའི་སྤུ་ཕྲ་མང་པོ་ཡོད་པའི་མཐོ་རིམ (特级, tèjí) གི་རིན་གོང་ནི་ཇིན (500 g) རེར་ཡོན 500 ཡན་ནས་ཡོད་ཅིང་། སྤྱིར་བཏང་གི་རིམ་པ 3–5 པ་ནི་ཇེ་ཁེ་ཡོད། རིན་གོང་ལ་ཤུགས་རྐྱེན་ཐེབས་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན། དུས་ཚིགས (དཔྱིད་ཀ་དབྱར་ཁ་ལས་རིན་ཆེར་བསྡུར) ། ཇ་ཤིང་གི་ལོ་ཚད། ཞིང་གཞིའི་མཐོ་ཚད། བཟོ་སྐྲུན་པའི་སྙན་གྲགས་བཅས་ཡིན།

• བརྫུས་བཟོའི་ཉེན་ཁ་ལས་སྐྱོབ་ཐབས།
  • དམྱལ་ཇ་ཡང་ན་ཀོའོང་ཏུང་གི་ཇར་ཆེད་སྤྲས་པའི་ཡིད་ཆེས་འོས་པའི་ཚོང་པ་ནས་ཉོ་བར་བྱ། “རྒྱལ་ཁབ་ས་གནས་ས་ཁམས་མཚོན་རྟགས” ཀྱི་མིང་ཐོག་འཚོལ།
  • ཕྱི་རྣམ་ལ་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད། ད་ཡེ་ཆིང་ངོ་མ་ནི་ལོ་མ་ཆེན་པོ། རྒྱས་པ། ལྗིད་པོའི་རྒྱུད་སྒྲིལ་ཅན་ཡིན་ལ། སྤུ་ཕྲ་མངོན་གསལ་དང་། ལྗང་དམྱལ་གྱི་ཁ་དོག་ཡོད། ལོ་མ་ཆུང་བ་དང་ཆག་ཉེན་ཡོད་པ་ནི་སྤུས་དམའ་བ་ཡང་ན་ཇ་གཞན་གྱི་ཚབ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡིན།
  • དྲི་བཟང་ལ་ཞིབ་བཤེར་བྱེད། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི“ཀོ་པ་ཤང” (བསྲེགས་པའི་ཤུན་པ) གི་དྲི་མ་ནི་ད་ཡེ་ཆིང་གི་ངོས་འཛིན་རྟགས་ཡིན། གལ་ཏེ་དྲི་བཟང་ལེབ་ལེབ་ཡིན་པ་དང་། ཁྱད་ཆོས་མེད་པའི་རྩི་ཤུན་གྱི་དྲི་མ་ཡིན་ན། ཡང་ན་གཞན་གྱི་དྲི་མ་འདྲེས་ཡོད་ན། དེ་ནི་དམྱལ་ཇར་ཁྱབ་བསྒྲགས་བྱས་པའི་ལྗང་ཇ་ཡིན་སྲིད།
  • ཁུ་བར་དཔྱད་ཞིབ་བྱེད། ཁུ་བ་དྲངས་གཙང་དང་། ལི་ཝང་དམྱལ་པོའི་ཁ་དོག་ཅན་ཡིན་པ་དང་། དམུར་ཁ་མངོན་གསལ་མེད་པའི་གཙང་མའི་རོ་བཅུད་ལྡན་དགོས། ལྗང་ཁུའམ་སེར་པོ་དང་ཚགས་ཚོམ་ཡོད་པའི་ཁུ་བ་ནི་ཇ་གཞན་ཚབ་ཏུ་བཀོལ་བ་ཡང་ན་ལག་རྩལ་ལ་དཀྲུགས་སྐྱོན་ཕོག་པའི་རྟགས་ཡིན།
  • རིན་གོང་དོགས་གཞི་ཅན་གྱི་དམའ་པོ། གལ་ཏེ“ད་ཡེ་ཆིང” ཇིན་རེར་ཡོན 100 མན་དུ་འཚོང་གི་ཡོད་ན། དེ་ནི་མན་ཏུའེ་རིམ་པ་མ་བསྒྲུབས་པའི་སྤྱིར་བཏང་གི་ལྗང་ཇ་ཡིན་སྲིད།

