བི་མ་ལིང་ལུ་ཆ

བི་མ་ལིང་ལུ་ཆ (白马岭绿茶, Báimǎ lǐng lǜchá) — ཞེས་པ་ནི་ཨ་ཅོར་ཧྲི་ཧྲི་ཤན་གྱི་ས་ཁུལ་བྱང་ཀྱི་ཌྭིག་ཤིན་གྱི་མཐོ་སྒང་ནས་ཡོང་བའི་མཐོ་སྒང་གི་སྔོན་ཇ་ཞིག་ཡིན། འདི་ནི་“ཕྱག་སོར་ལྔ”ཞེས་པའི་རི་བོ་ཆེན་པོ་ཌྭིག་ཤིན་(五指山)གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ས་ཁུལ་དུ་སྐྱེ་བའི་རིན་ཐང་ལྡན་པའི་ཇ་ཞིག་ཡིན། “བི་མ་ཌྭི་ཞུ” (白马雾珠, “རྟ་དཀར་གྱི་སྨུག་པའི་མུ་ཏིག”) ཞེས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་ཇ་འདི་ནི་མུ་ཏིག་ལྟར་འཁྱིལ་བའི་དབྱིབས་སུ་གྲུབ་ཡོད། བི་མ་ལིང་གི་ཇ་ར་བ་ནི་མེ་རི་སའི་ས་གཞི་སྟེང་དུ་གནས་ཏེ་རང་བྱུང་གི་སི་ལེན་(硒)གྱིས་ཕྱུག་པོ་ཡིན། འདི་ནི་ས་ཁུལ་དུ་རྒྱུན་དུ་སྨུག་པ་ཆགས་པ་དང་། ལོ་གཅིག་ནང་ཉིན་མོ་260ལྷག་ཙམ་དུ་སྨུག་པ་ཆགས་པས་མཚོན་པར་འགྱུར། དེ་ནི་སྨུག་པ་མེད་པའི་ནུས་པ་ཅན་གྱི་ཇ་ཞིག་ཡིན། གཙང་མའི་ནུས་པས་ཕྱུག་པའི་དགེ་མཚན་འདི་ནི་རྒྱ་ནག་གི་GAP (འཛམ་གླིང་གི་ཞིང་ལས་ལག་རྩལ་གཙང་མ) དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྨན་ཞིགས་ལྷག་མའི་ཞིབ་བཤེར། དེ་བཞིན་ ༢༠༡༧ ལོར་རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་“ཧྭ་མིང་བེ” (华茗杯) ཞེས་པའི་འགྲན་བསྡུར་ནང་དོ་དམ་དཀར་པོའི་གསེར་གྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ་ཡོད།

1. སྡེ་ཚན་དང་ཁུངས་གཏུགས།

• རིགས། སྔོན་ཇ (绿茶, lǜchá) སྟེ་ཕབས་མེད་པའི་ཇ། འདི་ནི་བསྲེག་ཟ་ཡིས་ལས་བཅོས་བྱས་པའི་སྔོན་ཇ (炒青绿茶, chǎoqīng lǜchá) ཞེས་པའི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། རྟགས་ཅན་“བི་མ་ཌྭི་ཞུ” ནི་མུ་ཏིག་གི་དབྱིབས (珠形, zhūxíng) ཀྱི་འཁྱིལ་བ་ལྡན་པ་དང་། “ཡིན་ཌྭི་ལུ་ཆ” ཞེས་པ་ནི་རྣམ་པ་རིང་དོ་ཆགས་པའི (条形, tiáoxíng) ཇ་ཡིན།

• སྡེ་མིང་། ཧྲི་ནན་གྱི་ས་ཁུལ་གྲགས་ཅན་ཇ་ཞིག་ཡིན། ས་ཁུལ་མིང་ཅན་གྱི་ཐོབ་ཐང་བཅས་པའི་ཇ། (གཙོ་བོའི་ས་ཁུལ་ནི་ཆུང་ཆུང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས།) “སྔོན་མོའི་ཞིང་རྒྱུ” (绿色食品), “ཧྲི་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མིང་ཅན་ཞིང་ལས་ཐོན་རྫས” (海南名牌农产品), “ཧྲི་ནན་ཞིང་ཆེན་གྱི་མིང་ཅན་ཚོང་རྟགས” (海南省著名商标) སོགས་ཀྱི་གོ་གནས་ཐོབ་ཡོད། ༢༠༡༧ ལོར་“ཧྭ་མིང་བེ” (华茗杯特别金奖) གི་དོ་དམ་དཀར་པོའི་གསེར་གྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ། GAP ཞེས་པའི་ཡོངས་ཁྱབ་ཀྱི་ལག་རྩལ་གཙང་མའི་ལག་ཁྱེར་དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྨན་ཞིགས་ལྷག་མའི་ཞིབ་བཤེར་ཡང་གྲུབ་ཡོད།

• ཁུངས་གཏུགས། རྒྱ་ནག་གི་ཧྲི་ནན་ཞིང་ཆེན (海南省, Hǎinán Shěng) གྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས་པའི་ཆུང་ཆུང་རང་སྐྱོང་ལྗོངས་(琼中黎族苗族自治县, Qióngzhōng Lízú Miáozú Zìzhìxiàn) ནང་དུ་ཡོད། ཇ་འདི་ནི་བི་མ་ལིང་(白马岭, Báimǎ Lǐng) ཞེས་པའི་རི་བོའི་རྩེ་མོ་ནས་ཐོན་ཞིང་། འདི་ནི་ཧྲི་ནན་གྱི་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་རི་བོ་ཌྭིག་ཤིན་(མཐོ་ཚད་ ༡༨༦༧ མེ་ཊར) གི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ཐོན་སྐྱེད་གཞི་རྩ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིང་ལས་ལས་གཉེར་ཁང་“ཌྭུ་ཧྲི”(国营乌石农场, Guóyíng Wūshí Nóngchǎng) ཡིན་ལ། དེང་རབས་སུ་“ཧྲི་ནན་ནུང་ཁྲུན་ཌྭུ་ཧྲི་བི་མ་ལིང་ཇ་ཡེ” (海南农垦乌石白马岭茶业有限公司) ཞེས་སུ་གྱུར་ཡོད།

• ས་འཛིན་གྱི་ཚད་རྩིས། བྱང་ཐིག་ 19°10′ དང་ཤར་ཐིག་ 109°50′ དཀྱིལ་དུ་ཡོད།

2. ལོ་རྒྱུས་དང་རིག་གཞུང་གི་དོན་སྙིང་།

• ལོ་རྒྱུས། བི་མ་ལིང་གི་ཇའི་ལོ་རྒྱུས་ནི་ལོ་ངོ་སྟོང་གི་སྔོན་དུ་འདས་ཏེ། ཌྭིག་ཤིན་གྱི་རི་བོ་ནང་དུ་ལི་མི་རིགས (黎族, Lízú) ཀྱི་མེས་པོས་སྨན་བཅོས་དང་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྤྱོད་ཆེད་དུ་རི་རྒོད་ཀྱི་ཇ་བསྡུ་བ་ལ་འགོ་ཚུགས་པ་ཡིན།

