དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ

དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་དར་དང་འཕྱུར་བ་ཆེན་པོའི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇ་(东方美人茶, Dōngfāng Měirén Chá)གི་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་སྟེང་གི་རྣམ་པ་ཡིན་ལ། དེ་ནི་ཧྥུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་དྡ་ཐེན་རྫོང་གི་རི་མཐོ་ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེས་པ་ཡིན། དཔྱིད་དང་ཉིན་དགུན་གྱི་སློང་བ་ཆེན་པོ་ལྡན་པའི་ཨུ་ལུང་འདི་ནི་གྲངས་མཚོན་ལྟ་བུའི་རྩི་ཤུན་སྐེམ་པོའི་ལོ་མ་ལྔ་ཕྱོགས་ཀྱི་རྣམ་པ་དང་། ལྡུམ་བུ་ཆི་ཏྲ(小绿叶蝉, xiǎo lǜyè chán)དང་ཇ་བཅད་ཀྱི་སྦྲེལ་མཛོད་ཀྱིས་གྲུབ་པའི་རྣམ་འགྱུར་དྲི་ཞིམ་དྲུག་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དྡ་ཐེན་ནི་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་སུ་མཛེས་སྤྱོད་ཇ་འཕྲེད་པའི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རྨང་གཞི་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་དཔེ་ཟིན་ལས་ ༧༠% ཡན་སྟེར་བ་ཡིན།

1. ཁག་བཀོད་དང་འབྱུང་ས།

• དབྱེ་རིམ།: ཨུ་ལུང (青茶, qīngchá) — ཕྱེད་ཟླ་བསྒྱུར་བའི་ཇ་ཞིག་སྟེ། ཟླ་བསྒྱུར་ཚད་མཐོ་ཤོས་ ༦༠–༨༠% ཡོད་པ་ཡིན། ཟླ་བསྒྱུར་ཚད་ཀྱི་ཐོག་ནས་དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནི་ཨུ་ལུང་གི་ནང་གི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་མཐའ་རུ་གནས་ཤིང་། དམར་ཆུ་ཇ་དང་ཉེ་བར་འཁོད་ཀྱང་། རྣམ་འགྱུར་སློང་བ་ཆེན་པོ་ཇའི་ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན། དེས་ཇ་འདིའི་རྣམ་འགྱུར་རྣམ་པ་འཕེལ་བར་མཛད་པ་ཡིན།
• རིགས།: ཧྥུ་ཅན་གྱི་ཨུ་ལུང་རྣམས། མཛེས་སྤྱོད་ཇ་(美人茶, měirén chá)། དེ་ནི་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་ཀྱི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་(东方美人, Dōngfāng Měirén)ཀྱི་འཕྲེད་པ་ཡིན། འདི་ནི་འབུ་སྲིན་གྱིས་ཟླ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་(蝉茶, chánchá)ཨུ་ལུང་གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།
• འབྱུང་ས།: རྒྱ་ནག་ཧྥུ་ཅན་ཞིང་ཆེན (福建省, Fújiàn shěng) ཞིང་ཆེན་གྱིས་འཛིན་པའི་སན་མིང་གྲོང་ཁྱེར (三明市, Sānmíng shì) དྡ་ཐེན་རྫོང (大田县, Dàtián xiàn) ཡིན། ཇ་སྐྱེས་སའི་སྙིང་པོ་ནི་ཕིང་ཧྥན་ཤང (屏山乡, Píngshān xiāng) དང་། ཧྲི་ཕའི་གྲོང་རྡལ (石牌镇, Shípái zhèn) ཁྱད་པར་དུ་ལུང་ཀྷེང་གྲོང་ཚོ (龙坑村, Lóngkēng cūn) དང་། དྡ་ཞེན་ཧྥེང་རི (大仙峰, Dàxiānfēng) གི་ཉེ་འཁོར་དུ་གཞིགས་ཡོད།
• ས་ཁྲའི་ཚད།: ཕྱོགས་བསྡོམས་ 25°29′–26°10′ N., 117°29′–118°03′ E. (དྡ་ཐེན་རྫོང་གི་ས་ཁུལ) ཇ་སྐྱེས་ས་ཆེན་པོ་རྣམས་ རི་མཐོ་ ༨༠༠–༡༢༠༠ མི་ཊར་གྱི་རྫོང་གི་དཀྱིལ་དང་ལྷོ་ཤར་ཕྱོགས་སུ་གཞིགས་ཡོད།

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་དོན།

• ལོ་རྒྱུས།: དྡ་ཐེན་རྫོང་ནི་ལོ་ངོ་མང་པོའི་ཇའི་ལོ་རྒྱུས་ལྡན། ས་ཁུལ་དེར་ཇ་སྐྱེ་གསོ་བྱས་པའི་སྐོར་གྱི་ཐོག་མའི་བཤད་རྒྱུན་ནི་ལྷོ་སུང་རྒྱལ་རབས (南宋, Nán Sòng) ཀྱི་དུས་སུ་ཐོན་ཡོད་། སྤྱི་ལོ་ ༡༡༦༤ (ལུང་ཞིང་རྒྱལ་པོའི་མཚན་གཉིས་པ) ལ་དྡ་ཞེན་ཧྥེང་རིའི་ཆུང་ཧྲེང་ཉན་དགོན་པ (崇圣岩) གི་གྲྭ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཇ་སྐྱེ་གསོ་བྱས། ཡོན་རྒྱལ་རབས (元代) སུ་ཀོང་ཕིང་ཚོ་བ་ (廣坪村) ཀྱི་སྙན་ངག་པ་ཀྭོ་ཇིའི་ཅིང (郭居敬, Guō Jūjìng) གིས་ཇ་ཞེས་པའི་སྙན་ངག (《茶》) བྲིས་པ་ནི་ད་ལྟའི་བར་གྱི་དྡ་ཐེན་གྱི་ཇའི་བརྩམས་ཆོས་རྙིང་ཤོས་ཡིན། སྤྱི་ལོ་ ༡༦༡༡ ལ་ས་ཁུལ་དེའི་ལོ་རྒྱུས་དཔེ་དེབ《大田县志》ནང་ཇ་ཚོང་དར་བའི་སྐོར་གསལ།

  འོན་ཀྱང་། དྡ་ཐེན་དུ་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་དེང་རབས་ཀྱི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ ༡༩༩༠ ལོའི་སྨྲས་ཀྱི་མཇུག་ལ་འགོ་འཛུགས། སྤྱི་ལོ་ ༡༩༩༨–༡༩༩༩ ལ་ ཐའེ་ཝན་ཚོང་པ་ཕེང་པོ་ཧྥ (彭宝法, Péng Bǎofǎ) དང་ ཆོན་ཀྵོའུ་ཇ་ཚོང་པ་ལི་ཀྲི་ཀྲོང (李志忠, Lǐ Zhìzhōng) གཉིས་ཀྱིས་མཉམ་དུ་ ཕིང་ཧྥན་ཤང་དུ་ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་བཟོ་ལས་ཁུངས་ཐོག་མ་ དྡ་ཧྥང་ཀོང (大方广茶业) བཙུགས། ཁོང་ཚོས་ ཐའེ་ཝན་ནས་ རོན་ཀྲི་ཨུ་ལུང (软枝乌龙) དང་ ཅིང་ཞོན (金萱) དང་ ཆིང་ཞིན་དྡ་མོ (青心大冇) བཅས་ཀྱི་ཇ་རིགས་ དང་ ཐའེ་ཝན་གྱི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇ་(东方美人茶, Dōngfāng Měirén Chá) བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་སྤྱོད་པར་ཁྱེར། ས་ཟིན ཟིང་ ༢༤༠༠ ཏུ (སྤྱིར་བཏེང་ ཨེང་ ༡༦༠) བླངས་ནས་ མ་འོངས་པའི་ཇ་ལས་དོན་གྱི་རྨང་གཞི་བཏིང་། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༠༠ ལ་ མྱོ་ལི་རྫོང་གི་ཐའེ་ཝན་ཇ་བཟོ་པ་ཏེང་ཀྭོ་ཀོང (邓国光, Dèng Guóguāng) ཚུད། ལོ་ངོ་ ༢༠ ལྷག་གི་རིང་ལ་ས་གནས་ཀྱི་ལག་རྩལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཐའེ་ཝན་གྱི་ལག་རྩལ་ཧྥུ་ཅན་གྱི་ས་རྒྱུ་དང་མཐུན་པར་བསྒྱུར་ནས་རང་ཉིད་ཀྱི་ས་གནས་ཀྱི་བཟོ་ལུགས་གསར་པ་གྲུབ།

  སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༡ ལ་དྡ་ཐེན་ལ་རྒྱ་ནག་གི་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་ཕ་ཡུལ་(中国美人茶之乡)ཞེས་པའི་གཞུང་འབྲེལ་མཚན་སྙན་ཕུལ་བ་མ་ཟད། ཇ་ཐོན་ཚད་ཊོན་ ༤༠༠༠ ཟིན་ཏེ་ རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་ཐོན་ཚད་ཀྱི་ ༧༠% ལས་བརྒལ། རྫོང་དེའི་ཇ་སྐྱེས་སའི་རྒྱ་ཁྱོན་བསྡོམས་སུ་ ཟིང་ ༡༠༠ ༠༠༠ (སྤྱིར་བཏེང་ ཨེང་ ༦༦༧༠) ཡོད་པ་ལས་ ཟིང་ ༧༠ ༠༠༠ ནི་མེ་རེན་ཇ་བཟོ་བར་རུང་། ཇ་ལས་དོན་ལ་མི་གྲངས་ ༡༠༠ ༠༠༠ ལྷག་ཙམ་ཞུགས་ཏེ་ རྫོང་གི་མི་འབོར་གྱི་གསུམ་ཆའི་ཡ་གཅིག་ཡིན།