12. དོ་སྣང་འཕྲོད་པའི་དོན་དངོས།

• ད་ཡེ་ཆིང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་དམྱལ་ཇ་གཅིག་པུ་དེ་ཡིན་ལ། དེའི་ལག་རྩལ་གྱི་ནང་དུ“ལྗང་ཁུའི་གསོད་པ” གི་སྔོན་དུ་ཚང་བའི་རློན་མེད་ (萎凋) ཅན་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་འདིས་དེ་དམར་ཇ་དང་ཨུ་ལུང་དང་ཉེ་བར་གཏོང་བས། ད་ཡེ་ཆིང་གི་ལག་རྩལ་ནི་ཇའི་རིགས་མི་འདྲ་བའི་བར་གྱི་“ཟམ་པ” ལྟ་བུ་ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད།
• མིང་གི་ནང་དུ“ཆིང” (青, ལྗང་ཁུ) ཞེས་པ་ཡོད་ཀྱང་། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་ལྗང་ཇ་མིན། འདི་ནི་ཇ་ལ་དོ་སྣང་དང་པོར་ཆགས་པའི་སྤྲོ་བོ་རྣམས་ཀྱིས་ཡང་བསྐྱར་འཁྲུལ་བ་ཐེབས་པའི་གནད་དོན་ཞིག་ཡིན་ལ། ཁོང་ཚོས་ཆིང་ཆ (青茶 — ཨུ་ལུང) དང་འཁྲུལ་སྣང་བྱེད།
• ཧྲའོ་ཀོན་གྱི་ཉེ་འཁོར་གྱི་ཏན་ཤ (丹霞) ས་ཁུལ་ནི་ད་ཡེ་ཆིང་གི་ཆེས་ལེགས་པའི་ཞིང་གཞི་འགའ་ཞིག་ཡོད་པའི་ས་ཆ་ཡིན་ཞིང་། དེ་ནི་དམར་པོའི་བྱེ་རྡོའི་ཁྱད་པར་བའི་དབྱིབས་ཀྱི་རྐྱེན་པས་ཡུ་ནེས་ཀོའི་འཛམ་གླིང་རིག་གནས་ཤུལ་བཞག་གི་ཐོ་ཡི་ནང་དུ་ཚུད་ཡོད། ས་ཁུལ་འདིའི་སེ་ལི་ནིམ་ལྡན་པའི་ས་རྡོས་ས་གནས་ཀྱི་ཇར་ཁྱད་པར་བའི་རྫ་རྒྱུའི་རང་བཞིན་སྦྱིན་ཡོད།
• ད་ཡེ་ཆིང་ནི་གཙང་ཆུའི་ལྷོ་ཕྱོགས་སུ་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་པའི་དམྱལ་ཇ་ཉུང་ཤས་ཀྱི་གྲས་ཤིག་ཡིན། དམྱལ་ཇའི་ཆེ་ཤོས་ (དཔེར་ན། ཅོན་ཧྲན་ཡིན་ཀྲན། མུང་ཏིང་ཧོང་ཡ། ཧོ་ཧྲན་ཧོང་ཡ) ནི་རྒྱ་ནག་གི་དབུས་སུ — ཧུ་ནན། སི་ཁྲོན། ཨན་ཧུའེ་བཅས་སུ་བཟོ་སྐྲུན་བྱེད།
• ཀོའོང་ཏུང་གི་ཇའི་ལས་རིགས་ཀྱི་ཁྱོན་ཡོངས་སུ་ད་ཡེ་ཆིང་གི་ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ཚད་གྲངས་དམའ་པོར་གནས་པས། དེ་ནི་“ཇ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཇ” ཞིག་ཏུ་གྱུར་ཡོད་ལ། ཆེད་ལས་པའི་ཇའི་ཚོགས་པ་ཕྱི་ལ་ཧ་ཅང་མི་གྲགས་པ་ཞིག་ཀྱང་ཡིན།