  སྔོན་དུས། མིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དུས་སུ་བཟོས་པའི་《ཆུང་ཐའི་ཏི》 (《琼台志》, སྤྱི་ལོ་ ༡༥༡༡) ནང་ཧྲི་ནན་གྱི་“芽茶” (མྱུ་གུའི་ཇ) དང་“叶茶” (ལོ་མའི་ཇ) གི་ཐོན་ཚད་དང་། རིན་གོང་། དཔོན་རིགས་ལ་ཕུལ་བའི་གནས་ཚུལ་བཅས་ཚང་བར་བཀོད་ཡོད། ཆིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྫོང་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་། བི་མ་ལིང་ནི་སྔོན་དུས་སུ་སི་ཧོ་ལིང (思河岭, Sīhé Lǐng) ཞེས་པའི་མིང་དུ་གྲགས་པ་དང་། 《དིང་ཨན་ཞན་ཏི》 (《定安县志》) གི་མཁས་པས་སི་ཧོ་ལིང་གི་ཇ་ནི་“མངར་ཆུང་གིས་ནན་ལུང་ལིང (南闾岭) གི་ཇ་ལས་ལྷག”ཅེས་བཀོད་ཡོད། ཆིང་དུས་སུ་བི་མ་ལིང་གི་ཇ་དང་། ཌྭིག་ཤིན་གྱི་ལྷོ་ངོས་ཀྱི་“ཧྲུའེ་མན་ཆ” (水满茶) ཞེས་པ་གཉིས་“གུང་ཆ” (贡茶, gòngchá) སྟེ་དཔོན་རིགས་ལ་ཕུལ་བའི་ཇའི་ཐོ་ཡིག་ནང་དུ་བཅུག་པ་ཡིན།

  **རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིང་ལས་ཁང་གི་དུས་སྐབས། (༡༩༥༨–༡༩༩༠) ༡༩༥༨ ལོར་ཧྲི་ནན་གྱི་རི་བོའི་ས་ཁུལ་བསྒྱུར་བཅོས་བྱེད་པའི་ཆེ་ཆུང་གི་ལས་གཞི་བསྒྲུབས་སྐབས། ཌྭིག་ཤིན་གྱི་ཁུལ་དུ་ཇ་ར་བ་དང་པོ་ཚུགས། ༡༩༦༠ ལོར་བི་མ་ལིང་གི་རྩེ་མོར་གཞི་བཞག་སྟེ་ལིང་ཐོའུ (岭头) དང་བི་མ་ལིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཇ་ར་བ་གཉིས་བཙུགས། དེ་ནས་“ནན་ཧྥན” ཞེས་པའི་ཇ་ར་བ་དང་མཉམ་དུ་མཐུད་ནས་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཞིང་ལས་ལས་གཉེར་ཁང་“ཌྭུ་ཧྲི” (国营乌石农场) ཡི་རྩ་འཛུགས་ནང་དུ་སྡོམ་ཡོད། དུས་སྐབས་འདིར་ཧྲི་ནན་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་དམར་པོའི་ཇ་ཕྱིར་གཏོང་བའི་ལས་དོན་གཙོ་བོར་སྐྱོང་ཞིང་། ཉེ་འཁོར་གྱི་ནན་ཧའེ་ཇ་ར་བ་ནས་ཐོན་པའི་CTC ཇ་སྟེ་“ཡོན་ཡེན” (远洋牌) ཞེས་པའི་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་ཇ་དེ་འཛམ་གླིང་གི་རྒྱལ་ཁབ་ ༡༨ དུ་ཕྱིར་གཏོང་བྱས་ཡོད། དཔེར་ན། ཨ་རི། རི་པིན། ཧྥ་རན་སི་སོགས་སུ་སྐྱེལ་ཡོད། ༡༩༩༠ ལོར་སླེབས་སྐབས། ཧྲི་ནན་གྱི་ཇའི་ཕྱི་གཏོང་གི་ཆ་སྙོམས་ཚད་ནི་ཊཱན ༤༠,༠༠༠ ལྷག་གི་མང་ཚད་དུ་ཕྱིན་ཏེ། ཡོན་ ༧༠ ཁྲི་ལྷག་གི་དངུལ་རྩ་རྒྱལ་ཁབ་ལ་བསྐྱལ་ཡོད།

  **དཀའ་ངལ་དང་གསོན་པོ་བསྐྱར་དར། (༡༩༩༠–ད་ལྟ་) ༡༩༩༠ ལོའི་དུས་སྨད་དུ། རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཉོ་སྒྲུབ་སྲིད་ཇུས (统购统销) རྩིས་པ་དང་། འཛམ་གླིང་ནང་དམར་པོའི་ཇའི་རིན་གོང་མར་འབབ་པས། ཧྲི་ནན་གྱི་ཇའི་ལས་རིགས་ཧ་ཅང་དཀའ་ངལ་ཆེན་པོར་གྱུར། བི་མ་ལིང་ནང་གི་ཇ་ར་བ་ མུ ༨༠༠༠ ལྷག་ཡོད་པའི་གྲས་ནས་དོན་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱས་པ་ནི་མུ་ ༨༠༠ ཙམ་ལས་མེད། ༢༠༠༩ ལོར་སླེབས་སྐབས་ལས་གཉེར་ཁང་དེ་བསྐྱར་བཅོས་དང་མཐོ་སྤུས་ཀྱི་སྔོན་ཇའི་ཐོན་སྐྱེད་ཕྱོགས་སུ་བསྒྱུར་བ་ནི་འགྱུར་རྣམ་ཆེན་པོའི་དུས་སུ་གྱུར། ༢༠༡༡ ལོར་མཚོན་རྟགས་ཅན་གྱི་“བི་མ་ཌྭི་ཞུ” (白马雾珠) ཞེས་པ་མུ་ཏིག་དབྱིབས་ཀྱི་སྔོན་ཇ་བཟོས་ཏེ་མཚོན་རྟགས་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཆེ་བར་གྱུར། ༢༠༡༧ ལོར་“བི་མ་ཌྭི་ཞུ” རྒྱལ་ཡོངས་ཀྱི་“ཧྭ་མིང་བེ”གི་འགྲན་བསྡུར་ནང་དོ་དམ་དཀར་པོའི་གསེར་གྱི་བྱ་དགའ་ཐོབ། ༢༠༢༤ ལོར་ཇ་ར་བའི་རྒྱ་ཁྱོན་མུ་ ༨༢༥༡ ལྷག་ཙམ་དུ་གྱུར་ཏེ། ལོ་རེའི་སྐམ་པོའི་ཇའི་ཐོན་ཚད་དན (担, ཀི་ལོ་ ༥༠༠ ཙམ) ༡༠༠༠༠ ཡིན་པ་དང་། རང་འགུལ་གྱི་ཚད་ལྡན་གྱིས་ ༨༠% ཙམ་ཟིན་ཡོད།

• མིང་།

  • “བི་མ” (白马) — “རྟ་དཀར” ཞེས་པའི་ཐ་སྙད་ནི་རི་བོའི་མིང་ཡིན། མིང་གཞི་གཏན་འབེབས་ཀྱི་ཚུལ་གྱིས་བཤད་པ་ལ། རི་བོའི་དབྱིབས་ནི་སྨུག་པའི་ཁྲོད་ནས་མཐོང་བའི་རྟ་དཀར་རྒྱུག་པའི་རྣམ་པ་ལྟར་དུ་སྣང་བ་ལ་གོ་བཅོས་པ་ཡིན།
  • “ལིང” (岭) — “རི་བོའི་སྒང་རིང” དང་ “རི་བོའི་རྒྱུད” ཅེས་པའི་དོན་ཡིན།
  • “ལུ་ཆ” (绿茶) — “སྔོན་ཇ” ཞེས་པའི་དོན་ཡིན།