• མཚན་གཞི།: དྡ་ཐེན (大田) རྫོང་མཚན། དོན་དུ་ ཞིང་ཆེན་པོ། མེ་རེན (美人) མཛེས་སྤྱོད། ཆ (茶) ཇ། མཚན་དོན་ཚང་བའི་འགྲེལ་པ་ནི་ དྡ་ཐེན་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇ། འདི་ནི་ཐའེ་ཝན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇ་(东方美人茶, Dōngfāng Měirén Chá) ལ་དངོས་སུ་མཚོན་པ་ཡིན་ལ། དབང་ཕྱུག་མ་ཝིཀ་ཐོར་ཡ་(སློབ་ཚན་གྱི་འཁྲབ་སྟོན)གིས་ཇའི་མདོག་དང་ཇ་ལོའི་མཛེས་སྡུག་ལ་དགའ་བས་མཚན་བཏགས་པར་གྲགས། ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་བཟོ་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་ ཕེང་ཧྥེང་ཇ་(膨风茶, སྒྱུ་སྨྲས་ཀྱི་ཇ) ཞེས་འབོད་པ་ནི། གཏམ་རྒྱུད་ལྟར་ན་ འབུ་སྲིན་གྱིས་གནོད་པའི་ཇ་ར་ང་ཞིང་པ་ཞིག་གིས་ སྤྱོད་པར་མི་རུང་བའི་ཇ་རིན་ཆེན་པོར་བཙོངས་པ་ལ། ཁོང་གིས་སྒྱུ་སྨྲས་པར་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད་པ་ལ་བརྟེན་ཞེས་པ་ཡིན།

• རིག་གནས་ཀྱི་ཁྱད་དོན།: དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནི་ཐའེ་ཝན་དང་རྒྱ་ནག་ཕྱོགས་བར་གྱི་ཇ་མཉམ་ལས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་ཡིན། ལོ་རེ་བཞིན་རྫོང་དེར་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་དུས་ཚིགས་འགོ་འཛུགས་པའི་དགའ་སྟོན (大田美人茶开茶节) སྤེལ་བ་དང་། དྡ་ཞེན་ཧྥེང་རིར་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་ཡུལ་སྐོར་ཁྲོད་ཁང (大仙峰·茶美人景区) བསྐྱངས། ཅོན་ཞི་ཤང་དུ་རིག་གནས་གསར་གཏོང་གི་སྤྱི་གླིང་མེ་རེན་ཆ་སྤྱི་ལྡན་དང་ མཚོ་འགག་གཉིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཇ་ཁེ་ལས་ ༥༠ ལྷག་གིས་ཕྱེ། ཇ་འདི་ནི་ མ་ལ་ཡ་དང་ སིང་ག་ཕོར་སོགས་ལྷོ་ཤར་ཨེ་ཤ་ཡའི་རྒྱལ་ཁབ་ཁག་ལ་ཁྲུག་སྐྱེལ་བྱེད་པ་མ་ཟད་ ཐའེ་ཝན་དང་ཧྥུ་ཅན་གྱི་ཇའི་སྲོལ་རྒྱུན་མཉམ་སྦྲེལ་གྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན།

3. རྩི་ཤིང་གི་རྣམ་བཤད་དང་སྡོང་རྒྱུ།

• ཇ་རིགས / སྐྱེ་གསོ་རིགས།: ཇ་རིགས་གཙོ་བོ་ནི་ ཐའེ་ཝན་ནས་ཁྱེར་བ་ཡིན་པ་སྟེ། རོན་ཀྲི་ཨུ་ལུང (软枝乌龙, Ruǎnzhī Wūlóng) — ཐའེ་ཝན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ཇ་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ལོ་མ་འཇལ་འཇོལ་ཆེ་ཞིང་ དྲི་ཞིམ་ཆེན་པོ་ལྡན། ཅིང་ཞོན (金萱, Jīn Xuān, TTES #12) — ལོ་འདབས་སྟུག་ཤིང་ ཨོ་མའི་མངར་དྲི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། ཆིང་ཞིན་དྡ་མོ (青心大冇, Qīngxīn Dàmǎo) — ཐའེ་ཝན་གྱི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་སྲོལ་རྒྱུན་ཇ་རིགས་ཤིག་ཡིན་ལ། ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) ཁུ་ཕོད་ཆེན་པོ་ལྡན། དེ་མིན་ཡང་ ཅིང་མུ་ཏན (金牡丹, Jīn Mǔdān) དང་ ཅིང་ཀོན་ཡིན (金观音, Jīn Guānyīn) དང་ ཏེ་ཀོན་ཡིན (铁观音, Tiě Guānyīn) ཚུད། སྤྱིར་བཏང་གི་ཇ་རིགས་ཀུན་ནི་ Camellia sinensis var. sinensis ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལོ་མ་རྣམས་ནི་ཟས་སྐྱུར་ཆེ་ཞིང་ སྤུ་མང་ལ་ ནད་འདུ་འཛིན་པའི་ནུས་པ་མཐོ་བས་ ཡུན་རིང་ལག་བཟོའི་སྐབས་སུ་འདྲིལ་ཕོད་ཆེ།
• བསྡུ་རུབ།: དམའ་བའི་དུས་ཚིགས་ནི་ དབྱར་ཁ (ལྕགས་ཟླ་ – གསར་ཡིག་ཟླ) ཡིན་པ་མ་ཟད། དེའི་སྐབས་ཀྱི་ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉, xiǎo lǜyè chán) གི་སྐྱེ་གནས་ཀྱི་ཁུ་ཕོད་ཆེ་ཤོས་ཡིན། དུས་ཚིགས་རྒྱ་བསྐྱེད་ནས་ དཔྱིད་མཇུག (ལྕགས་ཟླའི་མཇུག) ནས་ སྟོན་ཁ (ལྕགས་ཟླ་ པ) བར་དུ་བསྡུ་ཆོག བསྡུ་རུབ་ནི་ནན་ཏན་གྱིས་ལག་པས་བྱེད།
• བསྡུ་རུབ་ཀྱི་ཚད་གཞི། ལོ་འདབས་མཆོག + ལོ་མ་ ༡–༢ (一芽一、二叶, yī yá yī, èr yè) མཐོ་རིམ་གྱི་ཆེད་དུ་ ལོ་འདབས་མཆོག + ལོ་མ་ ༡ དེར་ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གིས་སོ་བའི་རྗེས་ཤུལ་གསལ་པོར་འདུག ཞིང་ཆེན་གྱི་ཚད་གཞི T/CSTEA 00027-2021 ལྟར་ན་ རྨང་གཞིའི་རིམ་པའི་ཆེད་དུ་ ལོ་འདབས་མཆོག + ལོ་མ་ ༢–༣ ཡང་ཆོག
• སྡོང་རྒྱུའི་དགོས་གཅོད། ལོ་མྱུག་རྣམས་ ཆ་ཚང་བ་དང་། སྨིན་ཚད་ ཚེགས་རྣམ་མཉམ་པ་དང་། ཤུགས་བརྡབ་ཀྱི་གནོད་པ་དང་ གཞན་པའི་དྲི་ངན་མེད་པ་ཡིན་དགོས། གལ་ཆེའི་དགོས་གཅོད་ནི་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གིས་སོ་བའི་རྗེས་ཤུལ་ཡོད་དགོས་པ་དང་། དེ་ལ་བརྟེན་ནས་ འབུ་སྲིན་གྱི་མཆིལ་མ་ལ་ཁ་དོག་འགྱུར་བའི་རྫས་འགྱུར་གྱིས་ ཏེར་ཕེན་སྤྱི་རིགས་ཀྱི་ཆང་རྒྱུ་(terpene alcohols) སྐྱེས་ཏེ་ སྦྲང་རྩི་དང་འབྲས་བུའི་དྲི་ཞིམ་གྲུབ་པར་བྱེད། སོ་བའི་ཚད་ཇི་ཙམ་གཅིག་ཆེ་ན་ ཇ་དེའི་ཁྱད་ཆོས་ཇི་ཙམ་གསལ་བར་འགྱུར།