13. དམྱལ་ཇ་གཞན་དང་བསྡུར་ན།

• ཧོ་ཧྲན་ཧོང་ཏ་ཆ (霍山黄大茶, Huòshān Huángdàchá)། ད་ཡེ་ཆིང་དང་ཆེས་ཉེ་བའི་འབྲེལ་བ་ཡོད་པའི་རིགས (དེ་གཉིས་ཀ་ཧོང་ཏ་ཆ) ཡིན། ཨན་ཧུའེ་ཞིང་ཆེན་དུ་ཐོན། ཁྱད་པར་གྱི་གཙོ་རྐང་། ཧོང་ཏ་ཆར་རློན་མེད་རིམ་པ་མེད་ཅིང་། ལག་རྩལ་ཐོག་མར་ཁུག་མའི་ནང་དུ་“ལྗང་ཁུའི་གསོད་པ” ནས་འགོ་ཚུགས། ཧོང་ཏ་ཆའི་རོ་བཅུད་ནི་ཇེ་སྟབས་བདེ་བ་དང་ཐད་ཀར་བ་ཞིག་ཡིན་ལ། “ཅའོ་ཤང” (焦香, བསྲེགས་པའི་དྲི་བཟང) མངོན་གསལ་ཡོད། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་རློན་མེད་རིམ་པའི་རྐྱེན་པས་གཏིང་ཟབ་ཆེ་བ་དང་སྣུམ་རྒྱག་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན།
• ཅོན་ཧྲན་ཡིན་ཀྲན (君山银针, Jūnshān Yín Zhēn)། མྱུ་གུའི་དམྱལ་ཇ (ཧོང་ཡ་ཆ) གྲགས་ཅན། ད་ཡེ་ཆིང་ལས་རྒྱུ་ཆ (མྱུ་གུ་གཙང་མ vs. ལོ་མ་ཆེན་པོ) དང་། རྩ་བའི་རང་བཞིན (ཞིབ་ཚགས་དང་དར་གྱི་ཁྱད་ཆོས vs. གཅུས་པ་དང་བཅུད་ལྡན) ། རོ་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པ (ཞིབ་ཕྲའི་མངར་བཅུད vs. བྲུ་ཤིང་གི་སྣུམ་འཁྲུའི་ཤུགས་ཆེ) བཅས་གཞི་རྩའི་ཆ་ནས་མི་འདྲ། ཅོན་ཧྲན་ཡིན་ཀྲན་ནི་བསམ་གཏན་གྱི་ཇ་གཏོང་གི་ཆེད་དུའི་ཇ་ཡིན་ལ། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་རོ་བཅུད་ཀྱི་གཟུགས་པོ་དང་ཤུགས་ཆེ་ལ་གཅེས་སྤྲས་བྱེད་མཁན་རྣམས་ཀྱི་ཆེད་དུ་ཡིན།
• མུང་ཏིང་ཧོང་ཡ (蒙顶黄芽, Méngdǐng Huáng Yá)། སི་ཁྲོན་ནས་ཐོན་པའི་མྱུ་གུའི་ཇ་གཞན་ཞིག ད་ཡེ་ཆིང་དང་བསྡུར་ན། ཇེ་ཡང་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་དྲི་མ་ལྡན་པ། མངར་བཅུད་མངོན་གསལ། རྩུབ་ཁ་ཧ་ཅང་ཉུང་བ་བཅས་ཡོད། དཔེ་བསྡུར་འདིའི་ནང་དུ་ད་ཡེ་ཆིང་ནི་དམྱལ་ཇའི་ནང་གི་“ལྗིད་ཅན” དུ་འཁོད་དགོས།
• ཕིང་ཡང་ཧོང་ཐང (平阳黄汤, Píngyáng Huáng Tāng)། ཀྲེ་ཅང་ནས་ཐོན་པའི་དམྱལ་ཇ་སྟེ། ཧོང་ཚའོ་ཆ (ལོ་མ་ཆུང་བ) གི་རིགས། ད་ཡེ་ཆིང་ལས་ཇེ་ཡང་བ་དང་སེལ་ཤུགས་ལྡན། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཁྲ་མའི་ཤིང་ཏོག་གི་དྲི་མ་ཅན། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་ཇིའི་སྲ་ཚད་དང་ལན་རོའི་འགོར་དུས་ཕྱོགས་ནས་ཚད་ལྡན་ལས་བརྒལ་ཡོད།

མཇུག་བསྡོམས།

ད་ཡེ་ཆིང་ནི་འགལ་བ་ཅན་གྱི་ཇ་ཞིག་ཡིན། མིང་ལ“ལྗང་ཁུ” ཞེས་པ་ཡོད་པའི་དམྱལ་ཇ། “རྒྱ་ནག་དབུས་མ” ཡི་རིགས་སྡེ་ཚན་གཙོ་བོར་གྱུར་པའི་ནང་གི་ལྷོ་ཕྱོགས་མཚོན་བྱེད། དམྱལ་ཇ་ཡོངས་ཀྱི་ནང་དུ་ཁྱད་པར་བའི་ལག་རྩལ་ཅན། དེའི་རྒྱས་པའི་སྣུམ་རྒྱག་པའི་གཟུགས་པོ་དང་། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་བསྲེགས་པའི་འབྲས་ཀྱི་ཤུན་པའི་དྲི་བཟང་། ཡུན་རིང་པོའི་མངར་བའི་ལན་རོ་བཅས་ཀྱིས། མྱུ་གུའི་ཞིབ་ཚགས་ཀྱི་དམྱལ་ཇ་ལ་ངོ་ཤེས་ཟིན་པའི་མཁས་པ་རྣམས་ལ། དངོས་གཞི་ཇེ་ཟབ་དང་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཞིག་འཚོལ་མཁན་གྱི་ཆེད་དུ་རྙེད་པར་དཀའ་བའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། ད་ཡེ་ཆིང་ནི་ལིང་ནན་གྱི་རོ་བཅུད། དྲོ་བའི་ལྷོ་ཕྱོགས། དམར་པོའི་ས་རྡོ། ཏན་ཤའི་གནའ་རི་བཅས་ཀྱི་རོ་བཅུད་དེ། ཇ་ཤིང་གི་ལོ་མ་ཆེན་པོའི་དམ་པོའི་རྒྱུད་སྒྲིལ་དུ་སྡོམས་པ་ཡིན།