• རིག་གཞུང་གི་དོན་སྙིང་། ཧྲི་ནན་གྱི་རི་ཁུད་ཀྱི་ས་ཁུལ་གྱི་གཙོ་བོ་མི་རིགས་ལི (黎族) དང་མྱའུ (苗族) ཚོར་ཇ་ནི་རྒྱུན་ལྡན་གྱི་འཚོ་བ་དང་། སྨན་གྱི་རིག་པ། མགྲོན་གཉེར་གྱི་ཆོ་ག་བཅས་དང་བྲལ་དུ་མི་རུང་བའི་གལ་ཆེན་ཞིག་ཡིན། ཆུང་ཆུང་ནི་ཧྲི་ནན་གྱི་ཇའི་ས་ཁུལ་གལ་ཆེན་གསུམ (བཱེ་ཧྲ་དང་། ཌྭིག་ཤིན། ཆུང་ཆུང་) ཞེས་པའི་གྲས་སུ་གཏོགས་ཤིང་། “ནགས་ཚལ་གྱི་ཆར་ཇ” (雨林茶) ཡི་ལྟེ་བར་བརྗོད་པར་བྱེད། “བི་མ་ལིང” གི་མཚོན་རྟགས་ནི་ཆུང་ཆུང་རྫོང་གི་མཚོན་རྟགས་ཅན་གྱི་ཇ་གཉིས་ཀྱི་གཙོ་བོ་གཉིས (གཉིས་པ་ནི་“ཞིན་ཝེ” 新伟牌) ཀྱི་གྲས་སུ་གྱུར་ཡོད། ལོ་རེར་ཆུང་ཆུང་དུ་“དཔྱིད་ཀྱི་ཇ་གསར་པའི་དུས་སྟོན” (早春茶文化节) ཆགས་ཤིང་། འདིར་“བི་མ་ལིང” རྟག་ཏུ་རྒྱ་ནག་གི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་ནས་ཡོང་བའི་ཉོ་མཁན་ཚོའི་དོ་སྣང་བྱེད་ཀྱི་ཡོད།

3. རྩི་ཤིང་རིག་པའི་ངོ་སྤྲོད་དང་ཞིང་རྒྱུ།

• རིགས་སྣ། ཇའི་ཐོན་སྐྱེད་དུ Camellia sinensis ཀྱི་རིགས་སྣ་མང་པོ་བཀོལ་སྤྱོད་བྱེད་ཅིང་།

  • ཧྲི་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང (海南大叶种, Hǎinán Dàyè Zhǒng) — ཧྲི་ནན་གྱི་ཉིང་སྐྱེས་ཆེ་ལོ་ཇ་རིགས (C. sinensis var. assamica) ཏེ། ཌྭིག་ཤིན་ས་ཁུལ་གྱི་རི་རྒོད་ཀྱི་ཇ་ནས་གསོ་སྐྱོང་བྱས་པ་ཡིན། ༢༠༢༣ ལོར་ཁྲག་རྫས་ཀྱི་རིམ་འཇོག་གིས་འདི་ནི་ཡུན་ནན་གྱི་ཆེ་ལོ་ཇ་རིགས་དང་རང་བཞིན་གྱིས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རང་སྐྱོང་གི་ཆ་ཤས་སུ་ཡང་དག་པར་ངོས་འཛིན་བྱས་ཡོད། ཚོན་དང་རྫས་འགྱུར་གྱི་ཆ་ཤས ≥28% ཡིན། ཇའི་ཁུ་ནི་མཁྲེགས་པ་དང་ “ཤུགས་ཆེན” གྱི་དབྱེ་བ་ལྡན་པར་བྱེད།
  • ཡུན་ནན་ཏ་ཡེ་ཀྲུང (云南大叶种, Yúnnán Dàyè Zhǒng) — གནའ་སྲོལ་གྱི་ཆེ་ལོ་ཇ་རིགས་ཤིག་སྟེ། ༡༩༦༠ ལོའི་དུས་རབས་སུ་གཞན་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པ་ཡིན། འདིས་རྩ་བའི་སྡེབ་སྦྱོར་ལ་ཁ་སྐོང་བྱེད།
  • ཆི་ལན (奇兰, Qílán) — ཧྥུ་ཅན་ནས་ངོ་སྤྲོད་བྱས་པའི་མ་ཚད་ཀྱི་ལོ་མ་དང་ལྡན་པའི་དྲི་མངར་ཅན་གྱི་རིགས། ཆི་ལན་ནི་སྤྲིང་ཡིག་དྲི་མ་ནང་གི་མེ་ཏོག་དང་ཤིང་ཐོག་གི་གདངས་ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་འཛིན་པ་ཡིན།

• བསྡུ་སྐྱོང་། ཧྲི་ནན་གྱི་ཚ་སྒྲང་གི་ས་ཁུལ་གྱི་གནམ་གཤིས་(ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཚད་དྲོད་ ~22°C) ཅིག་ཡོད་པས། འཚར་ལོངས་ཀྱི་དུས་ཚོད་ནི་ས་གཞི་ཆེན་པོ་ལས་སྣུན་ཆེ་བར་གྱུར། སྔ་མོའི་དཔྱིད་ཀྱི་བསྡུ་སྐྱོང་ནི་ཟླ་ ༡༢ ཡིན་པའི་ཟླ་ ༡ ཡིན་པར་འགོ་ཚུགས་ཀྱི་ཡོད། — ཆུང་ཆུང་ནི་རྒྱ་ནག་གི་“དཔྱིད་ཀྱི་ཇ་གསར་པའི་ས་ཁུལ” (早春茶产区) ཞེས་པའི་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་གཏོགས་པར་སྤོབས་པ་རྒྱག་གི་ཡོད།

• བསྡུ་སྐྱོང་གི་ཚད་ལྡན།

  • མཐོ་རིམ (特级): མྱུ་གུ་ཡོངས་སུ་བསྡུས་པའམ། མྱུ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་ཕྲ་མོ་གཅིག་ལྡན་པ (全芽或一芽一叶) ཡིན། འདི་ནི་ཇ་ར་བ་ཌྭུ་ཧྲི་ཡི་ཐོན་རྫས་ ༩༠% ཡིན།
  • ཐོག་མའི་རིམ (一级): མྱུ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་གཅིག་ལྡན་པ།
  • གཉིས་པའི་རིམ (二级): མྱུ་གུ་གཅིག་དང་ལོ་མ་ཆུང་ཆུང་གཉིས་ལྡན་པ།

• ཞིང་རྒྱུའི་རྒྱུ་ཆའི་ཁ་ཐུམ། མྱུ་གུ་རྣམས་ཆ་སྙོམས་ཤིང་། ཉེན་མོ། ཆ་ཚང་བ་བཅས་ཡིན། ལག་པས་བསྡུ་སྐྱོང་བྱེད། སར་གསོན་པོར་བསྡུས་པའི་ཞིང་རྒྱུ་དེ་ཉིན་མོ་དེར་ལས་བཅོས་བྱེད།