4. ས་རྒྱུ་དང་སྐྱེ་གསོའི་ཁྱད་ཆོས།

• ས་ཁུལ་དང་ས་རིས། དྡ་ཐེན་རྫོང་ནི་ ཧྥུ་ཅན་ཞིང་ཆེན་གྱི་དཀྱིལ་ཕྱོགས་སུ་ དྡེ་ཡོན་ཧྥན་རི་རིང་སྐྱ (戴云山脉, Dàiyún shānmài) གི་ནུབ་ལྷུང་སྟེང་དུ་གཞིགས་ཡོད། ས་རིས་ནི་རི་བོ་མང་པོས་ཁེངས་ཏེ། ས་ཁུལ་ ༩༠% ནི་ རི་བོ་ཡིན། (ས་གནས་ཀྱི་གཏམ་དཔེ་ལྟར་ན་: རི་དགུ་ཆ། ཆུ་ཕྱེད་ཀྱི་ཆ། ཞིང་ཕྱེད་ཀྱི་ཆ། — 九山半水半田) རྫོང་དེར་རི་མཐོ་ ༡༠༠༠ མི་ཊར་ཡན་གྱི་རི་རྩེ་ ༡༧༥ ཡོད་པ་མ་ཟད། མཐོ་ཤོས་དྡ་ཞེན་ཧྥེང་རི (大仙峰, 1553 མི་ཊར) ཡིན། ཇ་སྐྱེས་ས་ནི་ཉི་མའི་འོད་ཟེར་ཆ་ཚང་འཕྲོས་པའི་རི་ལྷུང་དུ་གཞིགས་ཏེ། ཆུ་འགྲོ་བདེ་བ་དང་ནགས་ཚལ་གྱིས་བསྐོར་ཡོད། ནགས་ཚལ་གྱི་ཁྱོན་ཚད་ངོས་ ༧༤% ཡོད།
• སྐྱེས་སའི་རི་མཐོ། རྒྱ་མཚོའི་ངོས་ལས་རི་མཐོ་ ༨༠༠–༡༢༠༠ མི་ཊར (ཇ་སྐྱེས་ས་ ༩༠% ལྷག) ལེགས་ཤོས་ཀྱི་ཇ་སྐྱེས་ས་རེ་རེ་ནི་རི་མཐོ་ ༡༢༠༠ མི་ཊར་ཡན་དུ་ དྡ་ཞེན་ཧྥེང་རིའི་རྩེ་མོའི་ཉེ་འཁོར (ངོས་ ༡༥༠༠ མི་ཊར) བར་དུ་གཞིགས་ཡོད།
• གནམ་གཤིས། འདི་ནི་ རྒྱ་ནག་གི་དཀྱིལ་ཕྱོགས་ཀྱི་ཚ་སྒྲོན་གྱི་རླུང་ཁམས (中亚热带季风气候) ཡིན། ལོ་རེའི་ཚ་དྲོད་ཆ་སྙོམས་ 15.3–19.6°C; ལོ་རེའི་ཆར་ཆུའི་ཚད་ 1400–1800 མི་ལི་མེ་ཊར།; སད་མེད་པའི་དུས་ཚིགས་ཉིན་མོ་ 280–300 ཡིན། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྣམ་པ་ནི་ བརྟན་པོའི་སྤྲིན་པ་དང་ན་བུན་ཡིན་ལ། ཁྲོད་རུ་གྱུར་བའི་འོད་ཟེར་གྱི་ཚད་ ༤༠% ཟིན། ཉིན་དང་མཚན་གྱི་ཚ་དྲོད་ཁྱད་པར་ 10°C ལས་བརྒལ་བས་ ལོ་མྱུག་གི་འཚར་ལོངས་སློ་བར་བཏང་སྟེ་ ཨམ་ནིན་སྐྱེས་རྡུལ་(amino acids)དང་ དྲི་ཞིམ་རྫས་འགྱུར་(aromatic compounds)གི་ཟག་ཚད་མཐོ་རུ་བཏང་ དབྱར་ཁ་ཚ་ཞིང་རླན་པས་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉, Empoasca vitis) གི་སྐྱེ་གནས་ལ་ལེགས་པའི་གནས་ཚད་སྤྲད་ཡོད། དེ་དག་གི་སོ་བའི་རྗེས་ཤུལ་ནི་ ཇའི་བྲོ་བ་དང་དྲི་ཞིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་གྲུབ་པར་མཛད་པའི་གལ་ཆེའི་རྐྱེན་གྱུར་ཡིན།
• ས་རྒྱུ། སེ་ལེན་(selenium)ཕྱུག་པོའི་དམར་སེར་འདམ་རྫ (富硒红黄壤) ཡིན། སེ་ལེན་གྱི་ཆ་སྙོམས་ཚད་ 0.76 ཨེམ་གེ་/ཀེ་གེ་(mg/kg) དང་། སྐྱེ་ལྡན་རྫས་འགྱུར་(organic matter)གི་ཚད་ ≥ 1.5% ཡིན། ས་རྒྱུ་ནི་སྐྱུར་ཆེ་ཞིང་ (ཇ་སྐྱེས་ས་ཁུལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས) ཆུ་འགྲོ་བདེ་ཞིང་ ཧམ་རྩི་(humus)ཕྱུག་པོ་ཡིན། སྐྱེ་ཁམས་ཀྱི་གཙང་མ་ནི་ བཟོ་གྲྭའི་ས་ཁུལ་ལས་རྒྱང་བཀུ་བས་ངེས་བརྟན་བྱས། ཇ་སྐྱེས་ས་རྣམས་ནི་ཇ་དང་རྩྭ་མཉམ་གནས (茶草共生, chá cǎo gòngshēng) ཀྱི་དཔེ་ལྟར་འཛིན་སྐྱོང་བྱེད་པ་མ་ཟད། བར་སྲང་དག་ཏུ་རང་བྱུང་གི་རྩྭ་ཐང་སྲུང་སྐྱོབ་བྱེད་པས་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) ཚོའི་གནས་ཁོར་དུ་འགྱུར་བ་དང་། འབུ་སྲིན་གཅོད་རྫས (insecticides) བེད་སྤྱོད་མི་བྱེད་པར་བཟོས།

5. ལག་རྩལ་བཟོ་བའི་གོ་རིམ།

དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ནི་ ཨུ་ལུང་ཡོངས་ཀྱི་ནང་གི་ཁྱད་ཆོས་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཥིན་ཏུ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བ་ཡིན། དེ་ནི་ ཐའེ་ཝན་གྱི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇ་(东方美人茶, Dōngfāng Měirén Chá) བཟོ་བའི་ཐབས་ལམ་ལ་གཞི་བཅོལ་རུང་ ཧྥུ་ཅན་གྱི་ས་རྒྱུའི་ཁྱད་ཆོས་དང་མཐུན་པའི་བསྒྱུར་བཅོས་མང་པོ་མཛད་ཡོད། ཁྱད་པར་དུ་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ ལྡོག་རླན་(回润)གྱི་གོ་རིམ་དང་། སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱི་འདྲིལ་ཐབས་ཚུད་ཡོད། ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཚད་ ༦༠–༨༠% འབྱོར་བས་ ཇ་འདི་ནི་ཨུ་ལུང་གི་ནང་གི་ཟླ་བསྒྱུར་ཚད་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་གཅིག་ཡིན་པ་མ་ཟད། ཁ་བ་མེད་པའི་རྣམ་པས་མཉེན་འཇོལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་སྲུང་བ་ཡིན།

• བསྡུ་རུབ / 采摘 — cǎizhāi: ལག་པས་ ལོ་མྱུག་གི་སྟེང་ཕྱོགས་ ལོ་འདབས་མཆོག + ལོ་མ་ ༡–༢ བསྡུ་བ། དམིགས་བསལ་གྱིས་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གིས་སོ་བའི་རྗེས་ཤུལ་གསལ་པོར་མངོན་པའི་ལོ་མྱུག་ལ་དམིགས། བསྡུས་པའི་ལོ་མ་རྣམས་ མགྱོགས་སྐད་ཀྱིས་ བཟོ་ཁང་དུ་སྤྲོད་དེ། ཚ་སྲུང་དང་ ཤུགས་བརྡབ་ཀྱི་གནོད་པ་སྤངས།
• སྐམ་འགྱུར / 萎凋 — wěidiāo: དང་པོའི་རླན་པ་གཅོད་པ། ལོ་མ་རྣམས་ རྙིང་པའི་སྣོད་སྟེང་དུ་ཚེགས་སྲབ་མོར་སྤྲེད་དེ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དུ་ ཡང་ན་ ཁང་པའི་ནང་དུ་བཞག ལོ་མ་རྣམས་ཀྱིས་ ཛ་འདྲེན་གྱི་ནུས་པ་ཉམས་ཏེ། འཇོལ་ཕོད་ཀྱི་རྣམ་པར་འགྱུར་ཞིང་། སྐྱེ་ལྡན་རྫས་འགྱུར་གྱི་འགྱུར་ལྡོག་གི་གོ་རིམ་དང་པོ་འགོ་འཛུགས།
• གྲང་མོའི་སྐྱེལ་འདྲེན / 凉青 — liángqīng: སྐམ་འགྱུར་བྱས་པའི་ལོ་མ་རྣམས་ གྲང་མོའི་ཁང་པར་སྤར་ཏེ། ཚ་དྲོད་བརྟན་པོར་བཟུང་བ་དང་། ལོ་མའི་རྐང་དང་ ལོ་མའི་ཤགས་བར་གྱི་རླན་ཚད་ཆ་སྙོམས་པར་བྱས།
• འཁོར་ལོའི་སྐྱོད་པ - སྦྲུལ་བསྐོར / 做青 (摇青 ←→ 凉青) — zuòqīng (yáoqīng ←→ liángqīng): ཇ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ངེས་པར་དུ་འཛིན་པའི་གཙོ་བོའི་གོ་རིམ་ཡིན། ལོ་མ་རྣམས་ རྙིང་པའི་འཁོར་ལོའི་ཁང་པར་བཞག་སྟེ་ ཡང་ན་ ལག་པས་སྐྱོད་ནས་ ལོ་མའི་མཐར་གནོད་པ་བཏང་སྟེ་ ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་གོ་རིམ་མགྱོགས་པར་བཟོས། དེའི་རྗེས་སུ་ གྲང་མོར་བཞག་ནས་ སླར་གསོ་བྱས། འཁོར་ལོའི་སྐྱོད་པ — གྲང་མོའི་རིམ་པ་འདི་ ཐེངས་མང་པོར་སྐྱར་བྱེད་དགོས། (སྤྱིར་བཏང་ ཐེངས་ ༤–༦) ཐེངས་རེ་རེར་ཤུགས་ཚད་རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས། གལ་ཆེའི་གོ་རིམ་འདིའི་སྐབས་སུ་ མེ་ཏོག་དང་འབྲས་བུའི་དྲི་ཞིམ་གྲུབ་པར་འགྱུར།
• ཟླ་བསྒྱུར / 发酵 — fājiào: ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཚད་ ༦༠–༨༠% བསྐྱེད། ལོ་མ་རྣམས་ ཚ་ཞིང་རླན་པའི་ཁང་པར་བཞག་སྟེ། རྫས་སྦྱོར་གྱིས་ ཀེའེཐིན (catechins) རྣམས་ ཏེཨེཧྥེལིན (theaflavins) དང་ ཏེཨེརིགིན (thearubigins) ལ་བསྒྱུར། ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གིས་སོ་བ་དང་ འཁོར་ལོའི་སྐྱོད་པས་གྲུབ་པའི་ སྦྲང་རྩི་དང་རྒུན་འབྲུམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྟ་བུའི་དྲི་ཞིམ་དེ་ ཟབ་ཏུ་སོང་ཞིང་ བརྟན་པོར་གྱུར། ལག་རྩལ་མཁས་པས་ ལག་པས་གོ་རིམ་ཚོད་འཛིན་བྱེད་ཤུལ་ མདོག་དང་ དྲི་ཞིམ་དང་ ལོ་མའི་རྩ་སྦྱོར་ལ་གཞིགས་ནས་བྱས།
• ཁ་དོག་གཅོད་པ / 杀青 — shāqīng: ཚ་དྲོད་མཐོ་པོར་བཏང་སྟེ། (སྤྱིར་བཏང་ ལྕགས་ལྡུམ་ནང་ངམ ཡང་ན་ རྩེད་མོའི་ཁང་པར) ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་གོ་རིམ་འགོག་པ་མ་ཟད། ཐོབ་པའི་དྲི་ཞིམ་གྱི་ཁྱད་ཆོས་བརྟན་པོར་བཟུང་།
• ལྡོག་རླན / 回润 — huírùn: དྡ་ཐེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་གོ་རིམ་ཞིག ཁ་དོག་གཅོད་པའི་རྗེས་སུ་ ལོ་མ་རྣམས་ཞིབ་ཙམ་གྱིས་རླན་དུ་བཏང་སྟེ (回潮) སླར་གསོའི་ནུས་པ་སྤྲད། དེས་ རྗེས་སུ་འདྲིལ་བའི་སྐབས་སུ་ ཆག་ཤོབས་སྲུང་བ་མ་ཟད། གྲུབ་པའི་ཇའི་རྣམ་པ་ ལྷན་ཐབས་ཀྱི་མཛེས་སྡུག་ལྡན་པར་བྱེད། ཐབས་ལམ་འདི་ནི་ ཧྥུ་ཅན་གྱི་ཨུ་ལུང་བཟོ་བའི་ལག་རྩལ་ནས་ལེན་པ་ཡིན་ལ། དྡ་ཐེན་གྱི་བཟོ་ལུགས་དེ་ ཐའེ་ཝན་གྱི་དཔེ་མཚོན་ལས་ཁྱད་འཕགས་པར་བྱེད།
• འདྲིལ་བ / 揉捻 — róuniǎn: སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱི་ཐབས་ལམ། ཐའེ་ཝན་གྱི་རོལ་རྟགས་ཀྱི་འཕྲུལ་འཁོར (台式揉捻机) དང་ ཏེ་ཀོན་ཡིན (铁观音, Tiě Guānyīn) བཟོ་བའི་ མགྱོགས་སྐད་ཀྱི་ཐུམ་སྒྲིལ (铁观音速包机) གྱི་ལག་རྩལ་སྦྲེལ་བ། ཐབས་ལམ་འདིས་ དྡ་ཐེན་གྱི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ རང་བྱུང་དུ་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་བ (自然卷缩) ཀྱི་རྣམ་པ་གྲུབ་པར་བྱས་ཏེ། དེ་ནི་ ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་བཟོའི་ལྷོད་པོའི་འདྲིལ་བ་ལས་སྟུག་ཤིང་མཛེས་སྡུག་ལྡན།
• སྐམ་པོར་བཟོ་བ / 烘干 — hōnggān: མཐའ་མའི་ཚ་རླུང་གིས་སྐམ་པོར་བཏང་སྟེ། རླན་ཚད་ཉར་ཚགས་ཀྱི་ཚད་དུ་བརྟན་པོར་བཟུང་། (སྤྱིར་བཏང་ ≤ 6%) ཚ་དྲོད་དང་དུས་ཚད་ནི་ ལག་རྩལ་མཁས་པས་ རང་གི་དགོངས་པ་ལྟར་གདམ་གསེད་བྱེད། ཚ་དྲོད་ཆུང་ངུས་སྐམ་པོར་བཏང་ན་ མེ་ཏོག་དང་སྦྲང་རྩིའི་གསོན་ཉམས་སྲུང་། ཚ་དྲོད་མཐོ་བས་ བུ་རམ་དང་ཤིང་ཏོག་གི་ཁྱད་ཆོས་སྣོན།
• རིམ་སྒྲིག་དང་རྒྱུན་ལྡན / 精制 — jīngzhì: ཆག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཆ་ཤས་དང་། རྐང་པ། ཚད་ལྡན་མིན་པའི་ལོ་མ་རྣམས་ཕྱིར་བཏོན་ཏེ། ཚོང་ཟོག་གི་རིམ་པའི་སྡེ་ཚན་གྲུབ་པར་བྱས།

6. དབང་པོའི་ཉམས་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས།

• སྐེམ་པོའི་ལོ་མའི་ཕྱི་རྣམ། རང་བྱུང་དུ་ཀུན་ཏུ་འཁྱིལ་བའི་རྣམ་པ (自然卷缩) སྟུག་ཤིང་ ཅུང་ཟད་འཁྱོག་པོའི་འདྲིལ་བ་ཡིན་ལ། ཆུང་བསྡུར་གྱི་དཔེ་དེབ་ལྟ་བུ། ཇ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྟགས་མཚན་ནི་ མདོག་ལྔ (五色, wǔ sè) ཡིན། དེ་ནི་ དཀར་པོ (ལོ་འདབས་ཀྱི་དཀར་སྤུ) དང་། སྔོན་པོ (ཟླ་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་མ་བྱུང་བའི་ས།) སྨུག་པོ (ཟླ་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱུང་བའི་སྐོར་ཁུལ) དམར་པོ (ཟླ་བསྒྱུར་ཆ་ཚང་བྱུང་བའི་མཐའ) དང་སེར་པོ (འགྱུར་བའི་སྐབས་ཀྱི་མདོག) བཅས་ཡིན། ཇའི་སྤུས་ཚད་མཐོ་ཙམ་གྱིས་ མདོག་ལྔའི་རྣམ་པ་དེ་གསལ་ཤིང་ཆེ་བར་འགྱུར། ལོ་འདབས་རྣམས་ མངོན་གསལ་གྱི་དཀར་སྤུ (白毫, báiháo) ཡོད།
• སྐེམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་ཞིམ། རྣམ་པ་རྙོག་འཛིང་ཆེ་བའི་ དྲི་ཞིམ་དྲུག (六香, liù xiāng) གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། འབྲས་བུའི་དྲི (果香, guǒxiāng — ཨུ་ལུང་གི་ལག་བཟོ་ནས་ཐོན་པ) དང་། སྦྲང་རྩིའི་དྲི (蜜香, mìxiāng — ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) ཀྱིས་སོ་བ་ནས་ཐོན་པ) མེ་ཏོག་གི་དྲི (花香, huāxiāng — སྔོན་པོ་བཟོ་བའི་གོ་རིམ་ནས་ཐོན་པ) མངར་བའི་དྲི (甜香, tiánxiāng — ཨམ་ནིན་སྐྱེས་རྡུལ་མཐོ་བ་དང་ ཟླ་བསྒྱུར་ཟབ་པ་ནས་ཐོན་པ) གསོན་གྱུར་གྱི་དྲི (嫩香, nènxiāng — ལོ་འདབས་མཉེན་པོ་དང་ལོ་མ་གཞོན་ནུ་ནས་ཐོན་པ) དང་ ཕྲ་མོའི་རི་བོའི་དྲི (幽香, yōuxiāng — རི་མཐོའི་ས་རྒྱུ་ནས་ཐོན་པ) བཅས་ཡིན། དྲི་ཞིམ་ནི་བརྟན་ཤིང་རིམ་པ་མང་པོ་ལྡན་པ་མ་ཟད། ཚ་ཚ་པོ་མེད།
• ཁུ་རྩིའི་དྲི་ཞིམ། ཕྲུགས་སྟོང་རེ་རེ་ནས་རྒྱ་བསྐྱེད་པའི་ སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་ཞིམ་གསལ་ཤིང་ འབྲས་བུའི་མངར་དྲི་ལྡན། ཐོག་མའི་ཕྲུགས་སྟོང་དུ་ མེ་ཏོག་གསར་པ་དང་སྨིན་པའི་འབྲས་བུའི་དྲི་གནད་དུ་འཛིན། དཀྱིལ་རིམ་དུ་ སྦྲང་རྩི་དང་རྒུན་འབྲུམ། མཇུག་རིམ་དུ་ བུ་རམ་གྱི་མངར་དྲི་དང་ཤིང་གི་དྲི་ཟབ། དྲི་ཞིམ་ནི་ གཙང་ཞིང་དྭངས་གསལ་བ་མ་ཟད། ལྕགས་དྲི་འཁྲུགས་པ་མེད། (ཚད་ལྡན་གྱི་བཟོ་ལུགས་སུ)
• བྲོ་བ། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ ཁ་བ་དང་ རྩུབ་པའི་ཉམས་མེད་པའི་མཉེན་ཆ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་ ཟླ་བསྒྱུར་ཚད་འདི་ཙམ་ཆེ་བའི་ཨུ་ལུང་ལ་དཀོན་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཡིན། ལུས་པོའི་ཤུགས་ཚད་དཀྱིལ་རིམ་ཡིན་ལ། དར་གྱི་རྩ་སྦྱོར (滑, huá) ལྡན། གཙོ་བོའི་དྲི་ཟིམ་ནི་ སྦྲང་རྩི། སྨིན་པའི་ ཁམ་བུ། རྒུན་འབྲུམ། སྐེམ་པོའི་འབྲས་བུ་བཅས་ཡིན། མངར་ཉམས་ནི་དང་པོའི་ངོས་ནས་མངོན་ཏེ། མཇུག་གི་བྲོ་བར་རྒྱ་བསྐྱེད། མངོན་གསལ་གྱི་ མངར་ལོག (回甘, huígān) ཡིན། མཇུག་གི་བྲོ་བ་ནི་ཡུན་རིང་པོར་གནས་ལ། ཁ་ཆུ་འཛག་པ (生津, shēngjīn) ཡི་རྒྱུན་ཚོར། སྟེང་རིམ་གྱི་ཕྲུགས་སྟོང་དུ་ ལྕང་ལོའི་དྲི་ཕྲ་མོ་ཡོད་ཅིང་། ཇ་འདིས་ ཐེངས་ ༡༠ ལྷག་གི་ཕྲུགས་སྟོང་བཟོད་ཐུབ། རང་གི་ཁྱད་ཆོས་མི་ཟད་པར།
• ཁུ་རྩིའི་མདོག དྭངས་གསལ་ཞིང་འབར་བ་དང་། ཧ་ལིག་ཨམ་པར (琥珀色/橙黄色) ནས་ ལི་ཝང་གི་སེར་གྱི་ཁ་དོག་བར་དུ་འགྱུར། དྭངས་གསལ་ཆེ་བ་དང་ སྣུམ་གྱི་འོད་འཕྲོ་བ་ནི་ ལག་བཟོའི་སྤུས་ཚད་མཚོན།
• ཇའི་རྨང (ཕྲུགས་སྟོང་བྱས་པའི་ལོ་མ) ཆ་ཚང་ཞིང་ཡོངས་སུ་ཁ་ཕྱེ་བའི་ལོ་མ་རྣམས་ མཉེན་ཞིང་འགུལ་ཕོད་པ་ཡིན། ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ མདོག་ལྔའི་ཁྱད་ཆོས་དེ་སླར་གནས། དཀྱིལ་གྱི་ཆ་ཤས་ནི་ སྔོ་སྐྱ་བ་ཡིན་ལ། མཐའ་རྣམས་ དམར་སྨུག་ཡིན། ལོ་འདབས་རྣམས་ དཀར་སྤུ་ཡོད། མདོག་ཚེགས་མཉམ་པ་དང་ ཚ་བས་ཚིགས་པའི་ཐིག་ལེ་མེད་པ་ནི་ ལག་བཟོའི་ལག་རྩལ་མཚོན།

7. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཚུལ།

• པོ་ལི་ཕེ་ནོལ། དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནང་གི་ཇའི་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་གྱི་ཚད་ནི་ སྔོ་ཇ་དང་བསྡུར་ན་ ཆ་སྙོམས་ཀྱི་ཚད་ལྡན། རྒྱུ་མཚན་ནི་ ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཚད་ ༦༠–༨༠% ཡིན་པས་ ཀེའེཐིན (EGCG, ECG) གྱི་ཆེ་བའི་ཆ་ཤས་ ཏེཨེཧྥེལིན (theaflavins) དང་ ཏེཨེརིགིན (thearubigins) ལ་བསྒྱུར། འདི་ལྟ་བུའི་ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཐོན་རྫས་རྣམས་ཀྱིས་ ཁུ་རྩིའི་ཧ་ལིག་མདོག་དང་ མཉེན་འཇོལ་གྱི་བྲོ་བའི་རྩ་སྦྱོར་སྤྲད། ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གིས་སོ་བས་ གཞན་ཡང་ རྩི་ཤིང་གི་སྲུང་སྐྱོབ་ཀྱི་ཕྱོགས་སུ་ ལོ་མའི་ནང་གི་ ཕེ་ནོལ་རྫས་འགྱུར་(phenolic compounds) གི་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ལྕག་སྐུལ་བྱས།
• ཨམ་ནིན་སྐྱེས་རྡུལ། L-ཏེཨནིན (茶氨酸, cháānsuān) གི་ཚད་མཐོ་བ་ནི་ རི་མཐོའི་ས་རྒྱུའི་ཁྱད་ཆོས་ལས་བྱུང་བ་ཡིན། (སྤྲིན་པས་གྲིབ་བཟོ་བ་དང་ མཚན་མོའི་གྲང་མོས་ ཨམ་ནིན་སྐྱེས་རྡུལ་བརླག་པར་འགོག་པ) L-ཏེཨནིན་ནི་ ཇའི་ མཉེན་ཆ་དང་ མངར་ཉམས་དང་ སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པའི་ཕན་ནུས་ལ་བརྟེན། ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་ ཏེཨནིན་གྱི་ཚད་མཐོ་བ་ནི་ མངར་བའི་དྲི (甜香) ཞེས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་རྒྱུ་རྐྱེན་ཞིག་ཏུ་བརྗོད།
• ཏེར་ཕེན་རྫས་འགྱུར། ཇ་འདིའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་ཆ་ཤས་ཤིག ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) ཀྱི་སོ་བས་ ལོ་མའི་ནང་གི་ ཆུ་བཟོ་བའི་རྫས་སྦྱོར (水解酶, shuǐjiě méi) སྐྱེ་ཚུལ་བསྐྱེད་པ་མ་ཟད། དེས་ ཏེར་ཕེན་སྤྱི་རིགས་ཀྱི་ཆང་རྒྱུ (萜烯醇, tiēxī chún) — ལིནལོལ (linalool) དང་། རྒྱུན་འབྲུམ་གྱི་ཆང་རྒྱུ (geraniol) ནེརོལ-ཨོཀསིད (nerol oxide) དང་ 2,6-dimethyl-3,7-octadien-2,6-diol བཅས་སྐྱེ་ཚུལ་ལ་ལྕག་སྐུལ་བྱས། རྫས་འགྱུར་འདི་དག་གིས་ འབུ་སྲིན་གྱིས་ཟླ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཨུ་ལུང་གི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྦྲང་རྩི་དང་རྒུན་འབྲུམ་གྱི་དྲི་ཞིམ་གྲུབ་པར་མཛད། དེ་ནི་ཇ་རིགས་གཞན་པ་ལས་ཁྱད་པར་བ་ཡིན།
• ཨལ་ཀ་ལོད་རྫས། ཁ་ཕེ་གི་རྫས་འགྱུར (咖啡碱) — ཚད་ཆ་སྙོམས་ཡིན་ལ། སྔོ་ཇ་ལས་ཉུང་བ། རྒྱུ་མཚན་ནི་ ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཚད་ཟབ་པ་དང་། ཚ་དྲོད་མཐོ་པོས་ཁ་དོག་གཅོད་པའི་སྐབས་སུ་ ཨལ་ཀ་ལོད་རྫས་ཁ་ཤས་བརླགས་པ་ཡིན། གཞན་ཡང་ ཏེཨེབྲོམིན (theobromine) དང་ ཏེཨེཕིལིན (theophylline) ཚད་ཚད་ཀྱི་ཚད་དུ་ཡོད།
• ཝི་ཊམིན། ཝི་ཊམིན C (ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་སྐབས་སུ་ཆ་ཤས་བརླགས་ཀྱང་། རི་མཐོའི་ས་རྒྱུའི་རྐྱེན་པས་ གལ་ཆེང་གི་ཚད་དུ་གནས།) ཝི་ཊམིན B ཀྱི་སྡེ་ཚན (B1, B2, B6) ཝི་ཊམིན E ཡིག་ཆ་ཁག་ནང་ ཝི་ཊམིན C གི་ཚད་ལུས་པོའི་ནང་དུ་སྲུང་ཐུབ་པའི་ཇའི་ནུས་པ་ནི་ ཟིལ་བའི་ནུས་པ་ལྡན་པའི་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་(antioxidant polyphenols)དང་མཉམ་ལས་བྱས་པས་ཡིན་པར་བརྗོད།
• གཏེར་རྫས། ཀ་ལིམ (potassium) མག་ནེ་ཛིམ (magnesium) མང་ག་ནི་སི (manganese) ཛིང་ཀ (zinc) ཧྥོས་ཧྥོར་སི (phosphorus) དམིགས་བསལ་གྱིས་ སེ་ལེན (硒, xī) གི་ཚད་མངོན་གསལ་བའི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན། དྡ་ཐེན་གྱི་ས་རྒྱུ་ནི་ སེ་ལེན་ཕྱུག་པོ་ཡིན་ལ། (ཆ་སྙོམས་ཚད་ 0.76 ཨེམ་གེ་/ཀེ་གེ་ mg/kg) དེས་ཇ་ལོར་ཞུགས། སེ་ལེན་ནི་ སྟོབས་ཆེན་གྱི་ཟིལ་བའི་ནུས་པ་ལྡན་པ་མ་ཟད། གླུ་ཏ་ཐི་ཨོན་པེ་རོཀསིད་ཛེ (glutathione peroxidase) ཀྱི་ལས་འགུལ་དུ་ཞུགས། སེ་ལེན་གྱི་ཚད་མཐོ་བ་ནི་ ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་དང་བསྡུར་ན་ དྡ་ཐེན་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་རྒྱལ་ཁ་ཆགས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ཤིག་ཡིན།
• ཛ་ནའི་རིན་ཆེན་སྣུམ། དྲི་ཞིམ་གྱི་ཆ་ཤས་ཕྱུག་པོ་ཡིན། ལིནལོལ (linalool) དང་དེའི་ཨོཀསིད (oxides) (མེ་ཏོག་གི་དྲི) རྒྱུན་འབྲུམ་གྱི་ཆང་རྒྱུ (geraniol) (རོ་སིའི་ཚེག) ནེརོལ (nerol) (ལི་ཝང་དང་སྦྲང་རྩིའི་དྲི) མེ་ཏིལ་སལིཅིལཱཏ་ (methyl salicylate) (བལ་སམ་གྱི་དྲི) ཨིན་ཌོལ (indole) (ཐོན་རིམ་ཚོད་ཚོད་ཀྱི་ མངར་བའི་ཇ་ཟིན་གྱི་དྲི) བཅས་ཡིན། འཕུར་ཕོད་པའི་ཆ་ཤས་ཀྱི་སྤྱིའི་ཚད་ནི་ ཟླ་བསྒྱུར་ཚད་དཀྱིལ་རིམ་གྱི་ཕྱེད་ཟླ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཨུ་ལུང་མང་པོ་ལས་མཐོ་བ་ནི་ རྒྱུ་མཚན་གསུམ་གྱིས་སྤེལ་བ་ཡིན། ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) ཀྱིས་སོ་བ་དང་། འཁོར་ལོའི་སྐྱོད་པ་ཡུན་རིང་པོ། ཟླ་བསྒྱུར་ཟབ་པ་བཅས་ཡིན།