4. ས་ཁུལ་དང་འཛུགས་སྐྱོང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• གནམ་གཤིས། བི་མ་ལིང་གི་རྒྱུད་ནི་རི་བོའི་ས་ཁུལ་གྱིས་བསྒྱུར་བའི་ཚ་སྒྲང་གི་མོན་སུན་གནམ་གཤིས་ཀྱི་ཁོངས་སུ་གཏོགས། ལོ་རེའི་ཆ་སྙོམས་ཚད་དྲོད་ནི་ 22°C དཀྱིལ་དུ་ཡོད། ལོ་རེའི་ཆར་ཚད་ནི་ 2500 མི་ལི་མེ་ཊར་ཙམ་ཡིན། གཙོ་བོའི་ཆེས་མཁས་པའི་ཁྱད་ཆོས་ནི ལོ་གཅིག་ནང་ཉིན་མོ་ 260 ལྷག་ཙམ་དུ་སྨུག་པ་ཆགས་པ — འཛམ་གླིང་གི་ཇའི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་དཀྱིལ་ནས་མཐོ་ཤོས་ཀྱི་ཚད་རྩིས་ཤིག་ཡིན། གཏོར་བའི་འོད (散射光) ནི་སྤྱིའི་འོད་སྣང་གི་ 75% ལྷག་ཙམ་ཡིན། ཉིན་དགུན་གྱི་ཚད་དྲོད་ཀྱི་ཁྱད་པར་ནི་ 7°C ལྷག་ཙམ་ཡིན། དེ་དག་ནི་མྱུ་གུ་རྣམས་ལྷོད་ཀྱིས་འཚར་ལོངས་བྱེད་པ་དང་། ཨམིནོ་ཨསིཌ་དང་དྲི་མངར་གྱི་རྫས་རྫུང་རྒྱས་པའི་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་གནས་བབ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཡོད།

• མཐོ་ཚད། མཚོ་ངོས་ནས་མཐོ་ཚད་ མེ་ཊར་ 1264 ལ། — ཚ་སྒྲང་གི་མཚོ་གླིང་གི་ཕྱོགས་སུ་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་མཐོ་ཚད་ཡིན། ཚ་སྒྲང་གི་སའི་ཐིག (19° N) དང་མཐོ་ཚད་ མེ་ཊར་ 1000 ལྷག་གི་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་རྒྱ་ནག་གི་ཇའི་ས་ཁུལ་ཁག་གི་ནང་དུ་དཔེ་མེད་པའི་ཆུང་སའི་གནམ་གཤིས་བསྐྲུན་ཡོད།

• ས་གཞི། མེ་རི་སའི་ཐལ་བས་འཕེལ་བའི་དམར་པོའི་ས (火山灰发育的红壤, huǒshānhuī fāyù de hóng rǎng) ཡིན་ལ། pH 4.5–6.0 ཡིན། ཉིང་བཅུད་ཀྱི་ཆ་ཤས་ནི་ 15g/kg མི་དམའ་བར་ཡོད། ཁྱད་ཆོས་ཆེས་མཁས་པ་ནི སི་ལེན་གྱིས་རང་བྱུང་ཕྱུག་པོ་ཡོད་པ སྟེ། ས་གཞིའི་ནང་གི Se གི་ཚད་ནི་རྒྱ་ནག་གི་ཆ་སྙོམས་ལས་ལྡན་གསུམ་མཐོ་བ་ཡིན། ཆུ་ནི་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་ཚད་ལྡན་གྱི་ཐོག་མའི་གོ་རིམ་ལ་གནས་ཡོད།

• ཁོར་ཡུག་སྲུང་སྐྱོབ། ནགས་ཚལ་གྱི་ཁེབས་ཚད་ནི་ 86% ཡིན། རླུང་ནང་གི་ཉེས་དམིགས་མེད་པའི་གློག་ཕྲན་གྱི་ཚད་ནི་ སྤྱི་ཧྲི་སིམ་ཊར་གཅིག་ནང་ 23000 ལྷག་ཡོད་པ་དང་། (“ནགས་ཚལ་གི་གསོ་སྐྱོང་གནས” ཀྱི་ཚད་ལྡན་ནང་ 1500+ ཡིན) བཟོ་གྲྭའི་ཁང་པ་རྣམས་ཀྱང་མེད། ཇ་ར་བ་དེ་“ཧྲི་ནན་ཚ་སྒྲང་གི་ནགས་ཚལ་རྒྱལ་ཁབ་གླིང་ག” (海南热带雨林国家公园) གི་ནགས་ཚལ་གྱིས་བསྐོར་ཡོད།

• ཐོན་སྐྱེད་ཀྱི་ལྟེ་བ། ཆུང་ཆུང་རྫོང་གི་ལྷོ་ནུབ་ཕྱོགས་སུ་ཡོད་པའི་ཡ་ཆ་གྲོང་རྡལ (牙叉镇) གྱི་ཌྭུ་ཧྲི་ཞིང་ལས་ཁང (乌石农场白马岭茶区) གི་ཇ་ས་ཁུལ་ཡིན། འདིར་མཐོ་རིམ་གྱི་ཐོན་སྐྱེད་ 90% གཅིག་ཏུ་གྲུབ་ཡོད།

5. བཟོ་སྐྲུན་གྱི་ལག་རྩལ།

“བི་མ་ལིང” གི་མཚོན་རྟགས་ཀྱིས་སྔོན་ཇའི་གཙོ་བོའི་རིགས་གཉིས་ཐོན་སྐྱེད་བྱེད་ཅིང་། དེ་དག་ནི་དབྱིབས་བཟོ་བྱེད་པའི་གོ་རིམ་གྱི་ཁྱད་པར་ལྟར་དབྱེ་བ་ཡིན། མུ་ཏིག་དབྱིབས (珠形, “བི་མ་ཌྭི་ཞུ”) དང་ཐག་པའི་དབྱིབས (条形, “ཡིན་ཌྭི་ལུ་ཆ”) གཉིས་སོ།

• སྤྲེད་པ (摊放 — tān fàng): བསྡུས་ཟིན་པའི་མྱུ་གུ་རྣམས་ཚ་གྲང་བར་མཉམ་པོར་སྤྲེད་ཏེ་དུས་ཚོད་གཉིས་ནས་བཞི་བར་བཞག་པས། ཇ་དྲུབ་པ་དང་དྲི་མ་འདོན་པའི་རྨང་གཞི་བཏིང་།

• “སྔོན་པོའི་གསོན་པ་འཇིབ་པ” (杀青 — shāqīng): རྒྱུང་འཁོར་གྱི་སྒམ་ནང་དུ་ཚ་ཚད་ 120-140°C དུ་བཅུག་ནས་ལས་བཅོས་བྱེད། རྫས་སྐྱུར་རྣམས་བཀག་སྡོམ་བྱས་པས་སྔོན་པོའི་ཚོན་མདོག་བརྟན་པོར་གནས།

• འཁྱིལ་བ (揉捻 — róuniǎn): ཡང་སྤྱིའི་གནོན་ཤུགས་ཀྱིས་རིང་དོར་བཙིར་ཏེ (轻压成条) ཇ་ལོག་གི་རྩིས་བཀོད་སྒྲུབ།