8. ཕན་ཡོན་ཁྱད་ཆོས།

• བྲོད་པ་ཞི་བའི་སློབ་སྟོན། འཁྲུག་ཆ་མེད་པར། ཁ་ཕེ་གི་རྫས་འགྱུར་ཚད་ཚོད་ཚོད་དང་ L-ཏེཨནིན་མཐོ་བའི་སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱིས་ དྲོད་ཉུང་ཉུང་གི་ནུས་པའི་ཤུགས་རྒྱུན་སྤྲད་པ་མ་ཟད། སེམས་འཁྲུག་པ་དང་ སྙིང་གི་འཕར་ཚད་ཆེ་བ་མེད་པར་ སེམས་གཞིགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ཡར་རྒྱས་བྱེད། ལས་ཀ་དང་སློབ་སྦྱོང་ལ་རུང་།
• ཟིལ་བའི་ནུས་པས་སྲུང་སྐྱོབ། པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་དང་། ཏེཨེཧྥེལིན (theaflavins) སེ་ལེན (selenium) བཅས་ཀྱིས་ སུ་པར་ཨོཀསིད་དིས་མུ་ཏེ་ཛེ (superoxide dismutase, SOD) དང་ གླུ་ཏ་ཐི་ཨོན་པེ་རོཀསིད་ཛེ (glutathione peroxidase) ཡི་ལས་འགུལ་རྒྱ་བསྐྱེད་དེ། རང་དབང་གི་རྡུལ་ཕྲན (free radicals) ཞི་བར་བཟོ་བ་མ་ཟད། ཕྲ་ཕུང་ལོ་ན་བའི་གོ་རིམ་སློ་བར་བཏང་།
• སྙིང་དང་ཁྲག་རྩའི་མ་ལག་ལ་རོགས་པ། ཏེཨེཧྥེལིན (theaflavins) དང་ པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་(polyphenols) རྣམས་ཀྱིས་ ངན་པའི་ཀོ་ལེས་ཊི་རོལ (LDL) ཡི་ཚད་དམའ་རུ་གཏོང་བ་དང་ ཁྲག་རྩའི་མཉེན་ཆ་སྲུང་བར་ཕན། རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་གྱི་སྨན་རིག་ལྟར་ན་ ཇ་འདི་ནི་ ཚིལ་ཟན་དམའ་རུ་གཏོང་ཞིང་ཁྲག་ཚད་ཉུང་དུ་གཏོང་བ (降脂降压) ཞེས་པའི་ཕན་ནུས་ལྡན།
• བཟོད་པའི་ལས་འཕྲོར་ཕན་པ། ཇ་འདི་ནི་ ཞི་བའི་ཚ་དྲོད་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས (性平偏温, xìng píng piān wēn) ལྡན་པས་ སྔོ་ཇ་ལས་ ཕོ་བར་བདེ་བར་བྱེད། ཟླ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་རྣམས་ཀྱིས་ བཟོད་པའི་རྫས་སྦྱོར་སྐྱེད་པར་ལྕག་སྐུལ་བྱེད་པ་མ་ཟད། མུ་ཟེར་ལ་གནོད་པ་མི་འཕྲོད།
• པགས་པའི་གནས་ཚད་དང་ལོ་ན་བའི་རྣམ་པས་སྲུང་བའི་ཕན་ནུས། སེ་ལེན (selenium) དང་། པོ་ལི་ཕེ་ནོལ། ཝི་ཊམིན C དང་ E བཅས་ཀྱི་སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱིས་ པགས་པའི་ཕྲ་ཕུང་ལོ་ནར་སོང་བའི་གོ་རིམ་ལ་རོགས་པ་མ་ཟད། ཟིལ་བའི་གནོད་པ་ཞི་བར་བཟོ་བ། རྒྱ་ནག་གི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན་ ཇ་འདི་ནི་ མཛེས་སྡུག་གི་ཇ (美容养颜) ཞེས་པའི་གྲགས་པ་ཐོན།
• ལུས་པོའི་ཚེ་རིག་ལ་རོགས་པ། ཇའི་པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་རྣམས་ཀྱིས་ ཚིལ་ཟན་གྱི་ཚེ་རིག་སྐྱེད་པར་འབད་ཏེ། ཚིལ་ཟན་གཏོར་བར་བྱེད་པའི་ ལི་པེ་ཛེ (lipase) ཡི་ལས་འགུལ་རྒྱ་བསྐྱེད། ཕན་ནུས་དེ་ནི་ མི་སོ་སོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ལ། ལྟ་བ་ཚེགས་གཅིག་གྱུར་གྱི་ཟས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་ལས་འཕྲོ་བྱུང་།
• དུག་གཅོད་དང་གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཆ་སྙོམས། གཏེར་རྫས (སེ་ལེན, ཀ་ལིམ, མག་ནེ་ཛིམ, མང་ག་ནི་སི) ཕྱུག་པོས་ ཁྲག་རྩའི་ཆ་སྙོམས་སྲུང་བ་མ་ཟད། ལུས་པོའི་ཕྱིར་འདོན་གྱི་ལས་འགུལ་ཞི་བར་སྐྱེད་པར་རོགས།
• སེམས་ཞི་བར་བྱེད་པ་དང་སེམས་གཞིགས་སླ་བར་བྱེད་པ། L-ཏེཨནིན་མཐོ་བས་ ཀླད་པའི་ཨལ་ཕ་(alpha)རླབས་སྐྱེས་པར་ལྕག་སྐུལ་བྱས་ཏེ། ལྷོད་པའི་གཞིགས་རྟགས་ཀྱི་གནས་ཚད་སྤྲད། རིག་གནས་(功夫)ལུགས་ཀྱི་ཇ་འཐུང་བས་ བསམ་གཏན་གྱི་རྣམ་པའི་རིམ་གྲོས་ ཕན་ནུས་འདི་རྒྱ་བསྐྱེད།

9. ཁུ་རྩི་སློང་བའི་ཐབས།

• ཆུའི་ཚ་དྲོད། 90–95°C ཚ་དྲོད་ 90°C ཡོད་ན་ སྦྲང་རྩི་དང་མེ་ཏོག་གི་དྲི་གསལ་དུ་འགྱུར། 95°C ཡོད་ན་ ཁུ་རྩིའི་ལུས་པོ་སྟུག་ཅིང་། སྐེམ་པོའི་འབྲས་བུ་དང་བུ་རམ་གྱི་དྲི་གསལ་བར་འགྱུར། ཐོག་མའི་ཕྲུགས་སྟོང་ལ་ 90°C གྲོན་ཆགས་དང་། རྗེས་སུའི་ཕྲུགས་སྟོང་ལ་རིམ་བཞིན་ཚ་དྲོད་རྒྱ་བསྐྱེད།
• ཇའི་ཚད། ཁུ་རྩི་སློང་བའི་ཆུ་ ༡༠༠–༡༢༥ ཨེམ་ཨེལ་ (མི་ལི་ལི་ཊར) ལ་ ཇ་ ༥ གེ་རམ (功夫泡) ཡང་ན་ ཡུ་རོབ་ལུགས་ཀྱི་ཁུ་རྩི་སློང་བའི་ཆུ་ ༢༠༠–༢༥༠ ཨེམ་ཨེལ་ ལ་ ཇ་ ༢.༥–༣ གེ་རམ།
• སྣོད་ཆ། དཀར་པོའི་དཀར་ཡོལ་གྱི་ཀེ་ཝན (盖碗, gàiwǎn) ནི་ ལེགས་ཤོས་ཀྱི་འདེམས་ཁ་ཡིན་ལ། དྲི་ཞིམ་གྱི་གཙང་མ་དང་རིམ་པ་མང་པོ་མཚོན་པ་མ་ཟད། ཁུ་རྩིའི་མདོག་ལ་བརྟག་ཆོག ཡི་ཞིང་ས་ལྡུམ (宜兴紫砂壶) གྱི་ཇ་ཁུག (ཆུ་སྲིད་ ༡༠༠–༡༣༠ ཨེམ་ཨེལ) ཀྱང་ ཆོག་སྟེ། ས་ལྡུམ་གྱིས་ ཁུ་རྩིའི་ལུས་པོར་མཉེན་ཆ་དང་ཟབ་ཉམས་སྣོན། དྲི་ཞིམ་ལ་བརྟག་པར་ དྲི་སྤྱོད་ཀྱི་ཕོར་པ (闻香杯, wénxiāng bēi) བེད་སྤྱོད་དགོས། ཇ་འཐུང་གི་ཕོར་པ་ནི་ དཀར་ཡོལ་གྱི་སྲབ་པོ་ཡིན་དགོས།
• གོ་རིམ།
  1. ཀེ་ཝན (盖碗, gàiwǎn) དང་ཕོར་པ་རྣམས་ འཁོལ་བའི་ཆུས་བཀང་ནས་ཚ་དྲོད་སྤྲད་ལ། ཆུ་བཤོས།
  2. ཇ་བླུགས་ནས་ ཁ་གཅོད་པོས་བཏུམ་ལ་ ཅུང་ཙམ་སྐྱོད། དེ་ནས་ཚ་དྲོད་སྤྲད་པའི་སྐེམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་ཞིམ་ལ་བརྟག
  3. འཁྲུད་པ (འདོད་ཆོག) ཆུ་ཚ་དྲོད་ 90°C ཡོད་པ་བླུགས་ནས། སྐར་མ་ ༣–༥ གྱི་ནང་དུ་བཤོས། སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་མེ་རེན་ཇ་ལ་ འཁྲུད་པ་མི་དགོས།
  4. ཕྲུགས་སྟོང་དང་པོ། ཆུ་ཚ་དྲོད་ 90°C ཡོད་པས་ སྐར་མ་ ༢༠–༣༠ བཞག
  5. ཁུ་རྩི་ གུང་ཏོ་པེ (公道杯, gōngdào bēi) དུ་བཤོས་ཏེ། དེའི་རྗེས་སུ་ཕོར་པར་བཞོལ།
  6. སྐྱར་བའི་ཕྲུགས་སྟོང་། ཐེངས་ ༡༠–༡༥ ཡན་བྱེད་ཆོག གཉིས་པ་ནས་བཞི་པའི་བར་དུ་ སྐར་མ་ ༡༥–༢༠ དེའི་རྗེས་སུ་ ཕྲུགས་སྟོང་རེ་རེར་སྐར་མ་ ༡༠–༡༥ རྒྱ་བསྐྱེད་དགོས། ཇ་འདིས་ ཕྲུགས་སྟོང་ ༡༠ ལྷག་གི་བར་དུ་རང་གི་ཁྱད་ཆོས་སྲུང་ཐུབ།

གཞན་པའི་ཐབས་ལམ། དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནི་ གྲང་མོའི་ཁུ་རྩི་སློང་བ (冷泡, lěng pào) ལའང་ ཧ་ཅང་ལེགས། གྲང་མོའི་ཆུ་ ༥༠༠ ཨེམ་ཨེལ་ ལ་ ཇ་ ༣–༤ གེ་རམ་ བླུགས་ནས་ ཁང་གྲང་ངོས་སུ་ཆུ་ཚོད་ ༦–༨ བཞག གྲང་མོའི་ཁུ་རྩི་ནི་ དྭངས་གསལ་གྱི་ཧ་ལིག་མདོག་དང་། གསལ་བའི་སྦྲང་རྩིའི་མངར་ཉམས་ལྡན། (གྲང་མོའི་སྤྲིན་པ་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ — 冷后浑 — ནི་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་རྟགས་སུ་འཛིན) གཞན་ཡང་ བསྲེས་འཐུང་གི་རྨང་གཞིར་ལེགས་པར་རུང་བ་སྟེ། བྲེན་ཌི (brandy) ཉུང་ཙམ་བསྲེས་ན་ ཤམ་ཕེན་དང་ཨུ་ལུང་གི་རྣམ་པ་ལྡན་པའི་བཟོད་འཐུང་གྲུབ། ཨོ་མ་དང་བསྲེས་ན་ རང་བྱུང་གི་སྦྲང་རྩི་དང་ཨོ་མའི་བྲོ་བ་ཐོན།

ཇ་འཐུང་གི་གྲོན་ཆགས། ཇ་འཐུང་གི་ཚད་ཚོད་ལེགས་ཤོས་ནི་ 60–70°C ཡིན་ལ། དེའི་ཚད་ཚོད་འདིར་ སྦྲང་རྩི་དང་འབྲས་བུའི་དྲི་ཞིམ་ཆ་ཚང་བསྐྱེད། ཕོ་བ་སྟོང་པར་ཇ་མི་འཐུང་བར་གསུངས། ཕོ་བ་ཡིད་མི་ཆེས་པར་ ལྕའ་ཉུང་ཙམ་བསྣོན་ཆོག

10. ཉར་ཚགས།

དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནི་ ཟླ་བསྒྱུར་ཚད་ ༦༠–༨༠% ཡིན་པས། སྔོ་ཇ་དང་རླན་པ་ཉུང་ངུས་ཟླ་བསྒྱུར་བྱས་པའི་ཨུ་ལུང་ལས་ ཉར་ཚགས་ཀྱི་སྐབས་སུ་ བརྟན་ཆ་ཆེ་བ་ཡིན།

• སྣོད་ཆ། གཞི་ནས་འོད་མི་འཕྲོ་བའི་སྦྲེལ་དམ་ཅན་གྱི་སྒམ། ཧྭ་ཧྥུན་གྱི་ཞིབ་སྦྲེལ (vacuum-packed foil laminated bag) ལྕགས་ཀྱི་ཏིན་སྣོད (tin can) ཡང་ན་ དཀར་ཡོལ་གྱི་སྣོད་ཆ (ceramic container) ཁ་གཅོད་པོས་དམ་པོར་བཏུམ་དགོས། ཉར་ཚགས་ཀྱི་སྣོད་ཆ་ཕྱེ་བའི་ཐེངས་རེའི་ཚེ་ ཉར་ཚགས་ཀྱི་དུས་ཚོད་རྒྱུན་ཆགས་ཉུང་དུ་འགྲོ་བས། ཆ་ཤས་སོ་སོར་བགོ་སྒྲིག་བྱེད་པ་ལེགས།
• གནས་ཚད། སྐམ་ཞིང་བསིལ་ལ། མུན་པའི་ས། ཚད་ཚོད་ལེགས་ཤོས་ནི་ 15–25°C རླན་ཚད་ ༦༠% ལས་མཐོ་བར་མི་རུང་། ཁང་གྲང་ངོས་དགོས་མེད་ཀྱང་། (སྔོ་ཇ་ལྟར་མིན) ཉར་ཚགས་ཀྱི་སྣོད་ཆ་མ་ཕྱེ་བའི་ཡུན་རིང་པོར་ཉར་ཚགས་བྱེད་པར་མི་འགལ།
• ཇའི་དགྲ་བོ། རླན་པ། ཚ་དྲོད་མཐོ་བ། ཉི་མའི་འོད་ཟེར་དངོས། གཞན་པའི་དྲི་ངན (ཇ་ནི་དྲི་ཞིམ་ལེན་པར་དོན་དུ་ཧ་ཅང་ཆེ) སྨན་ཐང་དང་། ཁ་ཕེ། དྲི་བཟང་བཅས་ལས་རྒྱང་བཀུ་ནས་ཉར་ཚགས་དགོས།
• ཉར་ཚགས་ཀྱི་དུས་ཚོད། སྦྲེལ་དམ་ཅན་གྱི་སྣོད་ཆའི་ནང་དུ་ ལོ་ ༢–༣ གྱི་བར་དུ་ སྤུས་ཚད་ལ་གྱོང་ཆེན་པོ་མི་འཕྲོད། ལག་རྩལ་མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ དུས་ཚོད་ཐུང་ངུའི་ (ལོ་ ༡–༢) ཉར་ཚགས་བྱས་ཏེ། དེས་ སྦྲང་རྩི་དང་བུ་རམ་གྱི་དྲི་ཟབ་ཏུ་སོང་བ་ཡིན་པར་བཤད།

11. རིན་གོང་དང་བཙོན་རྫུན།

• རིན་གོང་གི་རིམ་པ། དཀྱིལ་རིམ་ནས་མཐོ་རིམ་ཡིན། རིན་གོང་ནི་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) ཀྱིས་སོ་བའི་ཚད་དང་། སྐྱེས་སའི་རི་མཐོ། བསྡུ་རུབ་ཀྱི་དུས་ཚིགས། ལག་བཟོའི་ལག་རྩལ། T/CSTEA 00027-2021 ཞེས་པའི་ཚད་གཞི་ལྟར་གྱི་རིམ་པ་བཅས་ལྟར་འགྱུར། ཚད་གཞི་དེ་ལྟར་ན་ ཐོན་རྫས་ནི་རིམ་པ་གསུམ་དུ་དབྱེ་ཏེ། ཡ་མེ་རེན (雅美人, ཡིད་འཕྲོག་མཛེས་སྤྱོད) དང་། ཀོས་མེ་རེན (贵美人, ཆེ་རིན་མཛེས་སྤྱོད) མེ་རེན (美人, མཛེས་སྤྱོད) བཅས་ཡིན། མེ་རེན་དེ་སླར་གནས་རིམ་ ༤ (ཁྱད་འཕགས། དང་པོ། གཉིས་པ། གསུམ་པ) གུ་གཏོགས། ཇ་རྒྱལ་པོ (茶王级) ཡི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཚོང་ཟོག་ནི་ ཇིན (༥༠༠ གེ་རམ) རེར་སྒོར་སྟོང་ཕྲག་ལྷག་གི་རིན་སྲིད། མང་ཚོགས་ཀྱི་རིམ་པ་ནི་ རིན་ཉུང་ཙམ།
• བཙོན་རྫུན་སྤྲོད་པར་ཇི་ལྟར་བྱ་དགོས།
  • དྡ་ཐེན་རྫོང་ནས་ཡིན་པའི་ཁུངས་སྐྱེལ་ཐུབ་པའི་ཚོང་པ་ཚོ་ལ་ཉོ་དགོས། (ས་གནས་ཀྱི་ངོས་འཛིན་རྟགས་མཚན་ 大田美人茶 ཞེས་པ་སྲུང་སྐྱོབ་བྱས་ཡོད།)
  • སྐེམ་པོའི་ལོ་མའི་ མདོག་ལྔའི་རྣམ་པ་ལ་བརྟག དངོས་ཡོད་ཀྱི་དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ནི་ མདོག་དཀར་པོ། སྔོན་པོ། སྨུག་པོ། དམར་པོ། སེར་པོ་བཅས་ཀྱི་རིམ་པ་གསལ་པོར་སྟོན་དགོས། མདོག་གཅིག་གྱུར་གྱི་མུན་ནག་ནི་ ཚ་བས་ཚིགས་པ་ཡང་ན་ བཙོན་རྫུན་ཇ་ཡིན་པའི་རྟགས་ཡིན།
  • དྲི་ཞིམ་ལ་བརྟག རང་བྱུང་གི་སྦྲང་རྩི་དང་འབྲས་བུའི་དྲི་ཞིམ་ཡིན་པ་མ་ཟད། རྫས་བསྲེས་ཀྱི་དྲི་ངན་དང་ ཚ་ཚ་པོའི་བཟོ་བཅོས་ཀྱི་དྲི་མེད་པ་ཡིན་དགོས། དྲི་ཞིམ་ནི་ བརྟན་ཤིང་གཙང་བ་ཡིན་དགོས།
  • ཁུ་རྩི་ལ་བརྟག དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཇ་ནི་ དྭངས་གསལ་གྱི་ཧ་ལིག་མདོག་གི་ཁུ་རྩི་སྤྲད་ཅིང་། བྲོ་བ་མཉེན་ལ། ཁ་བ་དང་རྩུབ་པའི་ཉམས་མེད། རྙོག་པའི་ཁུ་རྩི་དང་ ཚ་ཚ་པོའི་ཁ་བ་ནི་ ཉེན་ཁའི་རྟགས་ཡིན།
  • ཧ་ཅང་རིན་ཉུང་བར་དོགས་ཟོན་དགོས། ལག་པས་བསྡུ་བ་དང་། རང་བྱུང་གི་རྐྱེན (ཆི་ཏྲ) ལ་རག་ལུས་པ། ལག་བཟོའི་སྔ་ཕྱི་ཆེ་བ་བཅས་ལ་གཞིགས་ན། དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ཡི་རྨང་རིན་ནི་ ཚད་ལྡན་གྱི་ཨུ་ལུང་ལས་མཐོ་བ་ཡིན།