• དབྱིབས་བཟོ (做形 — zuòxíng): མཐའ་མའི་ཐོན་རྫས་གཏན་འབེབས་བྱེད་པའི་གོ་རིམ།

  • “བི་མ་ཌྭི་ཞུ” (白马雾珠) ཆེད་དུ། མུ་ཏིག་གི་འཁྱིལ་བ — ཁྲོད་ཀྱི་ཚ་ཚད་ ~80°C ཀྱི་སྟེང་དུ་ཇ་རྣམས་ཡང་ཡང་དུ་ལྕགས་པ་དང་འཁྱིལ་བ་བྱས་པས (搓揉做形) མུ་ཏིག་ལྟར་མཐུག་པོར་འཁྱིལ་ཡོད། འདི་ནི་“མུ་ཏིག་གི་དྲི་མ་བཀག་པའི” (珠形锁香) ཞེས་པའི་ལག་རྩལ་ཡིན་ལ། མུ་ཏིག་གི་ནང་དུ་འཕུར་བཞིན་པའི་དྲི་མངར་གྱི་རྫས་རྫུང་བཀག་འདོམས་བྱས་ཡོད།
  • “ཡིན་ཌྭི་ལུ་ཆ” (云雾绿茶) ཆེད་དུ། ལོ་མ་རྣམས་ཐད་ཀར་མཐུག་པོའི་རིང་དོ་(条索紧直) བཟོས་ཏེ་ཚད་ལྡན་གྱི་ཐབས་ལམ་བརྒྱུད་ནས་ཉར་ཚགས་བྱེད།

• མཐའ་མའི་སྐམ་སྐྱེལ / ཚ་སྦྱིན (提香 — tíxiāng): ཚ་ཚད་ ~50°C དུ་སྐམ་སྐྱེལ་བྱས་ཏེ་ལྷག་མའི་རླན་ཤས་ཞི་འཇམ་གྱིས་སེལ་ལ། དྲི་མ་བརྟན་པོར་གནས་པར་བྱེད།

• ལག་རྩལ་གྱི་ཁྱད་ཆོས། “富硒转化” — “སི་ལེན་གྱི་འགྱུར་བ” ཞེས་པའི་རྩ་དོན་བེད་སྤྱོད་བྱེད་པ་སྟེ། རྫས་སྦྱོར་བེད་སྤྱོད་གཏན་ནས་མི་བྱེད་པ་དང་། མེ་རི་སའི་ས་གཞིའི་ནང་ནས་རྒྱུན་འཛམ་གྱིས་སི་ལེན་ཕྱུག་པར་བསྲུང་བ་ཡིན། ཇ་འདི་GAP (Global Good Agricultural Practices) དང་ཡོ་རོབ་ཀྱི་སྨན་ཞིགས་ལྷག་མའི་ཞིབ་བཤེར་ཡང་གྲུབ་ཡོད།

6. ཚོར་དབང་གི་ཁྱད་ཆོས།

• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དབྱིབས། ཌྭི་ཞུ། ཆ་སྙོམས་ཀྱི་མུ་ཏིག་ལྟར་མཐུག་པོའི་སྔོ་ནག་གི་མདོག་ཅན། སྣུམ་ལྟར་འོད་འབར (深绿油润) དང་སྤུ་ཞིག་ལྡན། ཡིན་ཌྭི་ལུ་ཆ། ཐད་ཀར་མཐུག་པོའི་རིང་དོ་སྔོ་ནག་གི་མདོག་ཅན་དང་། སྤུ་ཞིག་གསལ་བ།

• སྐམ་པོའི་ལོ་མའི་དྲི་མ། གཙང་མ་དང་མཐོ་བ (清香) ཡིན་ལ། དཔྱིད་ཀྱི་ཇར་རྡོ་སྣུམ་གྱི་དྲི་མ (栗香) གཙོ་བོར་ཆགས། མཐོ་རིམ་གྱི་ཇ་ནང་ཙུང་ཡེ (粽叶香, “སྨྱུག་མའི་ལོ་མའི་དྲི”) ཀྱི་ཁྱད་ཆོས་ཡང་འདུས་ཡོད། གྲང་མོའི་ཀབ་ལྟོང་དུ་དྲི་མ་སྐར་མ་ ༨ ལྷག་གནས་ཀྱི་ཡོད།

• ཇ་ཁུའི་དྲི་མ། གཙང་མ་དང་བརྟན་པོ་ཡིན་ལ། རྡོ་སྣུམ་གྱི་གཙོ་བོའི་དྲི་མ་དང་སོས་པའི་སྔོན་པོའི་གདངས་ལྡན། ཞི་འཇམ་ཞིང་“རིང་པོར་རོལ་བཞིན་པ” ཡིན།

• རོ། ཨམིནོ་ཨསིཌ་མང་བས་སོས་པོ (鲜爽) ཡིན། འཇམ་པོའི་མངར་ཆུང (甘醇, gānchún) དང་ཁ་བསྐམ་པའི་ཚོར་བ (涩感微弱) ཕྲ་མོ། མངར་རོ་ཕྱིར་ལོག་པ (回甘) གསལ་བོ་དང་རིང་པོ། ཇ་ཁུའི་མཁྲེགས་ཚད་ཚད་མཉམ་ཡིན་ལ “རྩི་མངར་ཅན” ཡིན།

• ཇ་ཁུའི་མདོག སོས་པོའི་སྔོན་མདོག་ཅན། གཙང་མ་དང་དྭངས་པ (嫩绿清澈) ཡིན། “ཌྭི་ཞུ” ནང་གསེར་མདོག་གི་ལན་ཚ་ཅུང་ཟད་ལྡན།

• ཇ་ལྷག (བཏུངས་པའི་ལོ་མ)། སོས་པོའི་སྔོན་མདོག ཆ་སྙོམས (嫩匀成朵) དང་། སོས་པའི་སྔོན་མདོག (黄绿鲜活) གསོན་པོ། མུ་ཏིག་དབྱིབས་ཀྱི་ཇ་ནང་། མུ་ཏིག་རྣམས་ཡོངས་སུ་ཁ་ཕྱེ་སྟེ། རྩ་བའི་མྱུ་གུར་གྱུར་ཏེ། ཞིང་རྒྱུའི་སྤུས་ཀ་གསལ་བར་སྟོན།

7. རྫས་འགྱུར་གྱི་གྲུབ་ཚད།

• ཚོན་དང་རྫས་འགྱུར་གྱི་ཆ་མང (ཀ་ཊི་ཁིན།) ≥25% ཧྲི་ནན་གྱི་ཆེ་ལོ་ཇ་རིགས་ནི་ས་གཞི་ཆེན་པོའི་མ་ཚད་ཀྱི་ཇ་རིགས་དང་བསྡུར་ན། རང་བཞིན་གྱིས་ཚོན་དང་རྫས་འགྱུར་མང་བའི་གནས་ཚུལ་ཡོད་པས། འདིས་འོད་མདངས་ལ་བརྒྱན་པའི་ནུས་པ་མངོན་གསལ་དུ་གནས།

• ཨམིནོ་ཨསིཌ (L-ཊི་ཡེ་ནིན་དང་བཅས)། ཡུན་རིང་སྨུག་པ་ཆགས་པ (སྨུག་པའི་ཉིན་ 260+ ) དང་གཏོར་བའི་འོད་ཟེར་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པས་ཨམིནོ་ཨསིཌ་ཀྱི་ཚད་མཐོ་བ། ཨམིནོ་ཨསིཌ་ནི་ཁྱད་ཆོས་ལྡན་པའི་“སོས་པ”དང་འཇམ་པོའི་མངར་ཆུང་གཏན་འབེབས་བྱེད་པ་ཡིན།