12. སྤྲོ་སྣང་གི་གནམ་རྒྱ།

• མི་ཡིས་ཕྱེད་ཀ་བྱེད་ལ། འབུ་སྲིན་གྱིས་ཕྱེད་ཀ་བྱེད (人做一半，虫做一半) མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་སྐོར་གྱི་གྲགས་པའི་གཏམ་དཔེ། ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གྱི་ཞུགས་པ་མེད་ན་ ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་སྦྲང་རྩི་དང་རྒུན་འབྲུམ་གྱི་དྲི་ཞིམ་དེ་ ལག་རྩལ་གྱི་ཐབས་ལམ་གང་གིས་ཀྱང་སྐྱེད་མི་ཐུབ། དོན་དུ་ཆི་ཏྲ་ནི་ ཇའི་མཉམ་བཟོ་བ་ཆ་ཚང་ཞིག་ཡིན།
• མདོག་ལྔ་དྲི་དྲུག (五颜六香, wǔ yán liù xiāng) དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) ཡི་གཞུང་འབྲེལ་སྐད་ཆ། སྐེམ་པོའི་ལོ་མའི་མདོག་ལྔ (白、青、褐、红、黄) དང་ དྲི་ཞིམ་གྱི་དྲི་རིགས་ ཐོག (果香、蜜香、花香、甜香、嫩香、幽香) ནི་ ཚོང་རྟགས་དང་། རྫོང་གི་ཡུལ་སྐོར་གྱི་རྟགས་མཚན་ཡིན།
• སྒྱུ་སྨྲས་ཀྱི་ཇ་ནས་འབྲེལ་ལམ་གྱི་ཇ་བར་དུ། ཐའེ་ཝན་གྱི་མིང་བཏགས་ ཕེང་ཧྥེང་ཇ (膨风茶, སྒྱུ་སྨྲས་ཀྱི་ཇ) ཞེས་པ་ནི་ པིགས་བརྒྱད་པའི་ལོ་རབས་ཀྱི་གཏམ་རྒྱུད་ལ་མཚོན། ཞིང་པ་ཞིག་གིས་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གིས་གནོད་པའི་ཇ་རིན་ཆེན་པོར་བཙོངས་པ་ལ། ཁོང་གིས་རྫུས་མའི་གཏམ་བཤད་པར་ཡུལ་མི་རྣམས་ཀྱིས་བརྗོད། ལོ་ངོ་ ༡༥༠ ལྷག་ཙམ་སོང་བའི་རྗེས་སུ་ སྒྱུ་སྨྲས་ཀྱི་ཇ་དེ་ མཚོ་འགག་གཉིས་ཕྱོགས་ཀྱི་མཉམ་ལས་ཀྱི་རྨང་གཞིར་གྱུར། སྤྱི་ལོ་ ༢༠༢༤ ལ་ ཐའེ་ཝན་མཚོ་འགག་གི་སྤྱི་འཛོམས་ཚོགས་ཆེན (海峡论坛) ཀྱི་ཐེངས་ ༡༦ པར་ མེ་རེན་ཆ་ཞེས་པའི་བརྗོད་དོན་དེ་ མཚོ་འགག་གཉིས་ཕྱོགས་ཀྱི་ཐུན་མོང་གི་ཇའི་རིག་གནས་ཀྱི་རྟགས་མཚན་དུ་བཀོད།
• གྲང་མོའི་སྤྲིན་པའི་རྣམ་པ (冷后浑, lěng hòu hún): སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) གྲང་དུ་སོང་བའི་སྐབས་སུ་ ཁུ་རྩི་ཅུང་ཟད་རྙོག་པར་འགྱུར་བ་ནི། ཏེཨེཧྥེལིན (theaflavins) དང་ པོ་ལི་ཕེ་ནོལ་(polyphenols) གྱི་ཚད་མཐོ་བའི་རྟགས་ཡིན་ལ། དེ་དག་ཚ་དྲོད་ཉུང་དུ་སོང་བའི་སྐབས་སུ་ ཁ་ཕེའི་རྫས་འགྱུར (caffeine) དང་མཉམ་དུ་ ཀོས་ལོད་ཀྱི་འདུས་སྦྲེལ (colloidal complexes) གྲུབ་པར་བྱེད། འདི་ལྟ་བུའི་རྣམ་པ་དེ་ སྤུས་ཚད་མཐོ་བའི་དམར་ཆུ་ཇ་རྣམས་སུ་ཀྱང་རིན་ཐང་ཆེ་བར་འཛིན། ལག་རྩལ་མཁས་པ་ཁ་ཤས་ཀྱིས་ ཚོད་ལྟ་འདི་ སྤུས་ཚད་ཀྱི་ངོས་འཛིན་གྱི་རྟགས་སུ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།
• ཇ་གཅིག་ལ་དུས་ཚིགས་གསུམ། དྡ་ཐེན་དུ་མེ་རེན་ཆ་མ་ཐོན་པའི་སྔོན་གྱི་དུས་སུ་ དབྱར་ཁ་ནི་ཇ་བཟོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ ཤི་བའི་དུས་ཚིགས་ཤིག་ཡིན། དཔྱིད་ཀར་ སྔོ་ཇ་དང་དམར་ཆུ་ཇ་བཟོ་བ་དང་། སྟོན་ཁར་ཏེ་ཀོན་ཡིན (铁观音, Tiě Guānyīn) བཟོ་བ་ཡིན། མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་ལག་རྩལ་དེས་ དབྱར་ཁའི་ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གྱི་སྐྱེ་གནས་དགོས་མཁོ་ཆེ་བས། ཚ་སའི་ཟླ་བ་རྣམས་ཐོན་སྐམ་ཆེ་ཤོས་ཀྱི་དུས་ཚིགས་གྱུར་ཏེ། རྫོང་གི་དཔལ་འབྱོར་རྩད་ནས་བསྒྱུར།

13. མེ་རེན་རིགས་ཀྱི་ཨུ་ལུང་གཞན་དང་བསྡུར་ན།

• ཐའེ་ཝན་གྱི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇ (台湾东方美人茶, Táiwān Dōngfāng Měirén Chá): དྡ་ཐེན་ཇའི་དངོས་ཀྱི་དཔེ་མཚོན་ཡིན། སྤྱིར་བཏང་ ཞིན་ཀྵུ (新竹) རྫོང་དང་ མྱོ་ལི (苗栗) རྫོང་དུ་བཟོ། ཐའེ་ཝན་གྱི་དངོས་རྫས་ནི་ སྤྱིར་བཏང་ རྣམ་པ་ལྷོད་པོ (ལྡོག་རླན་གྱི་གོ་རིམ་དང་ སྦྲེལ་མཚམས་ཀྱི་འདྲིལ་བ་མེད་པ) དང་། དཀར་སྤུ་གསལ་བ་ཡོད། བྲོ་བའི་ཐོག་ནས་ ཐའེ་ཝན་གྱི་ཇ་ནི་ སྤྱིར་བཏང་ མཁའ་ལྡིང་གི་རྣམ་པ་ལྡན་པ་དང་། ཞིབ་ཕྲ་བའི་སྦྲང་རྩིའི་དྲི་ཞིམ་ལྡན། དྡ་ཐེན་གྱི་ཇ་ནི་ ལུས་པོ་སྟུག་ཤིང་། མངར་ཉམས་གསལ་བ་མ་ཟད། སེ་ལེན་(selenium)ཕྱུག་པོའི་ས་རྒྱུ་ནས་ གཏེར་རྫས་ཀྱི་ཉམས་འགྱུར་ཡང་དག་པར་ལྡན། ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཚད་ནི་གཉིས་ཀར་མཐོ་བ (༦༠–༨༠%) ཡིན།
• པེ་ཧོ་ཨུ་ལུང (白毫乌龙, Báiháo Wūlóng): དོན་དུ་ ཐའེ་ཝན་གྱི་ཤར་གྱི་མཛེས་སྤྱོད་ཇའི་རྣམ་གྲངས་ཤིག་ཡིན་ལ། ལོ་འདབས་ཀྱི་དཀར་སྤུ་མང་བའི་ཁྱད་ཆོས་མཚོན། དྡ་ཐེན་གྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ལྟར་ན་ པེ་ཧོ་ཨུ་ལུང་ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་དེ་ མང་ཙམ་མི་བེད་སྤྱོད་པ་མ་ཟད། མེ་རེན་ཆ་ཞེས་པར་དགའ།
• ཀོས་ཧྥེ་ཨུ་ལུང (贵妃乌龙, Guìfēi Wūlóng, དབང་ཕྱུག་མའི་ཨུ་ལུང): ཐའེ་ཝན་གྱི་ཨུ་ལུང་ཞིག་ཡིན་ལ། ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གྱིས་སོ་བའི་ལོ་མ་བེད་སྤྱོད་བྱེད་ཀྱང་། ཟླ་བསྒྱུར་གྱི་ཚད་དཀྱིལ་རིམ (༣༠–༥༠%) དང་། ཕྱེད་ཟླའི་རྣམ་པའི་འདྲིལ་བ་ཡིན། དྡ་ཐེན་མེ་རེན་ཆ (大田美人茶, Dàtián měi rén chá) དང་བསྡུར་ན། ཀོས་ཧྥེ་ནི་ ལུས་པོ་ཡང་བ་དང་། མེ་ཏོག་གི་དྲི་གསལ་བ། སྦྲང་རྩིའི་མངར་ཉམས་ཟབ་མོ་མིན། ལོ་མའི་རྣམ་པ་ནི་ ཟླུམ་པོ་ཡིན་ལ། དྡ་ཐེན་གྱི་ཇ་ནི་གཞུག་ཏུ་འདྲིལ་བའི་རྣམ་པ་ཡིན།
• མི་ཞང་ཧུང་ཆ (蜜香红茶, Mì Xiāng Hóngchá, སྦྲང་རྩིའི་དམར་ཆུ་ཇ): ཐའེ་ཝན་གྱི་དམར་ཆུ་ཇ་ཞིག་ཡིན་ལ། ཡང་ ཆི་ཏྲ (小绿叶蝉) གྱིས་སོ་བའི་ལོ་མ