• སི་ལེན (Se)། ≥0.8 ཀེ་ཇི། ཀི་ལོ་རེར — གཙོ་བོའི་ཆེས་མཁས་པའི་ཁྱད་ཆོས། དམིགས་བསལ་དཔེ་བསྡུར་བྱེད་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་སྔོན་ཇ་ནང་སི་ལེན་གྱི་ཆ་སྙོམས་ ≤0.3 ཀེ་ཇི། ཀི་ལོ་རེ་ཡིན། སི་ལེན་དེ་ཉིང་བཅུད་ཀྱི་རྣམ་པར (བྱིངས་སུ་འཇུག་བདེ་བ) ཡོད་པས་ལུས་པོས་བདེ་བླག་ངང་ལེན་ཐུབ།

• ཨལ་ཀ་ལོ་ཨིཌ། ཀོ་ཧྥེ་ཡིན (ཚད་མཉམ) ཐོ་བྲོ་མིན། ཐོ་ཧྥི་ལིན།

• ནུས་རྫས་སྨན། ནུས་རྫས་ C དང་ནུས་རྫས་ B ཚོགས་པ།

• གཏེར་རྫས། པོ་ཏ་ཤིམ། མག་ནེ་སིམ། ཛིང་ཀ། མང་ག་ནིས།— མེ་རི་སའི་ས་གཞིའི་ཁུངས་གཏུགས་ལས་བྱུང་།

• ཁྲ་མོའི་ཨོ་ལི་གོ་ས་ཀ་རཱའིཌ (低聚果糖)། བཟོ་གྲྭའི་བཤད་ཚུལ་ལྟར་ན། སྤྱིར་བཏང་གི་སྔོན་ཇ་ལས་ཚད་ 40% མཐོ་བ་ཡིན། འདི་ནི་གྲོད་ཁོག་ནང་གི་ཕན་ཡོན་ལྡན་པའི་སྲིན་བུའི་འཚོ་གནས་ལ་སྐུལ་འདེད་བྱེད་པའི་ཕྱུར་ཚབ་ཀྱི་ཆ་ཤས་ཡིན།

8. ཕན་ཡོན་གྱི་ཁྱད་ཆོས།

• སི་ལེན་གྱི་མ་ཚང་ཚ་ཚག་བྱེད་པའི་ནུས་པ། Se (≥0.8 ཀེ་ཇི། ཀི་ལོ་རེ) ཀྱི་ཚད་ནི་ཆ་སྙོམས་ལས་ 2.5 ལྷག་མཐོ་བ། སི་ལེན་ནི་ནད་འགོག་མ་ལག དང་། ལྕི་བ་ལྟ་བུའི་མཚོན་དབང་། འོད་མདངས་ལ་བརྒྱན་པའི་སྲུང་སྐྱོབ་བཅས་ཀྱི་ཆེད་དུ་མེད་ཐབས་མེད་པའི་མཁོ་ཆས་གཙོ་བོ་ཡིན།
• འོད་མདངས་ལ་བརྒྱན་པའི་ནུས་པ་ཆེན་པོ། ཚོན་དང་རྫས་འགྱུར (≥25%) དང་ཉིང་བཅུད་ཀྱི་སི་ལེན་གྱི་མཉམ་དུ་འབྲེལ་བའི་ནུས་པ།
• སེམས་གསོན་པོ་བཟོ་བའི་ནུས་པ། ཀོ་ཧྥེ་ཡིན་དང་ L-ཊི་ཡེ་ནིན་གྱི་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ཞི་འཇམ་ཞིང་ཆ་སྙོམས་པའི་སྤྲོ་སེམས་བསྐྲུན།
• བད་ཀན་འཇུ་བ་དང་གྲོད་ཁོག་གི་སྲིན་བུའི་འཚོ་གནས་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། ཀ་ཊི་ཁིན་དང་ཁྲ་མོའི་ཨོ་ལི་གོ་ས་ཀ་རཱའིཌ་ཀྱི་ཚད་མཐོ་བས — ཕྱུར་ཚབ་ཀྱི་ནུས་པ་གཉིས་འཛོམས།
• སོས་པོ་དང་ཚ་བ་གཅོད་པའི་ནུས་པ། ཧྲི་ནན་གྱི་དྲོད་ཚད་མཐོ་བའི་ཚ་སྒྲང་ས་ཁུལ་ནང་དུ་ཆེས་ཆེར་རིན་ཐང་ཆེ། ལི་མི་རིགས་ཀྱི་སྲོལ་རྒྱུན་ནང་དུ་སྔོན་ཇ་དེ་དག་ཀྱང་དོན་དགོས་འདི་དག་ཡིན།
• སྙིང་དང་ཁྲག་རྩའི་མ་ལག་ལ་རྒྱབ་སྐྱོར། ཚོན་དང་རྫས་འགྱུར་གྱིས་ཞག་ཚིལ་གྱི་རྫས་འགྱུར་ཚད་ལྡན་དུ་སྒྲུབ།
• སྤྱིར་བཏང་གི་སྟོབས་སྐྱེད། ནུས་རྫས་སྨན་(C, B) དང་། གཏེར་རྫས (K, Mg, Zn) དང་མཁོ་ཆས་གཙོ་བོ Se ཀྱི་འདུས་པ།

9. ཇ་དཀྲུག་པ།

• ཆུའི་ཚད་དྲོད། 80°C (ཆུ་འཁོལ་ནས་སྐར་མ་ 90 ཙམ་བཅུག་སྟེ་གྲང་དུ་བཏང་བ) མཐོ་རིམ་གྱི་ཇ་ལ 75°C ལ་མར་ཕབ་ཆོག
• ཇའི་ཚད། ཇ་སྙི 3 ཁེ། ཀི་ལོ་རེར ཆུ་མི་ལི་མེ་ཊར 150 ལ (ཀླ་སི་ཆས་ བསྡུར་ཚད་ 1:50)
• སྣོད། ཀླ་སི་ཡི་ཇ་ཕོར — “བི་མ་ཌྭི་ཞུ” ལ་མཆོག་ཏུ་འོས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་རྣམས་དྲོད་ཀྱིས་ཁ་ཕྱེ་ཞིང་འཁྲབ་སྟོན་ལྟར་དུ་འགྱུར་བ་ལྟ་བར་ཆོག དཀར་པོའི་ཀར་ཀའི་གའེ་ཝན (白瓷盖碗) ནི་དྲི་མ་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པར་ཕུན་སུམ་ཚོགས།
• ལས་རིམ། ༡. ཇ་ཕོར་རམ་གའེ་ཝན་ཚ་ཆུས་དྲོད་དུ་བཏབ། ༢. ཇ་སྙི་ནང་དུ་བླུགས། ༣. “དཀྱིལ་གྱི་བླུགས་ཐབས” (中投法): ཆུའི་ཚད་ཀྱི་གསུམ་ཆ་གཅིག་བླུགས་ཏེ “ཇ་སད་པར” (润茶) བྱས་ནས༔ སྐར་མ་ ༣ བསྒུགས་པས་མུ་ཏིག་རྣམས་ཁ་ཕྱེ་རྒྱུར་འགོ་ཚུགས། དེ་ནས་ཚད་བདུན་ཆར་ཆུ་ཁ་སྐོང་བྱས། ༤. ཐོག་མའི་ཇ་དཀྲུག་པ: སྐར་མ་ ༢ ནས་ ༣ (ཇ་ཕོར་ཆེད) ༥. ཇ་འདིས་དཀྲུག་པ་ ༣ ནས་ ༤ ཐུབ (གའེ་ཝན་ནང་དུ་བླུགས་པའི་འགྱུར་ཁུག་གི་ཐབས་ལམ་བེད་སྤྱོད་བྱས་ན ཐུང་ཐུང་གི་བླུགས་པ་ ༥ ནས་ ༦ རེ་སྐར་མ་ ༡༠ ནས་ ༡༥ རེར་བླུགས་ནས་དོར་བ)

10. སྲུང་བ།

• རྒྱ་གཅོད་ཀྱི་ཐུམ་སྒྲིལ། འོད་དང་། རླན་ཤས། གཞན་གྱི་དྲི་མ་བཅས་ལས་སྲུང་དགོས།
• ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ནི་ཐུམ་སྒྲིལ་རྒྱས་དམ་པོར་བཞག་ནས་གྲང་ཁང་དུ་ཚད་དྲོད་ 0-5°C ཀྱི་སྟེང་ཉར་ཚགས་བྱེད་པ་ཡིན།
• ཁ་མ་ཕྱེ་བའི་ཐུམ་སྒྲིལ་གྱི་སྲུང་བའི་དུས་ཚོད་ནི་ཟླ་བ་ ༡༢ ཡིན།
• ཁ་ཕྱེས་རྗེས་ ཟླ་བ་ ༡ ནང་དུ་བེད་སྤྱོད་བྱ།
• དྲི་མ་ཆེན་པོ་ཅན་གྱི་ཟས་རིགས་དང་མཉམ་དུ་ཉར་ཚགས་མི་བྱ།

11. རིན་གོང་དང་རྫུན་ཟོལ།

• རིན་གོང་གི་རིམ་སྡེ། ཧྲི་ནན་གྱི་སྔོན་ཇའི་ནང་དུ་འབྲིང་རིམ་དང་གོང་རིམ་གཉིས། དཔེ་ཚོད་ཀྱི་རིན་གོང་ མཐོ་རིམ (特级) རིན་གོང་ ཡོན་ 800 ཡན་ནས་སྤྱི་རྗེ་ 500 ཀེ་ཇི་རེར (གུས་པའི་“དཔྱིད་ཀྱི་ཚད་བཀག་གི་དེབ་ཐེར” མང་ཤོས་སུ་རིན་ཆེ་བ)། ཐོག་མའི་རིམ (一级) རིན་གོང་ ཡོན་ 300-500 གཉིས་པའི་རིམ་ནི་དེ་ལས་མང་ཉུང་རིན་ཆུང་བ་དང་ཐུམ་སྒྲིལ་གྱི་ཇའི་ཞིང་རྒྱུ་ལ་བེད་སྤྱོད་བྱེད།

• རྫུན་ཟོལ་སྤང་བའི་ཐབས།

  • གཞུང་གི་བཟོ་གྲྭ “ཧྲི་ནན་ནུང་ཁྲུན་ཌྭུ་ཧྲི་བི་མ་ལིང་ཇ་ཡེ” (海南农垦乌石白马岭茶业有限公司) ལས་ཉོ་བའམ། ཉོ་སྤྲོད་བྱེད་པའི་ཚོང་ཁང་རྣམས་ནས་ཉོ་དགོས།
  • ཐུམ་སྒྲིལ་གྱི་སྟེང་དུ་“白马岭”གི་ཚོང་རྟགས་དང་ “绿色食品”གི་མིང་ཐོག་ཡོད་མེད་ཞིབ་བཤེར་བྱ།
  • “ཌྭི་ཞུ” ཆེད་དུ། ཡང་དག་པའི་མུ་ཏིག་རྣམས་མཐུག་པོ་དང་། ཆ་སྙོམས། སྔོ་ནག་གི་མདོག་ཅན། སྣུམ་ལྟར་འོད་འབར་བཅས་ཡིན། རྫུན་ཟོལ་ནི་རྩིད་མང་པོ་ཡོད་པ་དང་ཁ་དོག་མི་ཆ་སྙོམས་པ་ཡིན།
  • དྲི་མ་ནི་རྡོ་སྣུམ་གྱི་གཙང་མ་ཡིན་ལ། རྫས་སྦྱོར་གྱི་གདངས་མེད། ཇ་ཁུ་དྭངས་ཤིང་སོས་པོའི་སྔོན་མདོག་ཅན། རྙོག་འཛིང་ནི་ཞིང་རྒྱུའི་སྤུས་ཀ་མཐོ་མེད་པའི་རྟགས་མཚན་ཡིན།
  • དཀྲུག་པ་ ༣ ནས་ ༤ ཐུབ་པའི་ནུས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་རྟགས་མཚན་ཡིན།

12. དོ་སྣང་བྱེད་འོས་པའི་དོན་དངོས།

• ཧྲི་ནན་གྱི་གོང་མའི་“གུང་ཆ” (贡茶)། ཆིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་རྫོང་ཁག་གི་ལོ་རྒྱུས་དེབ་ཐེར་ནང་། སི་ཧོ་ལིང (བི་མ་ལིང་གི་སྔོན་མིང) གི་ཇ་དང་ཌྭིག་ཤིན་གྱི་“ཧྲུའེ་མན” ཇ་གཉིས་“གུང་ཆ” སྟེ་དཔོན་རིགས་ལ་ཕུལ་བའི་ཇར་ངོས་འཛིན། 《དིང་ཨན་ཞན་ཏི》 (《定安县志》) གི་མཁས་པས་“སི་ཧོ་ལིང་གི་ཇ་ནི་ནན་ལུང་ལིང་ལས་མངར་བ” ཅེས་པ་ནི་ཧྲི་ནན་གྱི་ཇའི་ཚོར་དབང་གི་ངོ་སྤྲོད་སྔ་ཤོས་ཀྱི་གྲས་སུ་གཏོགས།

• སྨུག་པའི་ཉིན་ 260 ། ལོ་གཅིག་ནང་ཉིན་མོ་ 260 ལྷག་ཙམ་དུ་སྨུག་པ་ཆགས་པ་ནི་ཀུའེ་ཀྲོའུ་དང་བྱང་ཕྱོགས་ཧྥུ་ཅན་གྱི་“སྨུག་པ་མང་ཤོས” ཀྱི་ཇ་རི་བོ་དང་མཚུངས་སུ་གཏོགས། བྱང་ཐིག་ 19° ཀྱི་ཚ་སྒྲང་གི་མཚོ་གླིང་ཞིག་ཏུ་འདི་ནི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་སྣང་ཚུལ་ཞིག་སྟེ། མཐོ་ཚད (མེ་ཊར་ 1264) དང་ལྷོ་ཕྱོགས་རྒྱ་མཚོ་ནས་ཡོང་བའི་མོན་སུན་གྱི་ཤུགས་རྐྱེན་གྱིས་སྒྲུབ་པ་ཡིན།

• ཁྲག་རྫས་ཀྱིས་ངོས་འཛིན། ༢༠༢༣ ལོར་ཁྲག་རྫས་ཀྱི་རིམ་འཇོག་གིས་ཧྲི་ནན་གྱི་ཆེ་ལོ་ཇ་རིགས (海南大叶种) ནི་ཡུན་ནན་གྱི་ཆེ་ལོ་ཇ་རིགས་དང་ཁྲག་རྫས་ཀྱིས་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་རང་སྐྱོང་གི་ཆ་ཤས་ཡིན་པར་ངོས་འཛིན་བྱས། གསར་གཏོད་འདི་ནི་བི་མ་ལིང་ལུ་ཆ་ནི་ས་ཁུལ་དང་ཁྲག་རྫས་ཀྱི་གཉིས་ཀའི་ཐུན་མོང་མིན་པའི་ཟུང་འབྲེལ་ལས་བྱུང་བའི་ཆེས་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པའི་ཇ་ཡིན་པའི་རིན་ཐང་མཐོ་རུ་གཏོང་བ་ཡིན།

• དམར་པོ་ནས་སྔོན་པོར། ༡༩༩༠ ལོའི་དུས་རབས་བར་དུ་ཧྲི་ནན་གྱི་ཇ་ར་བ་རྣམས་ནས་ཕྱི་རྒྱལ་དུ་གཏོང་བའི་དམར་པོའི་ཇ་ལས་གཞན་མི་བཟོ་བ་ལྟར་ཡོད། ཕྱི་གཏོང་གི་ཚོང་ར་ཞན་པར་གྱུར་རྗེས་སྔོན་ཇར་འགྱུར་ལྡོག་དངོས་སུ་བྱུང་བ་དེ་བཟང་པོར་གྱུར་ཏེ། ཆེ་ལོ་ཞིང་རྒྱུ་དང་སི་ལེན་གྱི་ས་གཞི། “སྨུག་པ” ཡི་ཆུང་སའི་གནམ་གཤིས་བཅས་ཀྱི་ཟུང་འབྲེལ་གྱིས་ལུས་པོ་མཁྲེགས་པ་དང་རོ་མྱང་རིང་པོ་ལྡན་པའི་སྔོན་ཇ་ཞིག་བསྐྲུན།

• ཉེས་དམིགས་མེད་པའི་གློག་ཕྲན་ 23000 ། བི་མ་ལིང་གི་ཇ་ར་བའི་རླུང་ནང་གི་ཉེས་དམིགས་མེད་པའི་ཨོག་ཇན་གྱི་གློག་ཕྲན་གྱི་ཚད་ནི་ སྤྱི་ཧྲི་སིམ་ཊར་གཅིག་ནང་ 23000 ལྷག་ཡིན། དམིགས་བསལ་དཔེ་བསྡུར་བྱས་ན། གྲོང་ཁྱེར་གྱི་རླུང་ནང་ 100-300 དང་། སྤྱིར་བཏང་གི་ནགས་ཚལ་ནང་ 1500-3000 ཡིན། ཚད་རྩིས་འདི་ནི་ཧྲི་ནན་གྱི་ཚ་སྒྲང་ནགས་ཚལ་རྒྱལ་ཁབ་གླིང་གའི་ས་ཁོངས་སུ་ཐོན་པ་ཡིན།

13. བི་མ་ལིང་ཇའི་རིགས་མི་འདྲ་བ།

• བི་མ་ཌྭི་ཞུ (白马雾珠, Báimǎ Wùzhū) — “རྟ་དཀར་གྱི་སྨུག་པའི་མུ་ཏིག” མུ་ཏིག་གི་དབྱིབས (珠形)། མཐུག་པོའི་རིལ་བུ་རྣམས་ཆུའི་ནང་དུ་མེ་ཏོག་ལྟར་ཁ་ཕྱེ་བ། དྲི་མ་ནི་རྡོ་སྣུམ་གྱི་མཐོ་བ་དང་ཙུང་ཡེའི་གདངས་ལྡན། གཙོ་བོའི་ཐོན་རྫས་ཏེ། གུས་པའི་སྐྱེས་རྟགས་ཀྱི་གོ་གནས། ༢༠༡༡ ལོར་བཟོས།

• ཡིན་ཌྭི་ལུ་ཆ (云雾绿茶, Yúnwù Lǜchá) — “སྨུག་པའི་སྔོན་ཇ” གནའ་སྲོལ་གྱི་རིང་དོའི་དབྱིབས (条形)། ཐད་ཀར་མཐུག་པོའི་ཇ་ལོག་སྔོ་ནག་གི་མདོག་ཅན། རོ་ནི་“ཌྭི་ཞུ” ལས་མཁྲེགས་པ་དང་“སྤོབས་པ” ཅན། རྒྱུན་ལྡན་གྱི་སྤྱོད་ཆ་དང་ཚོང་རྭ་ཆེན་པོར་འོས་ཤིང་།

མཇུག་བསྡུ་བར།

བི་མ་ལིང་ལུ་ཆ་ནི་བསམ་གཞིག་བྱེད་དཀའ་བའི་འཛམ་གླིང་ཤིག་ནས་ཡོང་བའི་ཇ་ཡིན། པེར་ན། ཚ་སྒྲང་གི་མཚོ་གླིང་གི་མཐོ་ཚད་ མེ་ཊར་ 1264 ཀྱི་སྟེང་དུ། ལོ་གཅིག་ནང་ཉིན་མོ་ 260 ཙམ་དུ་སྨུག་པ་ཆགས་པའི་ས་ཁུལ་དུ། སི་ལེན་གྱིས་ཕྱུག་པའི་མེ་རི་སའི་ས་གཞིའི་སྟེང་། ཁེབས་ཚད་ 86% ཅན་གྱི་ནགས་ཚལ་གྱིས་བསྐོར་བའི་ནང་དུ། མེས་པོ་ཆིང་རྒྱལ་ཁབ་ཀྱི་དཔོན་རིགས་ལ་“གུང་ཆ” ཕུལ་བའི་ཇ་རྣམས་འཚར་ལོངས་བྱེད་ཀྱི་ཡོད། ཀླ་སི་ཡི་ཇ་ཕོར་ནང་དུ་དྲོད་ཀྱིས་ཁ་ཕྱེ་བཞིན་པའི་“བི་མ་ཌྭི་ཞུ” གི་མུ་ཏིག་རྣམས་ནི་མཛེས་པའི་ཆོ་ག་ཙམ་མིན་པར། “མུ་ཏིག་གི་དྲི་མ་བཀག་པ” ཞེས་པའི་ལག་རྩལ་གྱིས་རིལ་བུའི་ནང་དུ་བཀག་སྡོམ་བྱས་པའི་དྲི་མངར་གློད་པའི་ཐབས་ལམ་ཡིན། ཀབ་ལྟོང་ནང་དུ་རྡོ་སྣུམ་གྱི་དྲོད་ཚད་དང་མངར་རོ་ཕྱིར་ལོག་པའི་རོ་མྱང་རིང་པོ་ལྡན་པའི་ཞི་འཇམ་གྱི་ཚ་སྒྲང་གི་སོས་པོ་ཞིག་ཡོད། འདི་ནི་ཉིང་བཅུད་ཀྱི་སི་ལེན་གྱི་དངོས་ཡོད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་གྱིས་རྒྱབ་སྐྱོར་ཡོད། འདི་ནི་མ་ཤེས་པ་གསར་དུ་རྙེད་པར་དགའ་བའི་མི་ཚོའི་ཆེད་དུའི་ཇ་ཡིན།